.

ဖုန္းျမည္သံၾကားေသာအခါ ဟင္းခ်က္ေနရင္းနဲ႕ ေပေနေသာလက္ကုိ ထမီမွာသုတ္လုိက္ၿပီး ဖုန္းကုိင္ၾကည့္ေသာအခါ နံပါတ္အသစ္တခု ေပၚေနတာကုိေတြ႕ေတာ့ မကုိင္ရဲပဲ ဆက္ၾကည့္ေနမိတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္မွာ ခင္ပြန္းျဖစ္သူက ``ဖုန္းကုိင္လုိက္ေလ`` ဆုိၿပီး မီးဖုိေခ်ာင္ဘက္ကုိ ေလ်ာက္လာရင္းနဲ႕ သူမလက္ထဲကေန ဖုန္းကုိ ႏွိပ္လုိက္ပါတယ္။ “ဟဲလုိ-- ေအာ္-- မိမြန္လား-- သူ ႐ွိပါတယ္--“ အသံၾကားမွ ခင္ပြန္းလက္ထဲက ဖုန္းကုိယူၿပီ----
“ဟဲလုိ--“ သူငယ္ခ်င္း ေနေကာင္းလား? နင့္ကုိ ေျပာစရာ အမ်ားႀကီး႐ွိတယ္” ဟုဆိုကာ ေလးႏွစ္ေလာက္မေတြ႕ျဖစ္ခဲ့ေသာ သူငယ္ခ်င္းျဖစ္သူ မိႏြန္ကုိ ဝမ္းပန္းတသာနဲ႕ သူမအေၾကာင္းကုိ အားရပါးရ ေျပာပါေတာ့တယ္။
သူမတုိ႕ ဒီေရာ္ဘာၿခံမွာ ေရာ္ဘာေစးျခစ္ေနတာ တစ္လနီးပါး႐ွိေသာ္လည္း အိပ္လဲစုိးရိမ္စိတ္၊ စားလဲစုိးရိမ္စိတ္ အၿမဲတမ္းစုိးထိတ္ေနမိတယ္။ လူရမ္းကားေတြ၊ လူမုိက္ေတြ၊ ပုလိပ္ေတြ လာၿပီးကုိယ့္ကုိ ရန္ျပဳမွာ ဖမ္းမွာကုိေတြးၿပီး အၿမဲတမ္းေၾကာက္ေနရတယ္။ ဖုန္းျမည္လာတုိင္း သူမ မသိတ့ဲနံပါတ္ဆုိ မကုိင္ရဲဘူး။ ဘာျဖစ္လုိ႕လဲဆုိေတာ့ သူမက ဒီမွာအလုပ္လုပ္ေနတာ သိပ္မၾကာေသးဘူးဆုိေတာ့ အေကာင္းအဆုိး မခြဲျခားတတ္တဲ့အခၽိန္၊ ထုိင္းစကားလဲနားမလည္ဘူးဆုိေတာ့ အရာရာအားလုံး သတိနဲ႕ေနမွ ေတာ္ကာက်မယ္။
အမိေျမကေန ထုိင္းႏုိင္ငံေတာင္ပုိင္းက်တဲ့၊ ဆူရတ္ခ႐ုိင္ေဒသေရာက္ေအာင္ အလြန္ေဝးကြာလြန္တဲ့ ခရီးစဥ္ေတြကုိ မရပ္မနား ျဖတ္ေက်ာ္လာခဲ့ရတယ္။ ဒီခရီးကုိ သူမတုိ႕ လင္မယားႏွစ္ေယာက္ အခက္အခဲေတြ၊ နာက်င္မႈေတြ တပုံတေခါင္းႀကီးခံၿပီးမွ ေရာက္လာခဲ့တယ္။
``အလုပ္မ႐ွိ၊ ဝမ္းမဝေတာ့လည္း ေက်ာင္းေနရြယ္ သားႏွင့္သမီးကုိ တဝမ္းကြဲအစ္မဆီမွာ ထားရစ္ၿပီး သူမ်ားႏုိင္ငံကုိ လာအလုပ္လုပ္ရတာေပါ့။ ကုိယ့္မွာက အရင္းစုိက္ၿပီး အလုပ္လုပ္ဖုိ႕ကလဲ မျဖစ္ႏုိင္ေတာ့တဲ့ အေျခအေနမုိ႕ ဒုကၡခံၿပီး လာရတာေပါ့`` ဟု မိႏြန္က ေျပာသည္။
ဒီၿခံမွာ အလုပ္လုပ္ခြင့္ကုိ ပုိင္႐ွင္ ထုိင္းသူေဌးဆီမွာ (၆၅၀၀) ဘတ္နဲ႕ ဝယ္ၿပီးမွ အလုပ္လုပ္ရတယ္။ ဒါေတာင္မွ ထုိင္းစကားေျပာတတ္တဲ့ တရြာတည္းသား အစ္ကုိတေယာက္ရဲ႕ အဆက္အသြယ္နဲ႕ ဒီၿခံကုိ ရခဲ့တာပါ။ အခုေခတ္က ေရာ္ဘာေစ်း တအားေစ်းေကာင္းတဲ့အခ်ိန္၊ ဒီအလုပ္က အျခားအလုပ္ထက္ ၃ ဆေလာက္ ရတယ္ဆုိေတာ့ လူတုိင္းက အလုအယက္ဝယ္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ ဒီၿခံကုိ သူမတုိ႕ရလုိက္တာ ကံေကာင္းသည္ဟု ဆုိရမည္။ သူမတုိ႕ လင္မယားႏွစ္ေယာက္က ထုိင္းစကားလဲ မေျပာတတ္၊ နားလည္းမလည္တဲ့အတြက္ အလုပ္လုပ္တဲ့အခါမွာ အခက္အခဲျဖစ္ေစတယ္။ ဒီနယ္မွာ သူမတုိ႕သူေဌးက ေရာ္ဘာၿခံ သုံးၿခံပုိင္တယ္၊ တၿခံက ျမန္မာႏုိင္ငံသား ထားဝယ္လူမ်ဳိးေတြ တကြက္၊ ေနာက္တၿခံက ဗမာလူမ်ဳိးေတြ တကြက္၊ ဒီအငယ္ဆုံးၿခံမွာ သူမတုိ႕လင္မယားႏွစ္ေယာက္က တကြက္ရထားတယ္။ သူမတုိ႕ရတဲ့ၿခံမွာ ေရာ္ဘာပင္ေပါင္း (၈၀၀) ေက်ာ္ေက်ာ္ေလာက္ပဲ႐ွိတယ္၊ တေန႕ကုိ ေရာ္ဘာေစး (၁၃) ရြက္ထြက္တယ္၊ သူမတုိ႕ သူေဌးက (၆) ပုံယူၿပီး သူမတုိ႕က (၄) ပုံပဲရတယ္။ ၿပီးေတာ့ သူမတုိ႕ သူေဌးက လုံၿခဳံေရးအတြက္ ဘာတခုမွ တာဝန္မယူဘူး။ ကုိယ္ျဖစ္ကုိယ္ခံ ပဲ။ တကယ္လုိ႕ သူမတုိ႕အလုပ္လုပ္တာ သူေဌးက စိတ္ၾကဳိက္မေတြ႕ရင္ အခ်ိန္မေရြး ႏွင္ထုတ္ခံရႏုိင္တယ္။ သူေဌး စိတ္ႀကိဳက္ျဖစ္ေအာင္ ႀကဳိးစားၿပီး အလုပ္လုပ္ေနရတယ္။
ေရာ္ဘာၿခံထဲမွာ သူေဌးက သြပ္မုိး ဝါးထရံကာ၊ သစ္သားခင္းထားၿပီး တံခါးမခုိင္တခုိင္႐ွိတဲ့ အိမ္ေသးေသးေလးတလုံးကုိ ေဆာက္ေပးထားတယ္။ ဒီၿခံက ေတာနဲနဲေခါင္ေနတာေၾကာင့္ ေရပုိက္မ႐ွိဘူး၊ မီးလည္း မ႐ွိဘူး။ ညပုိင္းအခ်ိန္တြင္ သူမခင္ပြန္းက ေရာ္ဘာေစးသြားျခစ္တယ္။ အိမ္ေလးထဲမွာ သူမတေယာက္တည္း အိပ္မေပ်ာ္နုိင္ပဲ တိတ္ဆိတ္စြာ မုိးလင္းမယ့္အခ်ိန္ကုိ ညတုိင္း ေစာင့္ဆုိင္းေနရတယ္။ သူမက မုိးလင္းခါနီးမွ အိပ္ရာထၿပီး ခင္ပြန္းနဲ့အတူ အေစးဝုိင္းကူသိမ္းေပးတယ္။
သူမတုိ႕ႏွစ္ေယာက္ အိမ္ကေန စထြက္လာကတ္ည္းက ယခုအခ်ိန္ထိ အိပ္ေရးပ်က္တဲ့ ညေတြ၊ စုိးရိမ္ေၾကာင့္ၾကမႈဒဏ္မ်ားကုိ ခံစားေနရဆဲပင္။ ေခၽြတာစုေဆာင္းမိသမၽ တခ်ဳိ႕တဝက္ကုိ ျမန္မာႏုိင္ငံ႐ွိ သားသမီးစားဝတ္ေနေရးအတြက္ ပုိ႕ေပးႏုိင္ရန္ စုေဆာင္းေနရတယ္။ သူမတုိ႕က ဘတ္မ႐ွိေသာေၾကာင့္ ထုိင္းပုလိပ္ေတြ ဖမ္းဆီးမႈကုိလဲ ေၾကာက္ေနရတယ္။ တခ်ဳိ႕ေတာ့ ဘဝတူ ေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမားအမ်ားစုတုိ႕မွာ မိမိဇာတိရပ္ရြာ႐ွိ မိဘဆီ ေငြပုိ႕ေပးႏုိင္ရန္ ေအာက္ေျခသိမ္းအလုပ္မ်ားကုိ လုပ္ကုိင္ရင္း ဘဝပ်က္သြားတဲ့လူေတြလည္း ႐ွိတယ္။ တခ်ဳိ႕ၾကေတာ့ အလုပ္ေကာင္းေကာင္းရမယ္ဆုိၿပီး ပြဲစားရဲ့စကားကုိ ယုံၾကည္ၿပီး ေရာင္းစားခံရတဲ့သူေတြလည္း ႐ွိပါတယ္။ ထုိင္းႏုိင္ငံမအတြင္း အမ်ဳိးသမီးေတြ ဖိႏွိပ္ခံေနရတဲ့ အျဖစ္အပ်က္ေတြ ၊ အေၾကာင္းအရာေတြ အမ်ဳိးမ်ဳိးၾကားေနရတယ္။
ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ကုန္ေစ်းႏႈန္းကဲျမင့္၊ အလုပ္လုပ္ရတာ အဆင္မေျပေတာ့ သူမတုိ႕မိသားစုအတြင္း စားဝတ္ေနေရးအခက္အခဲျဖစ္လာတယ္။ ကေလးရဲ့ ေက်ာင္းစရိတ္၊ စားဖုိ့ေသာက္ဖုိ့စရိတ္က ေန႕တုိင္းကုန္ေနေတာ့ လင္းမယားႏွစ္ေယာက္စလုံး အလုပ္လုပ္တာေတာင္ လုံေလာက္မႈမ႐ွိဘူး။ သူမတုိ႕အိမ္ေထာင္စုတြင္ ေယာက်ာ္းျဖစ္သူက ေရာ္ဘာငွားျခစ္တယ္၊ သူမက ႐ွိတဲ့ေငြအရင္းအႏွီးနဲ႕ ေရာ္ဘာဝယ္တဲ့အလုပ္ကုိ လုပ္ကုိင္တယ္။ အရင္းအႏွီးမလုံေလာက္ရင္ ေရာ္ဘာဝယ္တဲ့အလုပ္က အဆင္မေျပမႈ မ႐ွိဘူး။ ရြာထဲမွာ ေရာ္ဘာဝယ္တဲ့လူေတြကလည္း မ်ားေနတယ္။ ေရာင္းတဲ့လူေတြက ခ်က္ခ်င္းလက္ငင္းေပးႏုိင္တဲ့ လူကုိပဲ ေရာင္းၾကတယ္။ ကုိယ္က လက္ငင္းမေပးႏုိင္ေတာ့ ကုိယ့္ေဖာက္သည္ေတြက သူမ်ားဆီမွာ သြားေရာင္းလုိက္တယ္။ တေျဖးေျဖးနဲ့ ေရာ္ဘာဝယ္တဲ့အလုပ္လဲ ျပဳတ္သြားတယ္။ ခင္ပြန္းရဲ့လုပ္စာနဲ႕ စားဝတ္ေနေရး အဆင္မေျပေတာ့ ကေလးေတြကုိ ေဆြမ်ဳိးမွာ အပ္ထားၿပီး အေၾကြးယူၿပီး ထုိင္းႏုိင္ငံကုိ လာအလုပ္လုပ္ရတယ္။
``လြန္ခဲ့တဲ့ တေပါင္းလက ရြာကေန စထြက္ၿပီး သံျဖဴဇရပ္ၿမဳိ႕ကေန ထုိင္း-ျမန္မာနယ္စပ္ ဘုရားသုံးဆူျမဳိ႕ကုိ အေဝးေျပးကားနဲ႕ ထြက္လာခဲ့တယ္။ အဲဒီကေနတဆင္း တရားမဝင္တဲ့လမ္းကေန ထုိင္းႏုိင္ငံ၊ မဟာခ်ဳိင္ျမိဳ႕ကုိ ကားနဲ႕ တေန႕သြားရတယ္။ မဟာခ်ဳိင္ၿမိဳ႕ေပၚမွာ တညအိပ္ၿပီး ဆူရတ္ကုိ တုိက္႐ုိက္ကားစီးလာခဲ့တယ္။၊ ပြဲစားက တေယာက္ကုိ က်ပ္ ၄ သိန္း ၈ ေသာင္း ယူတယ္” ဟု သူမ ေျပာျပသည္။
သူမမ်က္စိထဲမွာ ကားစီးလာခဲ့တဲ့ အျဖစ္အပ်က္ကုိ အခုထိ ျမင္ေယာင္ေနေသးတယ္။ တုိယုိတာ ကားတစီးတြင္ ေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမား ေယာက်ာ္း၊ မိန္းမ အေယာက္ ၆၀ ေလာက္ စီးလာခဲ့တယ္။ ကားက ေ႐ွ႕ေခါင္းပုိင္းမွာ ၂ ခန္းတြဲျဖစ္ၿပီး အဲဒီအထဲမွာ ေယာက်ာ္း၊ မိန္းမ (၁၄) ေယာက္ေလာက္ သိပ္ထဲ့ထားတယ္။
ကားေမာင္းသမားက ထုိင္းေယာက်ာ္းႀကီး တစ္ေယာက္ျဖစ္ၿပီး ရုပ္ရည္ကလဲ ၾကမ္းတမ္းလွတယ္။ သူ႕ရဲ့ေဘး ထုိင္ခုံတဖက္တြင္ မိန္းကေလးငယ္ (၃) ေယာက္ကုိ တစ္ေယာက္ေပါင္ေပၚ တစ္ေယာက္ထုိင္ရတယ္။ ကားသမားနဲ့ အမ်ဳိးသမီးငယ္ (၃) ေယာက္ ထုိင္ခုံေဘးမွာ ေနာက္ထပ္ လူ (၁) ကုိေပးထုိင္ခုိင္းတယ္။ တကယ္လုိ႕ မိန္းကေလးငယ္ေတြက သူစီစဥ္ေပးထားတဲ့အတုိင္း ေျခေထာက္ေတြ ျပဴထြက္ေနရင္ မၫွာမတာ ကားတံခါးနဲ့ ေဆာင့္ပိတ္ရင္ ေျခေထာက္က်ဳိးသြားႏုိင္တယ္။
ေနာက္တတန္းမွာ ကားထဲမွာ႐ွိတဲ့ ဆုိဖာခုံကုိ ထုတ္ပစ္ၿပီး ေပးထုိင္ခုိင္းတယ္။ လူ ၃ ေယာက္ကုိ တေနရာစာ ထုိင္ရတယ္။ လုံးဝလႈပ္လုိ႕မရေအာင္ ျပည့္က်ပ္ေနတယ္။ သူမက ၃ ေယာက္ထဲတြင္ အလယ္မွာထုိင္ရတယ္၊ နဲနဲကံေကာင္းတယ္လုိ့ မွတ္ရမယ္။ တကယ္လုိ႕ ေအာက္ဆုံးမွာ ထုိင္ရလုိ႕႐ွိရင္ ေသႏုိင္တယ္။
``က်မစိတ္ထဲမွာ ဒီတခါေတာ့ ေသရင္ေသ၊ မေသရင္ တခုခုေတာ့ က်ဳိးမယ္၊ နဲနဲမွ လႈပ္လုိ႕မရေအာင္ ျပည့္ႏွက္ေနတယ္၊ တကယ္လုိ့ ကိုိယ္ကလႈပ္ရင္ ေအာက္ဆုံးကလူ မခံႏုိင္ဘူး၊ လႈပ္လဲမလႈပ္ရဲဘူး၊ အသက္႐ႈလုိ႕လဲ မဝဘူး။ က်မလည္ပင္းဆုိ လုံးဝေထာင္လုိ႕ မရဘူး၊ ေယာက်ာ္း၊မိန္းမ မခြဲျခားႏုိင္ဘူး သူသိပ္ထဲ့သလုိ ထုိင္ရတယ္`` ဟု ေျပာျပတယ္။
ကားေနာက္ခန္းမွာေတာ့ အမုိးမပါဘူး။ ေယာက်ာ္းေလးအမ်ားစုက ေနာက္ခန္းမွာ ေပးစီးခုိင္းတယ္။ အားလုံးေပးအိပ္ခုိင္းၿပီး အေပၚမွာ အမည္းေရာင္အဝတ္စထူထူနဲ့ ဖုံးအုပ္ထားျပန္တယ္။ အဲဒီအထဲက လူေတြ မဟာခ်ဳိင္ထိေရာက္ေအာင္ ဘယ္လုိစီးလာခဲ့တယ္၊ ဘယ္ေလာက္နာက်င္ခဲ့တယ္၊ ဘယ္လုိအသက္႐ႈခဲ့ရတယ္ ဆုိတာ သူမလဲ မသိႏုိင္ေတာ့ပါ။ က်မ တသက္မွာ ဒီတခါပဲ ဒီလုိဒုကၡမ်ဳိးခံၿပီး ခင္ပြန္းႏွင့္အတူ နုိင္ငံရပ္ျခားမွာ အလုပ္သြားလုပ္ခဲ့ရတယ္။
သူမနည္းတူ အျခားေသာဘဝတူ ေရာ္ဘာၿခံမွာ အလုပ္လုပ္ေနတဲ့ အသက္ (၂၅) ႏွစ္အရြယ္ မြန္အမ်ဳိးသမီးတဦးကလဲ ``စံခလပူရီကေန စထြက္လာကတည္းက က်မက ကားေမာင္းတဲ့ ထုိင္းပုလိပ္ရဲ့ေဘးမွာ သူ႕မိန္းမအျဖစ္ ဟန္ေဆာင္ၿပီး လုိက္လာတယ္။ သူ႕ရဲ့အေႏြးထည္ကုိ က်မကုိ ေပးဝတ္ခုိင္းတယ္၊ ဦးထုပ္တလုံးပါ ေပးေဆာင္းခုိင္းၿပီး အခန္႕သားထုိင္ၿပီး လုိက္လာခဲ့တယ္။ ထုိင္းပုလိပ္ဂိတ္ကုိ ေက်ာ္လြန္တာနဲ့ က်မလဲ ေနရာေျပာင္းကာ သူမ်ားနည္းတူ ကားထဲမွာ က်ပ္က်ပ္ၫွပ္ၫွပ္လုိက္လာခဲ့ရတယ္`` ဟု ေျပာျပတယ္။
မိမြန္တုိ႕ စီးလာတဲ့ကားက ည (၉) နာရီေလာက္ မဟာခ်ဳိင္ေဒသတြင္း႐ွိ ေရာ္ဘာၿခံတၿခံမွာ ရပ္လုိက္တယ္။ အဲဒီေနရာမွာ ကား အခ်ိန္းအခ်က္ လုပ္ထားတယ္ထင္တယ္။ က်မတုိ႕အားလုံး ကားေပၚကဆင္းၿပီး သူတုိ႕စီစဥ္ထားတဲ့အတုိင္း ကုိယ့္လမ္းနဲ့ကုိယ္ အသီးသီး ကားေျပာင္းစီးရတယ္။ သူမနဲ႔ခင္ပြန္းကေတာ့ မဟာခ်ဳိင္သြားမယ့္ကားကုိစီးၿပီး ၿမိဳ႕ေပၚ႐ွိ အိမ္တန္းလ်ားတခုတြင္ ၂ ညအိပ္ရတယ္။ အဲဒီအခန္းထဲမွာ တစ္ေန႕လုံးေနရၿပီး ထမင္းစားခ်ိန္ေရာက္ရင္ သူတုိ႕လာေခၚမွ စားရတယ္။
ေနာက္ေန႕မနက္ေစာေစာ အဲဒီအိမ္ကေန ပူကတ္ကုိ ခရီးဆက္ျပန္တယ္။ ဒီတခါ ကားစီးရတာ အရင္ကလုိမ်ဳိး မဟုတ္ေတာ့ပဲ ေခ်ာင္ေခ်ာင္လည္လည္ပဲ စီးခဲ့ရတယ္။ ပစြပ္သိရိခန္ကုိေရာက္ေတာ့ ကားက တခ်က္နားလုိက္ၿပီး ည (၉) နာရီေလာက္မွာ ဆူရတ္ကုိ ေရာက္လာခဲ့တယ္။ အဲဒီအခ်ိန္ကေနစၿပီး သူမတုိ႕ရဲ႕ေရြ႕ေျပာင္းအလုပ္သမားဘဝကုိ စတင္ပါေတာ့တယ္။ သူမတုိ႕နဲ့ မရင္ႏွီးတဲ့ေဒသမွာ မ်က္ႏွာစိမ္း ထုိင္းလူမ်ဳိး၊ ပတ္ဝန္းက်င္းအသစ္ေတြ႕နဲ့ ေတြ႕ၾကဳံခဲ့ရတယ္။ ဒီအျဖစ္အပ်က္က ထုိင္းႏုိင္ငံအတြင္း႐ွိ ေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမားမ်ားတုိ႕၏ ဘဝအျဖစ္အပ်က္ တပုိင္းတစ္ ျဖစ္တယ္။
သူတုိ႕ ၂ လေလာက္ၾကာတဲ့အခါ ထုိင္းအစုိးရက ထုိင္းႏုိင္ငံေရာက္ ျမန္မာအလုပ္သမားမ်ား တရားဝင္လုပ္သားမွတ္ပုံတင္ (work permit) လုပ္ဖုိ႕ ေၾကျငာခ်က္ထုတ္ျပန္ခဲ့တယ္။ သူမတုိ႕လဲ အလုပ္သမားမွတ္ပုံတင္ လုပ္ဖုိ႕ ဆုံးျဖတ္လုိက္တယ္။
လြတ္လပ္တဲ့ မြန္သတင္းေအဂ်င္စီ သတင္းမွာ ေဖာ္ျပထားတဲ့အတုိင္း လက္႐ွိအေျခအေနတြင္ ျမန္မာအလုပ္သမား စုစုေပါင္း (၅) သိန္းေက်ာ္ တရားဝင္လုပ္သားမွတ္ပုံတင္ လာေရာက္ျပဳလုပ္ခဲ့သည္ဟု ထုိင္းႏုိင္ငံ ဘန္ေကာက္ျမဳိ႕႐ွိ အလုပ္သမားမ်ား ကူညီေစာင့္ေ႐ွာက္ေရး ေအဂ်င္စီကေျပာသည္။
တရားဝင္မွတ္ပုံတင္ ျပဳလုပ္ရာတြင္ အလုပ္႐ွင္၏ ေထာက္ခံခ်က္၊ ေဆးစစ္ခ်က္အျပင္ အမည္ေနရပ္လိပ္စာ form ျဖည့္ရသည္ဟု သိရတယ္။ အလုပ္သမား ယာယီပတ္စပုိ႕ရဲ့ သက္တမ္းက (၆) ႏွစ္ျဖစ္တယ္။ အလုပ္သမားမွတ္ပုံတင္ လက္မွတ္လုပ္ၿပီးမွ ပတ္စပုိ႕၊ ဗီဇာ (၂) ႏွစ္ လုပ္လုိ႕ရမယ္။ တခ်ဳိ႕က
တခ်ဳိ႕က အလုပ္သမားမ်ား ကူညီေစာင့္ေ႐ွာက္ေရး ေအဂ်င္စီမွာ သြားလုပ္တဲ့သူ႐ွိသလုိ၊ တခ်ဳိ႕ကလဲ သူတုိ႕သူေဌးကုိယ္တုိင္ လုပ္ေပးတာ ႐ွိတယ္။ ဒီယာယီပတ္စပုိ႕က ျမန္မာေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမားမ်ားအတြက္ ထုိင္းႏုိင္ငံအတြင္း တရားဝင္ေနထုိင္ ခြင့္႐ွိတယ္။ တရားဝင္ အလုပ္သမားမွတ္ပုံတင္လုပ္ရာတြင္ ဘတ္ ၃၈၀၀ သတ္မွတ္ခဲ့တယ္။ တခ်ဳိ႕ၾကာပြဲစားမ်ားအေနျဖင့္ ဘတ္ ၆၀၀၀၊ ၇၀၀၀ အထိ ကုန္က်ႏုိင္တယ္။
ပတ္စပုိ႕ရရင္ ေအးေအးေဆးေဆး ေနထုိင္ရမယ္၊ ၿမဳိ႕ႀကီးဘက္ကုိ အလည္သြားလာလုိ႕ရမယ္။ ရပ္ရြာကုိ ျပန္လုိ႕႐ွိရင္ ကုန္က်စရိတ္သက္သာမယ္၊ အမ်ဳိးမ်ဳိးဒုကၡခံၿပီး သြားစရာမလုိတဲ့အတြက္ ပတ္စပုိ႕ရဲ့ေကာင္းက်ဳိးက ထုိင္းႏုိင္ငံမွာ အလုပ္လုပ္ေနတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံသားအတြက္ အက်ဳိးျဖစ္ေစႏုိင္ဟု ထင္တယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံသား အေတာ္မ်ားမ်ားက work permit လုပ္ဖုိ႕ စာရင္းသြင္းထားတဲ့လူေတြ အရင္ႏွစ္ကထက္ ပုိမ်ားလာတယ္။
``က်မနဲ႕ခင္ပြန္းလဲ work permit လုပ္ဖ႕ုိ စာရင္းသြင္းထားၿပီးၿပီး ပြဲစားကပဲ သူေဌး႐ွာၿပီး လုပ္ေပးတယ္။ က်မတုိ႕သူေဌးကုိ ဘာမွမေျပာဘူး။ တကယ္လုိ႕ အလုပ္ေျပာင္းလုိ႕႐ွိရင္ ေျပာင္းရလြယ္တာေပါ့`` ဟု သူမ ေျပာျပတယ္။
တျခားေသာ အုတ္ဖုတ္လုပ္ငန္း လုပ္ကုိင္ေနတဲ့ အလုပ္လုပ္ခြင့္လက္မွတ္ မ႐ွိေသးသူ မခင္ေအးကလည္း ``က်မလဲ အလုပ္လုပ္ကုိင္ခြင့္ လက္မွတ္ရဖုိ႕ သူေဌးကုိ ေျပာထားၿပီးၿပီ၊ ေဆး႐ုံမွာ ေရာဂါစစ္ေဆးထားၿပီးၿပီး၊ ဒီလက္မွတ္ရမွ ျပန္တဲ့အခါက်ရင္ ပြဲစားနဲ႕ ျပန္စရာမလုိေတာ့ လမ္းစရိတ္သက္သာတာေပါ့`` ဟု ေျပာျပသည္။
``က်မလဲ work permit လုပ္ဖုိ႕ လက္ေဗြရာ ႏွိပ္ၿပီးၿပီး၊ ေသြးစစ္ဖုိ့ ေနာက္တခါသြားရအုံးမယ္။ အလုပ္သမားမွတ္ပုံတင္ခက ဘတ္ ၆၀၀၀ ေပးရတယ္။ က်မေတာ့ work permit လုပ္ၿပီးတာနဲ႕ ပတ္စပုိ႕ကုိ တုိက္႐ုိက္လုပ္မယ္လုိ႕ ဆုံးျဖတ္ထားတယ္။ ၿမိဳ႕ကုိသြားလည္တဲ့အခါ၊ ေဆးသြားကုတဲ့အခါ ခ်က္ခ်င္းသြားလုိ႕ရတယ္။ `` ဟု ဝင္းကမွာ အလုပ္လုပ္ေနတဲ့ မိခမြန္းက ေျပာျပတယ္။
လြန္ခဲ့ေသာ ဂ်ဴလုိင္လက လြတ္လပ္ေသာ မြန္သတင္းေအဂ်င္စီ သတင္းအရ ထုိင္းႏုိင္ငံတြင္ အလုပ္လုပ္ေနၾကေသာ ျမန္မာေရႊ႕ေျပာင့္အလုပ္သမားစုစုေပါင္း (၅) သိန္းနီးပါး အလုပ္သမားလက္မွတ္သစ္ ျပဳလုပ္ခဲ့သည္ဟု ဘန္ေကာက္ျမိဳ႕အေျခစုိက္ လူ႕အခြင့္အေရးတုိးတက္ေရးအဖြဲ႕က ခန္႕မွန္းထားတယ္။
သူမအေၾကာင္းေတြကုိ သူငယ္ခ်င္းျဖစ္သူ မိေဟမာကုိ ေျပာျပေနခ်ိန္မွာ အိမ္အျပင္ဘက္မွ ခင္ပြန္းသည္ရဲ့ ေအာ္ေခၚသံကုိ ၾကားေတာ့မွ ေရာ္ဘာေစးသြားႀကိတ္ရမည့္ အခ်ိန္ေရာက္လာမွန္း သတိထားမိေတာ့တယ္။
``အခုေတာ့ ႀကိတ္မွိတ္ခံၿပီး လုပ္ေနမယ္၊ အလုပ္တခု ထူေထာင္ႏုိင္မဲ့ ေငြအရင္းအႏွီးရၿပီးရင္ က်မ ရြာကုိ ျပန္ေတာ့မယ္၊ က်မ ကေလးေတြကုိ လြမ္းလွၿပီ`` ဟု ဆုိကာ သူငယ္ခ်င္းျဖစ္သူကုိ ၿငီးတြားၿပီး ႏႈတ္ဆက္ကာ ဖုန္းခ်လုိက္ပါေတာ့တယ္။

ေပဲါသဿာန္လိက္လုပ္တကၠသႝုအလႝုအသ႘
တၛဲသြဟ္လိက္ဘာသာဂှန္---

တၛဲဏအ္ဒွ္ဘာသာဂှန္တဲု ကြးဘာတအ္ ေကတ္လိက္တှးအပႝုဂၜဳိင္တဵဗြဲမေလာန္တဲု လိက္အုပ္သြဟ္ဂွ္ တီုကၜဳီမံင္အ႐ိုဟ္အုပ္မဒွ္ရ။ ဂြံဟာေဂြါအ္ဟာဟြံတီလိက္အုပ္သြဟ္လိက္တအ္ တီုမံင္တဲု အၥာေဗၲာန္ဘာသာဂှန္တအ္ ဒးဂှပ္စိုတ္အိုတ္ရ။
ညးတာလ်ဳိင္အရန္တံ စဿ႘စဿတ္ဒုင္တဲတဲု ႏူညးမင္အခန္သြဟ္လိက္တအ္ဂွ္ ဆက္ပအပ္ကႝု ညးတာလ်ဳိင္ဂေကာံ႐ုင္သဿာန္လိက္တံပၜန္ရ။ ႏူမြဲတဲကႝုမြဲတဲ ကာလပအပ္ကႝုမၢး လဿိဟ္အုပ္သြဟ္လိက္ကီု၊ တှးလိက္အပႝုမခ်ဳခ်ာဲဗဗြဲဓဝ္ကႝုေသှာဝ္ ကၜတ္ပှဳက္ဓလုက္တှးလိက္ေဍာတ္ေဇှာ္ မိုက္ခ႐ုႝဂမၜဳိင္ ညံင္ဟြံဂြံပါကေရာံလိက္အုပ္သြဟ္တအ္ဂွ္ စြံသတိေဇှာ္တဲု ဒုင္တဲရ။ ႐ုိဟ္လဿိဟ္ရ။

ပႜဲအၥာမှဳံတာလ်ဳိင္တအ္ပၜန္ ေလဝ္စိုတ္ဓာတ္မယုတ္သဝ္ဟြံမြဲကႝု ဗဗြဲဓဝ္တအ္ နကႝုဓဝ္အတၲေလာဘေလာန္ကာဲမွာရာ ဟြံေတာ္ဆယဝ္ရေကၜာန္ဇေရင္ဏာကိစၥစရာမြဲမြဲမၢး ညးမှဳံတာလ်ဳိင္ ေဇှာ္အိုတ္ဒွ္သၠဳိပ္ေကာပ္ကာဲေပဲါသဿာန္လိက္ဂွ္ရ။
ဟိုတ္ဂွ္ရ အၥာေဢာံေဇှာ္ညးမှဳံတာလ်ဳိင္ဂွ္ ဂၨံပႜဲခုင္ဂတမုက္အၥာ၊ အၥာေဢာံမှဳံတာလ်ဳိင္တအ္တဲု မတ္ဟြံဓေရပ္ မင္ေက်ာဝ္မံင္ပေရင္ခ်႘ဒရာင္တအ္ ဖအိုတ္ရ။

မြဲတှးတဲု မြဲတှး မြဲအုပ္တဲုမြဲအုပ္ စဿတ္ဗြဲမခ်ဳိတ္ပၜဳိတ္ ဂှန္ခုင္ႏူေဇှာ္ဒႝုေဍာတ္ မသုန္ေစွာ္မြဲခန္ စန္ဒက္ရ။ တဲမၢး ဖအုိတ္ပံင္ေကာံတဲု ဒက္ေကၜင္ဗိုန္ဗိုန္ေဇဿာမ္မ္တဲု စရင္သြဟ္လိက္စရင္လီုသြဟ္လိက္၊ လိက္သဿာန္ ေမဝ္ေခါန္တံ ဒက္စန္ဖဵလိက္အုပ္သြဟ္တဲု ဒက္ကြ႘ကႝုစကၡဴမြဲထပ္တဲုမၢး နကႝုယာတ္ပိက္ဗု ဒက္ဂြ႘ပါတ္ပူတဲု နကႝုတံဆိပ္ခ်ိက္ကဿာတ္ဂခ်ဳိတ္ အေဃာခ်ဴမံင္ပၜံင္ဗၥဳိပ္ဌာနတကၠသႝုဘာသာဂှန္ဂွ္ “ အၥာေဢာံေဇှာ္ ကြးဘာမြဲအေဃာသြဟ္လိက္ဗၞဴအာဂွ္ နဇကုအဲပၜံင္ဗၥဳိပ္ဏာ ႐ုင္ဂဥဳဲရ”။

ကာလဂွ္ အၥာေဢာံေဇှာ္ဂွ္ သဿာန္တိုန္ဇဖန္ဂွ္ရ။
“သြဟ္လိက္တဲုမွဗၞဴအာဟာ”
“အၥာေဢာံမင္အခါန္ဂွ္ ပအပ္ျပာပ္လိက္သြဟ္တဲု ဒဒွ္ကြးဘာမြဲခအအ္ဗၞဴအာ ကၜဳင္ကႝုပ႐ုိင္ပႜဲဒှာဲ တာလ်ဳိင္ဂိတ္တဲု အဲေလဝ္ဗက္အာဂွ္ ယိုက္မိန္ပၲိတ္ႏူအခါန္ ေကာ္ကြ႘စက္တဲု ပၲဳိန္ဏာ ႐ုင္ဂဥဳဲရ”။
“ဟီုဂွ္ေတွ္ တိတ္အာႏူအေခါန္ဂွ္ အခိင္လႝုေရာ”
“ (၁၂း၁၀) နာဍ႘ရ စိုပ္႐ုင္ဂဥဳဲဂွ္ (၁၂း၂၀) နာဍ႘ မဒွ္ရ” ကာလဂွ္မၢး အၥာေဢာံေဇှာ္သဿာန္တိုန္အၥာေဢာံ တအ္ပၜန္ရ။

“ကြးဘာဂှန္ခုင္---ဏအ္ဂွ္ သြဟ္လိက္အခါန္လႝုေရာ--တာလ်ဳိင္ညးဂွ္ေရာ”။
အၥာေဢာံေဇှာ္သဿာန္တိုန္မၢး ညာတာလ်ဳိင္အၥာေဢာံမင္အခါန္သြဟ္လိက္ဂွ္ လဵထၞးကႝုပ႐ႈဒဒွ္ရ။
“သြဟ္လိက္တဲုကၜာအခိင္ဟြံအိုတ္ ဗှတ္ (၄၅) မိေဏတ္ဂွ္ ကြးဘာဂွ္ ဗၞဴတဲု တိတ္အာရ။ ကာလဂွ္ ေကာ္ဟပၜဳပ္ေဍံတဲု သြက္ဂြံဆက္သြဟ္လိက္ဂွ္ ကႝုသတိရ။ ကြးဘာဂွ္ ပုစၧာဂှန္ဂမၜဳိင္ သြက္ဒးသွ္ဂွ္ သြဟ္လဝ္တဲုဣရ။ သြက္ပုစၧာတာန္မြဲမွာတ္ရေသွ္ေသဿဟ္တဵရဂွ္ သၢးရ။ အာခါန္ကႝုဂဥဳဲဟာသဿာန္ဂွ္ ဟြံအာပုဟ္သၢးရ။ တဲုဇကုအဲသြက္ဂြံဗၜးဗၞဴဂၜာဲကႝုဂဥဳဲဓေရာတ္ရ။ သက္ျခာဟြံလအ္ ဂအွ္ေဖ်ံမြဲေဢာံရ။ တဲုေကၜင္တိက္အာပၜန္ရ။ အခိင္သြဟ္လိက္ၾကပ္အိုတ္ကၜဳင္ရ၊ ကာလဂွ္မၢး ကြးဘာဏအ္ အခိင္အိုတ္ဗၜးပတိတ္ကြးဘာတအ္မၢး သြက္ဂြံ႐ုီဗင္လဘာ္အဏာေဍံတဲု အပ္ျပာပ္ကႝုဢဲေဍံညိဂွ္ေလဝ္ အဲဗကန္ရ။ ဆဂးေလဝ္အခိင္အိုတ္တဲု အာဂွ္ ေဍံေလဝ္ယာဇကု ကြာ္စႜးတိတ္အာႏူသဒမ္သြဟ္လိက္ဟြံမာန္ရ။ ဟိုတ္ဂွ္ရ အာတ္အ႐ုီအဗင္အၥာဂ်ဴတ႘ဂိတ္တအ္တဲု ပၜံင္ဗစိုပ္ဏာ႐ုင္ဂဥဳဲရ--ေလဿင္ဒဒွ္ပႜဲဂတမတ္ပ႙ုဂွ္ ဆၐိုတ္ဏအ္ရ”။
“ ေအဝ္-ေအဝ္ ဂြံတီလဝ္ေလဿင္ဒဒွ္ဂွ္ တင္ဂုဏ္ရ”၊
အၥာေဢာံညးသၠဳိပ္ေကာပ္ကာဲေလဝ္ လိက္ဓုပ္သြဟ္တအ္တဲုဒွ္အာတဲု မင္ကြ႘စက္သြက္အာ႐ုင္သဿိင္ဗၜာဲဒှာဲထိင္ဒက္စြံလဝ္ လိက္သြဟ္တအ္ရ။
ကြ႘စက္စိုပ္ကၜဳင္ရ၊ တိုန္လၲဴကြ႘စက္ဗက္ဂွ္ “ေဟအ္--တၛဲဏအ္ကြးဘာမြဲဗၞဴ တိုန္႐ုင္ဂဥဳဲဂး” အၥာဘာမပါကၜဳင္ အပႜဲကြ႘စက္မြဲသဿာန္ကၜဳင္ရ။
“ပ႐ိုင္ျပဟ္ေကြံသြံ အဲတိုင္အေဃာဓုပ္မံင္လိက္သြဟ္အၥာမြဲကၜဳင္ကႝုပ႐ိုင္တဲု ဂြံတီေကတ္ရ။ ေအဝ္ေလဝ္ စပ္ကႝု ပေရင္ထတ္ယုက္ဂွ္ ဗီုလႝုဂြံသၸေရာ”
“အေဃာသြဟ္ ဗၞဴအာဟာ”
“ကာလေဍံဗၞဴဂွ္ အခိင္သြဟ္ၾကပ္အိုတ္ရ-- အၥာေဢာံမင္အခါန္ဂွ္ဂး”
စိုပ္ဒှာဲစြံဓုပ္လိက္သြဟ္႐ုင္တိုက္ၾသန္ဘဏ္ ပႜဲ႐ုင္သဿိင္ဗၜာဲဂွ္မၢး ညးမှဳံတာလ်ဳိင္တအ္ ပံက္ကသအ္တဲု ပ႙ုေလဝ္ပၜဳပ္စြံဓုပ္လိက္သြဟ္ပႜဲခါန္တဲု တိတ္ကၜဳင္မၢး ထပက္စဿတ္တဲတဲု တိုန္လၲဴကြ႘စက္ရ။
ညးမှံဳတာလ်ဳိင္သှာဲဒါပေရင္ပညာ ပြဳိင္ဍဳင္ဂွ္ သြက္ဂြံစ႘ဇန္တၛဲယးဂတေသၢာံသြဟ္လိက္ ပႜဲ႐ုင္ဂဥဳဲသၵး ပည႘ပညပ္ကႝုအၥာသဝ္႐ုင္ဂဥဳဲေဏာင္ဂးတဲု မှိဟ္သီုကြ႘စက္မြဲဇက္တိုန္အာ႐ုင္ဂဥဳဲရ။
စိုပ္႐ုင္ဂဥဳဲမၢး ဂြံဆႝုေကတ္ဂၜးဗဗႝုမတ္ကြးဘာဂွ္ရ။ တိက္လၛာမံင္လၲဴဇံင္ခါတ္႐ုင္ဂဥဳဲတဲု သတိဟြံဂြံဝိုတ္ဝုဲမံင္ဏီဖိုဟ္ဂွ္ ဂြံဆႝုေကတ္ရ။ နကႝုကယ်ဳိင္ကြးဘာဗုသာ္ေငၛက္မုက္မတ္ကြးဘာဂွ္ ဗုဖ်ဳိဟ္မံင္ရ။ ၐိုန္ရပၜဳပ္လဝ္ဆီယီုမံင္ကႝု ဗူအံက္သ႘ေဂ်န္ကီုေလဝ္ ႏူစိုပ္႐ုင္ဂဥဳဲမြဲခှဓဝ္ေဟင္ ဟြံဂြံသတိဏီရဂွ္ ဢဲကြးဘာဂွ္ သီုဍာ္ရမတ္ဒဇူေတာ္ေတာ္လဵထၞးမံင္ပ႐ႈပရာရ။
ဢဲဂွ္သီုစိုတ္ေဍာတ္သီုဓဝိင္စံင္တူ ကၲဳႝဒွ္မံင္မင္စဿ႘ရံင္ယာဲေလဝ္ ဟြံစိုပ္ကၜဳင္ဏီတဲု တက္မတ္ေတပ္ပ္ဂြံဆႝုေကတ္ဂွ္ ကၲဳႝဒွွ္ဗြဲမဆာန္ဍဴေကြံရ။ ဆႝုဒးဒဒိုက္ေဍာင္ၐိုတ္ဒးသၜာ္ယီုမံင္တဲု သၨဳိင္ဒဿံင္သြက္တၛဲယးဂတဂြံသြဟ္လိက္မာန္ဂွ္ ညးလႝုမြဲဟြံဂံင္ပံက္ပါင္ဏီရ။
အေဃာဂွ္ ညးျဗဵမြဲေလာတ္လႝုေဒါမ္လာ္ကၜဳင္နကႝုစိုက္ပ႐ိုက္ နကြင္လုပ္ကၜဳင္႐ုင္ဂဥဳဲ ပတဝ္ကၜဳင္လၸာ္ခါတ္ ကြးဘာဏအ္မၢး
“အဝ္--ေကာန္ဝုတ္ ဟြံကၜင္စအေရဝ္ယာဲတဲု ဒးကၲဳႝဒွ္ဗီုဏအ္ရေသင္ဟာ၊ ေစွ္ႏူ႐ုင္ဂဥဳဲဂြံပိတၛဲဓဝ္ဏီရ၊ အၥာသဝ္ေလဝ္ သြက္သှာံဏအ္လၸသြဟ္လိက္ဇူေထာံကၜာ အတိုင္ဗကန္ဂွ္ ဟြံကၜင္--အဝ္ေကာန္---ဒွ္မွဒွ္ရဏာ”’—
ဂဿဳက္ေစွ္လၲဴေကာန္သီုဟီုသီုကရ႘ကေရာတ္ ဍာ္ရမတ္ေလဝ္ ဓဇူလႝုေစွ္ကၜဳင္ေဖၚေဖၚရ။ ကာလအသိင္လ႐ုိဟ္ယအ္အာညိဂဟ္ သဿာန္တိုန္မိကြးဘာရ။
“ဣဢဲ--လဿဳဟ္ဣဢဲဟီုတဲု ပ႙ုဂြံတီရ။ ပႝုႏူပေရင္တတ္ယုက္တဲု ပဿိက္လႝုေလဝ္ေဇှာ္အိုတ္ဟြံဒွ္ရ။ ဣဂွ္ရ တၛဲယးသြက္ဂြံဆက္သြဟ္လိက္ဂွ္ ဆႏၵဗီုလႝု မှံဳေရာ--အတိုင္ဆႏၵဂွ္ ပ႙ု႐ုီဗင္ကႝုေဏာင္”---
မိကြးဘာဂွ္ ခ်ပ္စင္ျခင္ဗဿာမံင္တဲု သၛိတ္ျဇအာမြဲခ်ဳိတ္ခဏတဲု နကႝုမုက္မတ္ကသိုက္ကသာအာလၸာ္ေကာန္မြဲလၸာ္--ရံင္မုကၡဝါ ညာတာလ်ဳိင္တအ္ မဝဲလၸာ္တဲု
“ဟြံသြဟ္ရ--အဲဗေဒါအ္မံင္ဆံကႝုဆံရ။ လၸသြဟ္လိက္ညိဏီ--အပါေဍံဗကန္လဝ္ ဒးဒွ္အၥာေဢာံမြဲဏာင္ ဟိုတ္ဂွ္ရ အတိုင္ဗကန္လဝ္ညံင္အံင္စွ္တာန္ ဂိုတ္ဂစာန္ကၜဳင္ဂွ္ ကာလစိုပ္တိုင္ပၠဵေဟင္ ကံကုသႝုပေရအ္ ဒးဆႝုဂဗဂွ္ သာ္လႝုဂြံဖန္ေရာ”---
ကာလဂဟ္ ညးသၠဳိပ္ေကာပ္ကာဲတအ္ဂွ္
“ဟီုဂဟ္ေတွ္ ဟြံသြဟ္ရဏာ-- ပေရင္ထတ္ယုက္ညံင္ဂြံခိုဟ္လြ႘ပရာကၜာ အခိင္လႝုသှာံလႝုဒွ္ဒွ္ အေခါင္သြဟ္လိက္ဂွ္ ႏြံမံင္လဿဳိန္ရ။ ဟီုဂွ္ေတွ္ သၜးအေခါင္ကႝုပ႙ုကၜာရဏာ”
ေက်ာဝ္သၛ႘ဇြိတ္သေပါတိမုကၡဝါကြးဘာဂဟ္ သီုအိုတ္ဟြံမိပ္ေကၜင္စဵကၜဳင္ဒှာဲဌာနတာလ်ဳိင္ဂွ္ေဟင္ ဂြံစပုင္ဂယးရ။ ကတေလဝ္ကတဵစိုတ္ေလဝ္ထုဲ ကႜဳိပ္ေလဝ္ဂိတဲု ဇူပေရေလဿာင္ ခ်ဳိန္ခဏရ။ ေဍၐင္ဟြံေျပဏီ ဖုင္ဗ႐ုတိုန္တဲု ရပ္ေကတ္ဖုင္ကာလကလင္မၢး
“ကြးဘာမြဲဗၞဴတိုန္႐ုင္ဂဥဳဲဂွ္ ယဿဳဟလႝုေရာ၊ ဂှန္ခုင္မူစိေရာ၊ တၛဲဏအ္ညးတာလ်ဳိင္အခါန္သြဟ္လိက္ဂွ္ ညးဂွ္ေရာ၊ ႏူဘာလႝု၊ မုအဆံင္-မံင္အရာပ္လႝု-အေဃာသြဟ္ဗၞဴဟာ-တဲုမွဗၞူဟာ-စိုပ္႐ုင္ဂဥဳယအခိင္လႝုေရာ”---
“ညးဂွ္ပၜံင္ရုင္ဂဥဳဲေရာ”—
“မုတာလ်ဳိင္ေရာ”—
ၐိုတ္သဿာန္ကၜဳင္မဂၜိင္ေသၛာဲဂွ္ မြဲတင္တဲုမြဲတင္ ဒးဒုင္သြဟ္ကႝုရ။
“သဿာန္မံင္လဿဳဟ္ဂွ္ ညးဂွ္ေရာ”-
“ႏူဌာနစဿ႘စဿတ္ေတံရ”—
သၠဳိပ္ေကာပ္ကာဲကႝု သၠအ္ဂဒင္ၿဂ႘ ညးၐါသၛိတ္ျဇမံင္ေရာ။
“ပေရင္ကိစၥဏအ္ ဒးဒုင္မာဲေကြံရ”—
ဟီုမံင္သက္ဂတာပ္ဟြံလအ္ ဗ႐ုဖုင္ခေရဲ-ခေရဲမံက္တိုန္ကၜဳင္ပၜန္ရ။
“ဟလႝုမိင္ညိ”
“ယဿဳကြးဘာဗၞဴအာဂွ္ ညးဂွ္ေရာ”
“ခုင္ဂှန္မုစိ”
“စအခိင္လႝုဗၞဴ”
“အၥာေဢာံတအ္ ဟြံသၸလြ႘ဟာ”
“ဗၞဴတဲုဂအအ္ဆီဍာံဟာ”
“အခိင္လႝုပတိုန္႐ုင္ဂဥဳဲေရာ”
“ညးအာပၜံင္႐ုင္ဂဥဳဲဂွ္ မုတာလ်ဳိင္ေရာ”
“အခါန္ဂွ္ညးဂွ္ေစွ္တာလ်ဳိင္ေရာ”
“ဟြံပၜံင္အခါန္ဂဥဳဲဟာ”
“အခိင္လႝုစိုပ္ဂဥဳဲေရာ”
“လဿဳဟ္ကြးဘာဂွ္ မုဒွ္အာေရာတီဟာ”
“ခ်ဳိတ္အာရ”
“ေဟင္”
တဲရပ္လဝ္ဖုင္ဂွ္ ဗၜးတိတ္အာဖုင္ဒတံုေစွ္အာႏူတဲရ။ မုဂြံဆက္သၸေရာဂွ္ ေကာ္ပေကာံမှိဟ္ခ်ပ္ဂှန္သကအ္ရ။ ကိုပ္ကၜာကႝုပ႐ိုင္ကႝုညးတာလ်ဳိင္အဆံင္င္ ဌာနပညာတအ္ရ။ ဟိုတ္ႏူယဲေဝဒနာေဇှာ္သၠာတ္ကႝုျဇဟတ္ဂွ္ဟြံကႝု ပ႐ိုင္ကုဌာနစဿ႘စဿတ္ေပဲါသဿာန္လိက္ကီု၊ စှးေဍင္မံင္ပဿတ္ရာဒှာမံင္ဂွ္ ယဝ္ပည႘ပညပ္ ဆက္ဒက္အာတ္႐ုီဗင္ကၜဳင္လဝ္ကႝု ဌာနစဿ႘စဿတ္လိက္ဏအ္မၢး သၨဳိင္ဒဿံင္ကလိတ္ကေလာတ္ေျပျံပံင္မာန္ရ။

ကြးဘာသြဟ္လိက္မြဲအေဃာသြဟ္လိက္ ခ်ဳိတ္အာဂးတဲု ပ႐ိုင္ကၜဳိက္ကဿဳႝညံင္အၥာေဢာံတအ္ တက္ဂစိုတ္ေထာံ ကြးဘာသွ္လိက္ေဟင္ သဿာန္သဿဳက္စဿ႘စဿဟ္ဂၜဳိက္ဂၜာဲ ပိုက္တမ္ဂၜာဲ႐ိုဟ္ဣေတအ္ မြဲလၸာ္ ဣဏအ္မြဲလၸာ္ဒးဒုင္စဿ႘စဿတ္သဿာန္သဿဳက္မံင္ဂွ္ တာလ်ဳိင္ညးေကာပ္ကာဲဂြံငၛဳဂ္ေရင္တၜဳင္မြဲတဲု မသုန္ကၜံဒေကဝ္ဂဒင္ၿပ႘မြဲ မြဲတၛဲပိကၜံဒေကဝ္ဏအ္ဂွ္ ဂလိုင္ဏအ္ ပႜဳႝပႜဳိက္သၸမာန္ကႝုျဇဟတ္ ပြဳိင္ဍဳင္၊ တြဳႝရး (ခရက) မြဲအဆံင္တဲု မြဲအဆံင္သၸကေမၜာန္မြဲကႝု ပ႐ိုင္ပၲဳိန္ထၞးမံင္ဂွ္ ေအင္ဒုင္ဟြံမာန္--
“အဲဂစိုတ္ေဍံဟြံေသင္-- ယဲေဍံကႝုေဍံရ” ရဵသာ္ဝြံကညာင္ကေရဲတိုန္ဗီုဏအ္ရ။
ကိစၥေကင္ကာမြဲကၲဳႝဒွ္ ဆႝုဂဗလုက္စုက္ဒးတယု ညံင္ဂြံေျပျပံင္ကလိတ္ကေလာတ္စိုပ္ဒတဲု ဗိုင္ရုီဗင္ကႝုျဇဟတ္ေလပ္မၢး ပႜဲေလာကပ႙ု ဒးေဂတ္ေဂင္မံင္ဏအ္ ၐိုတ္လႝုမိပ္ၿဇိပ္ၐိုဟ္ႀသဳိဟ္ေရာတီ--

ေဍာင္လံျဇ

“ေဟ ဣၾသန္၊ အဗၜာဲ အာအလုႝေရာ”
နာဲညာဏ္ ေထာံေဖ်ံ ေသနာတ္ၿဂိဳပ္ လတူေကဿင္သၛိတုဲ သဿာန္ မိဣၾသန္ရ။ မိဣၾသန္ေလဝ္ သၸပှဟြံမိင္တုဲ ဗဂိုဟ္မံင္ပဿတ္ဖဵ ကုႝပၜံင္ပဿတ္ဒုန္ရ။
“ေဟ ဣၾသန္ ကေလင္ဟုီကုႝအဲေလဝ္ အဲသဿာန္မံင္”
မိဣၾသန္ လၛာ္ဗုႝ နာဲညာဏ္ မြဲလစုတ္တုဲ ထပ္ကပိုက္မံင္က်ာ ပဿတ္ဖဵ နကုႝဂဿ႘ထဿာဲပၜန္ရ။ ဟိုတ္ႏူဂၜိဳက္ယက္တုဲ ဍာ္ရမတ္ကင္က႘မံင္ ပႜဲေဂြင္မတ္ဂွ္ ဇိုတ္ေထာံ ကုႝကှဳင္ဂှိန္တုဲ-
“အတိုင္ဇကုတီရ အပါေဍံ၊ ပရူေကာန္ဇကု ဇကုတီဂၜိဳင္ႏူအဲဏီ။ ေဝင္မံင္ မေဝင္ဟာ၊ ေပွာ္မံင္ဂေစံဟာ ဇကုအာဂၜာဲေကတ္ရ။ လဿဳဟ္မြဲဟူဏံ ေကာန္ဇကု ဟြံမံင္ပႜဲသၛိ မြဲေလွ္ပုဟ္”
နာဲညာဏ္ ေထဲတိုန္ရ။ မတ္ဍာဲဗေကတ္မံင္ဂွ္ တုပ္သဿဟ္ကုႝ ပဿတ္ပႜဲဖဵ မိဣၾသန္ရ။ ဂြံနင္ၿပိပ္ပိဂွ္ ကၜအ္ေထာံလဝ္ လတူခုင္စပုင္တုဲ ကၐက္ဂြံဂၜိက္ခႜံင္မြဲဂေတွ္ဗက္ တိတ္ကၜဳင္လပၚဂၜံင္ကြာန္ရ။
နာဲညာဏ္ ဗက္ဂၜာဲ အဗၜာဲရ။ ဗက္သဿာန္သကအ္ရဲေဍံပၜန္ေလဝ္ လဿဳဟ္မြဲဟူဏံ အဗၜာဲဟြံကၜဳင္ လပၚဏံပုဟ္ ဟုီရ။ ဒှာဲလုႝေဍံအာေရာ သဿာန္ပၜန္ေလဝ္ ဟြံတီပုဟ္ ေဍံတံဟုီရ။ အသိင္ေထဲ နာဲညာဏ္ ကာတ္တိုန္ရ။ ၐိုန္ေထဲမံင္ကုႝ အဗၜာဲကုီေလဝ္ စိုတ္ဂြိင္ကုႝေကာန္ဂွ္ ေဇှာ္မံင္ ပႜဲနာဲညာဏ္ရ။ ဢဏံ အဲဟြံပါမြဲသာ္ အာေပွာ္မံင္ဂေစံ ပႜဲၿဂိဳပ္ဟာ။ အာပါမ္မံင္က ပႜဲၾကဳင္ဟာ။ ဒွ္မံင္သှကုႝ ေကာန္ငၛာ္တှဟ္တှဟ္ဟာ။ စိုတ္နာဲညာဏ္ ဒွ္ကၜဳင္သံသယ နာနာရ။ ဂြံေဝတ္ဢဏံေလဝ္ ဝါတ္ေကြံေကြံ၊ စိုတ္ဂွ္ေလဝ္ ေဇှာ္၊ ကၜာေတံမြဲဝါဂွ္ မိေဍံဗ်ိေဒါန္တုဲ အခိင္ဗတံ ညးမြဲဓဝ္ အာတိုန္တိက္မံင္ လတူဒုႝက်ာ္ဂွ္ရ နာဲညာဏ္ ဒးဂၜာဲကုႝ ပဿတ္ပတ္ အခိင္ဗတံဒမၜဳဏီ။ “ေထဲအာကုႝ ေဗွ္တုဲ ေဍံတိတ္အာ ႏူသၛိဟာ” ဟြံဂြံသဿာန္နင္ မိဣၾသန္ဂွ္ ေဗၜတ္ေကြံရ နာဲညာဏ္ခ်ပ္မံင္ ပႜဲစိုတ္ရ။ အသိင္ဂြိင္ကုႝ အသိင္ေဒါသ ဖက္ႏွဵမံင္ ပႜဲနာဲညာဏ္ရ။ “ဢဏံ ကေလင္ကၜဳင္မြဲတဲ ဂြံတီအေစာန္အဲ၊ အဲေဝတ္ထၞး” ႀကဳီမံင္ ပႜဲစိုတ္ညးေတံရ။
နာဲညာဏ္ ကူခ်ပ္ကၜဳင္ အတိုင္မြဲဂၜံင္ရ။ ခ်ပ္ေလဝ္ ဟြံဒး။ အဗၜာဲဂွ္ အာယုက္ၾကပ္ေပင္ ၈ သှာံရ။ ဢဏံ ဟြံလဵကုႝအဲမြဲသာ္ အလုႝေလဝ္ ဟြံအာမြဲေလွ္ပုဟ္။ ဂြံေဝင္ဗုီေကာန္ညးတှဟ္ေလဝ္ ေဝင္ဟြံေလပ္ပုဟ္။ ဂြံအာဗုႝ ဗြ႘ဒ႘ယုႝေလဝ္ အခိင္ဏံ ဟြံထၐးဏီပုဟ္။ ေအေလဝ္ ဢဏံစဵကၜဳင္ေတွ္ ဆုႝကုႝအဲ ေက်ဝ္ေက်ဝ္ရ၊ ဢ ပေလဝ္လဝ္၊ နာဲညာဏ္ ကေရာတ္တိုန္သာသာတုဲ ခႜံက္ဏာပါင္ ထတ္ထတ္မြဲလစုတ္ရ။
“အညာဏ္---- ေဟ အညာဏ္ မုဒွ္မံင္ေရာ ဢ၊ ပတုီလဝ္ မုက္မတ္ဂွ္ ပုမံင္ညံင္ကုႝဇြရ။ ကၜဳင္အဏံ မြဲလစုတ္ ကၜဳင္။ လဿဳဟ္မွ ပု႙ဂြံစဝိုင္”
နာဲေထာန္ ေကာ္ကၜဳင္ ႏူအပႜဲသၛိအတာတုဲ စိုတ္ဟြံပါကုီေလဝ္ နာဲညာဏ္ လုပ္ဂဇအ္ ပႜဲဝိုင္ဂွ္ရ။
နာဲေထာန္၊ အတာ၊ အဗု၊ အေမန္၊ နာဲသိုက္တံ တက္မံင္ဝိုင္အိုတ္ရ။
“အတာ ဢဆုႝ ေကာန္အဲကုီဟာ”
“ဗက္ရံင္မံင္ ေကာန္ညးတှဟ္ ဟြံသၜးပုဟ္ အညာဏ္၊ လဿဳဟ္မွ ျဗဲစေစွ္ညိေကြံ၊ ေအွာ္ေလဝ္ ပဿတ္ဟြံဂုႝခိုဟ္ခိုဟ္ပုဟ္၊ ပဿတ္ဟြံခိုဟ္ေတွ္ ဍဳန္အရက္ ဂြံလဇုဲေကြံေကြံ၊ အကံက္အရက္ေလဝ္ ကုႝဟြံမာန္ဏီတုဲ ဒးပဆုဲလဝ္တၛဲကုႝ ေဢာံမှိဟ္ကြာန္၊ ဆဂွ္ဟြံေသင္ဢ သုီဒးထပက္လဝ္လာဘ္ အရက္မြဲပလင္ဏီ”
အတာ ေဖ်ံနင္ကုႝ အရက္မြဲပလင္တုဲ
“ေဒံါကၜာဏီ၊ ဂြံဗက္ဂၜာဲမံင္ ေကာန္ဢဂွ္ မုဢစကာေဍံေရာ၊ ေကာန္ငၛာ္ရ ေဍံအာေဝင္မံင္ ဒှာဲရဲေဍံႏြံ မြဲမြဲဒှာဲတြဳႝေလဝ္၊ အခိင္တၛဲရ ယဝ္အခိင္ဗတံေတွ္ အဲဟြံဟုီေလဝ္”
အတာ စဝ္ကုႝအရက္မြဲေခၚတုဲ နာဲညာဏ္ ငၛိတ္ေဖ်ံေထာံ မြဲယြဳီဓဝ္ရ။
“အဲဂွ္ ဟြံလအ္ရဢ၊ ေလာန္အိုတ္ေတွ္ ၐိုတ္ ကပၚဂိတုရ”
“မုကပၚဂိတုေရာ”
နာဲညာဏ္ ဟြံကၜိဳဟ္ အေရဝ္နာဲသိုက္ရ။
“ဗုီဏံေလဝ္၊ သှာံအာဏံ အသိုက္ ဟြံမြဲအဏံပုဟ္၊ အာသိုင္မံင္သၛိ ပႜဲကြာန္တဿိေတံ၊ ပႜဲကြာန္ဂွ္ေတွ္ ရသိ ေယာဂ႘ ႏြံမြဲ၊ ညးဖ်ဳင္လဝ္ ဍာ္မန္ (ဍာ္ပဿန္) ကုႝအသိုက္။ မြဲဝွ္ပိဂိတု ယဝ္ရေဝင္ပဲါအရက္ေတွ္ လာဘ္လုပ္ ကုႝဠက္ ကုႝကိုဋ္ေဏာင္ ညးတြံလဝ္ ဗုီဂွ္။ ဢ ဟြံစိုပ္လပၚသၛိေဍံေတွ္ ဢဟြံတီေလဝ္၊ လဿဳဟ္ပႜဲသၛိေဍံ ပေလဝ္လဝ္ သုီေပဲါ သုီခင္ သုီကဿာဲ၊ ဢဟြံတီေတွ္ သဿာန္ရံင္ေဍံ”
အဗု လုပ္ထံက္ရ။
“ အဝ္”
နာဲညာဏ္ ေထာံဏာမတ္ လပၚနာဲသိုက္ရ။ သုီလစိန္ထဝ္ မဂြါထဝ္ ပေလဲမံင္ ပႜဲနာဲသိုက္တုဲ ေခၚအရက္ေလဝ္ ဒးေထင္ခယ်ေကတ္ ေခၚထဝ္ရ။ နာဲညာဏ္ ငၛဳင္ေစွ္အာရ။ ကေမၜာန္အဲဂွ္ ကေမၜာန္အကုသိုလ္၊ စိုပ္အခိင္လုႝမွ အဲဂြံတိတ္ဗၜး ႏူဘဝလဿဳဟ္ဏံေရာ ကူခ်ပ္မံင္ ပႜဲစိုတ္ရ။
“ေဟ အဗု--- ဢ ဟြံပေတွ္ေတွ္ မံင္သၛိတ္သၛိတ္၊ ကေမၜာန္အဲ ဢလၸပၚပဲါ။ အဲပေတွ္ေတွ္ အဲေကၜာန္။ ေအာန္အိုတ္ဢ ခရိတ္အရက္ အိုတ္သာ ကြက္ပိဂိတု ခ်ိဳတ္ပၜိဳတ္၊ ဟး ဟး -----”
နာဲသိုက္ မိပ္လဟိင္မံင္ ပႜဲစိုတ္ညးေတံဂွ္ ရံင္ေကတ္ အကာဲအရာညးေတံေတွ္ တီေကတ္မာန္ရ။
အရက္ၾကပ္အိုတ္ ၐိုတ္ၐါပလင္ဂွ္ နာဲသိုက္ လွာပ္မံင္ ပႜဲသကဲဝိုင္အရက္ဂွ္ရ။
နာဲညာဏ္ ကေလင္ခ်ပ္ဂြံ လပၚေကာန္ဂွ္ပၜန္ရ။
“အဲကေလင္မြဲလစုတ္ေဏာင္ ရဲတံ။ အတာ--- သဝ္တၛဲေတွ္ ပလံင္နင္ လပၚသၛိ မြဲပလင္။ ေအအ္ လႈဲ”
နာဲညာဏ္ေလဝ္ ေယန္စဵကၜဳင္ရ။
“တိတ္အာမြဲလစုတ္ ဟုီ၊ ဝိုင္ဇကုတံ ဂၜိင္ေကြံေကြံ ဏး”
စိုပ္သၛိဗက္ဟြံဂတာပ္ မိဣၾသန္ ဒုင္တၜဳင္ကုႝ မအေရဝ္ေက်ဝ္ေက်ဝ္ရ။
“စုတ္ပုင္ရ မဂ႘၊ ဗ်ဳႝပုင္ယ်၊ အဗၜာဲ ကေလင္စိုပ္ယ်ဟာ”
“ေကာန္ဇကုဂွ္ ဝိုတ္သၛိ ဝိုတ္ဌာန္၊ မြဲမြဲတၛဲ ေဂၛင္မံင္အလုႝေလဝ္ ဟြံတီပုဟ္။ ဇကုေလဝ္ ေဝတ္ေကာန္ဇကုညိကုီ၊ လိက္မြဲမေလဝ္ ဟြံေလပ္ေတွ္ ေဇှာ္ကၜဳင္ ဒွ္ဗုီပု႙ပၜန္ေဏာင္”
မအေရဝ္ မိဣၾသန္ ဟုီဂွ္ ကၜဳင္ဇုီကပိုက္ကုႝ ေကာန္စိုတ္ နာဲညာဏ္ ေဇှာ္ကုႝျဇဟတ္ရ။ ဂစိုင္ေဖ်ံကႜိဳပ္တုဲ စဝ္ေဖ်ံဏာခရံက္ပၜာဲမြဲဇန္ ပႜဲပၛာန္ပုင္ရ။ မိဣၾသန္ စဝ္ကုႝသြၿပိပ္မြဲဇန္ ပႜဲပၛာန္ နာဲညာဏ္တုဲ ကေလင္ဆက္အေရဝ္ပၜန္ရ။
“ေကာန္ဇကု ဇကုေထာံလဝ္ ဗုီဏံေတွ္ ဒွ္ဗၜာဲသဿဴကေလင္ညိ ၿဂိပ္ဒဵႏူသၛိေဏာင္၊ ဟြံေသင္ေတွ္ စိုပ္ဒပ္ပှာန္ေဏာင္”
“အေရဝ္ေဗွ္ဟုီကုႝ အာယုက္ေကာန္ငၛာ္ဏံဂွ္ လအ္မံင္ကုႝေစွာ္သှာံဏီ။ ပဗက္ခ်ပ္မံင္ ေဗၜတ္ေဗၜတ္ေဗၜင္ေဗၜင္ဂွ္”
ညးၐါဟုီမံင္အေရဝ္ ဂတးဂတန္ညးသကအ္ရ။ ဝိုင္ပုင္ညးတံဂွ္ေလဝ္ ညံင္ကုႝ ဟြံဍိဳက္ေပင္ မမိက္ကုႝမြဲမြဲေရာင္ နာဲညာဏ္ ဒးဒုင္စသိုင္ရ။ ဂတးေက်ာဝ္ရံင္ လပၚနာဍ႘ ကြက္စြံလဝ္ ပႜဲဒယိုင္မၢး ထၞးမံင္ ပႜဲၐါနာဍ႘ကေလင္ရ။ အဗၜာဲမြဲ ဟြံမံက္ကၜဳင္ဏီဖိုဟ္။ ေဃာသီမံင္ဝိုင္ပုင္ဂွ္ မိဣၾသန္ ခါတ္ရံင္အကာဲ နာဲညာဏ္ရ။
“ဇကု လၸဆက္ဂၜာဲမံင္ရ။ ဗ်ဳႝေတွ္ ေဍံကေလင္စဵကၜဳင္ေဏာင္။ လၸဂြိင္မံင္ကုႝေဍံ။ ဗက္မံင္မိပ္ ဟြံကိတ္ကုႝအာယုက္ပုဟ္ ေကာန္ငၛာ္ဏံ”
ဂဇုန္မံင္ ပႜဲပါင္ၾတင္သၛိတုဲ နာဲညာဏ္ ေျဇာတ္မံင္ၐံက္တဝ္ရ။ စဿ႘ေက်ာဝ္မံင္လပၚဂၜံင္တုဲ ကူခ်ပ္မံင္ မြဲမြဲသာ္ရ။
* * * * * * * * * * * * * * * *
“ေဟအညာဏ္ အညာဏ္”
အတာ ကၜဳင္ပလံင္အရက္တုဲ မၛဳဟ္ကတုႝ နာဲညာဏ္ရ။
“ေအ အတာ၊ အသိင္ႏူဂယးေတံ အဲလွိင္အာမြဲလစုတ္ဢ”
“ဣၾသန္ ဗကန္လဝ္၊ ေဍံအာဖ်ာသဝ္တၛဲ၊ ဢငၛဳဟ္ေတွ္ လဵစမြဲလစုတ္ ေဍံဗကန္လဝ္ကုႝအဲ”
“ေအ ေအ အတာ”
လၛာ္ေက်ာဝ္ရံင္ နာဍ႘ကြက္လဝ္ ပႜဲဒယိုင္ဂွ္မၢး မသုန္နာဍ႘ျပင္ရ။ တၛဲေလဝ္ ၾကပ္ပၜိဳတ္ရ။ မုပဢဏံ ဟြံကေလင္စိုပ္ဏီေရာ။ စဵကၜဳင္မြဲတဲေလဝ္ ဢဏံ ဂြံတီ အေစာန္ေလံၐဝ္။ နာဲညာဏ္ စဝ္ေဖ်ံအရက္မြဲေခၚတုဲ ေဃာလၛာ္ေဖ်ံမံင္အရက္ဂွ္ အဗၜာဲမြဲ ဂစိုင္လဝ္ကႜိဳပ္တုဲ လုပ္ကၜဳင္အပႜဲသၛိရ။
“ေဟနာဲ ကႛ၊ ကႛ နာဲ ကႛ၊ ကႛကၜဳင္ ႏူဍဳင္ေဇှာ္လုႝေရာ နာဲ။ လဵပူစ ပရူပရာညိ အဲဍိက္အာတ္မိက္ရ”
နာဲညာဏ္ ဟုီခႜံက္ေဝင္စိုတ္ အဗၜာဲတုဲ တံင္ပတိတ္နင္ ေလံၐဝ္ ႏူဗဒင္ မြဲတှဳင္ရ။ မုက္မတ္ေလင္ ေတင္မၛိဳဟ္မံင္ သက္ဟုီဟြံမြဲရ။ အဗၜာဲေလဝ္ ေခႜပ္လဝ္မုက္မတ္တုဲ ေက်ာဝ္မံင္အပါဂွ္ ေတပ္ေတပ္ရ။
“ေကွ္ ဟုီစမ္၊ မှိဟ္ဂွ္ တဿာေဢာံတဲ၊ ဇကုဢ မုဢေထင္မံင္ေရာ၊ ေထာံသၛိ ေထာံဌာန္ ၾကာန္မံင္အလုႝေရာ ဟုီစမ္။ ကၜဳင္အဏံ ဗာန္မံင္ပႜဲဒယိုင္ဂွ္”
နာဲညာဏ္ ျဂဲတဲအဗၜာဲတုဲ ဓဇက္ဗစုက္ဏာ ပႜဲတမ္ဒယိုင္ရ။
“မုပဂြံတက္အဲေရာ အပါ”
အဗၜာဲ သဿာန္မံင္ အပါညးေတံ ၐိုဟ္ၐိုဟ္ႀသိဳဟ္ႀသိဳဟ္ရ။ ဆဂး အပါညးေတံ ကေလင္ကုႝဏာသြဟ္ ကုႝေလံၐဝ္ လတူစး အဗၜာဲ မြဲျဇဟတ္ရ။
“အပါ အဲသဿာန္မံင္ေလဝ္၊ မုပဂြံတက္အဲေရာ။ မုအဲပလဝ္ေရာ”
ၐိုန္ဂိမံင္ကုီေလဝ္ စြံလဝ္စိုတ္မၛိဳဟ္မၛိဳဟ္ ပေတင္လဝ္ သဿန္ပါင္တုဲ ကေလင္သဿာန္ဏာ အပါညးေတံရ။ နာဲညာဏ္ ထပ္တက္ဏာ ကုႝျဇဟတ္ လတူစးအဗၜာဲ မြဲလစုတ္ပၜန္ရ။ ဆဂး ကေပါတ္မြဲမြဲ ဒုင္လဝ္ ပႜဲစးအဗၜာဲေဏာင္ဂွ္ မိင္ရမ်ာင္ေလံဗက္ နာဲညာဏ္တီေကတ္ရ။ နာဲညာဏ္ ျဂဲေသၜာတ္ေထာံ ပေဠာံ အဗၜာဲရ။
လိက္ပလး ႀက႘ႀက႘မြဲအုပ္။
“ဣဏံ မုေရာ ဟုီစမ္”
“လိက္အုပ္”
“မုဢပေရာ”
“ခ်ဴလိက္”
“မုဟုီ၊ အဓိပၸါယ္ေဍံဂွ္ ဢဗေတာန္မံင္လိက္ ေသင္ဟာ”
“ေအ”
“ဘာလုႝေလဝ္ ဟြံပံက္ဏီ အခိင္ဏံ ဢအာတိုန္မံင္ တကၠသုႝလုႝေရာ ဟုီစမ္။ မြဲေႏွံ ဂိအာပၜန္ရ”
“အဲ အာေဗၲာန္မံင္လိက္မန္ ပႜဲအာစာဘာဆာန္ေလာန္၊ ဘဝေလဝ္ ဒးေဗၲာန္ေကတ္ေဏာင္။ ပညာေလဝ္ ဒးလၛတ္ေကတ္ လဿိဳန္ေဏာင္။ ဟြံမိက္တိုန္ဘာေလဝ္ အခိင္သၜးေတွ္ ဒးေဗၲာန္လိက္ေဏာင္။ မှိဟ္ဟြံေလပ္လိက္ဂွ္ တုပ္ညံင္မှိဟ္မတ္ကၜက္ကၜက္ေဏာင္ အာစာဟုီကုႝအဲ”
“အဲ မှိဟ္မတ္ကၜက္ကၜက္ ဟြံေသင္ပုဟ္၊ ထၞးစမ္ လိက္အုပ္”
ပႜဲလိက္အုပ္ ခ်ဴလဝ္လိက္ မြဲၐါေပှာန္ဂွ္ ဂြံဆုႝေကတ္ရ။ ဆဂး နာဲညာဏ္ ဗွ္ဟြံဒး။
“ေကွ္ နာဲတၜပညာ။ လိက္နာဲေဗၲာန္ဂွ္ ဗွ္ထၞးကုႝ စမ္”
“ႏုင္ထဝ္ပညာ ကၜတ္ဏာဟြံမာန္။ ႏြံပဿိက္ပညာ ကတ္အာဒုႝဗ်ဳ။ ---- ဟြံေလပ္ပညာ ညံင္ဂၜဵဇက္ကြ႘။ ညးလြ႘ပဍိက္ ညးဇိက္ညးထဲ။ ညးပ်ဲညးတက္ ညးခညက္ဒးဒုင္။”
နာဲညာဏ္မြဲ သုီမေအာန္စိုတ္ ဍာ္ရမတ္ကင္က႘မံင္ ႏူေဂြင္မတ္ဂွ္ ဇြိတ္သေပါတ္မံင္ စးေကာန္ဗၜာဲဇကုရ။ ဆဂး ညးမကေလင္စဵကၜဳင္ ႏူဖ်ာ မိဣၾသန္မြဲ ဟြံတီပရူဒဒွ္ဏံတုဲ ဗုႝလွင္မံင္ ပႜဲကႜိဳပ္ကှိန္ရ။ ။

သဇုိင္

အခိင္ဥတုကညင္ ယ်ာံေဒါဝ္တၛဲအေဃာဂတဵခိုဟ္မဒွ္ရ။ ဂတဵေလဝ္ဂတဵ အုဟ္ေလဝ္အုဟ္ က်ာဓျမာတ္တအ္ ပိုတ္ကၜဳင္ကီုေလဝ္ ဂတဵဂတာန္ဗြဲမေလာန္ရ။မံင္အပႜဲသှိင္သၛိတဲု ဇအိန္ဇရကႜဳဟ္ေမၜံလၲဴဥတုဏံ ေကြံေကြံရ။ ဟိုတ္ႏူဥတုဂတဵတဲု အဲဏအ္ေဍာင္ၐိုတ္အိုတ္ဇိုင္မံင္ကီုေလဝ္ ကာလေက်ာဝ္သၛ႘ရံင္အာ ဂတမုက္သၛိမၢး အႝု-- သ႘လျဗဵမိန္ၐါဇကုအာတ္ဒုင္ဒါန္ သၛဳဂွ္ဂြံဆႝုေကတ္ရ။ ကာလဂွ္မၢး “သ႘လတအ္ ကညညိအဵ”--ရဵသာ္ဝြံ သၢးတိုန္တဲု ဒဒွ္တၛဲယးဒွ္တၛဲတိင္ရဂွ္ ေသၢာံတီေကတ္ရ။ အဲဏအ္ဂတဵ ဂတာန္ေဍာင္ၐိုတ္မံင္ပႜဲသၛိရံင္စမ္--သ႘လတအ္ ေဍာင္ဟြံဂးယိုက္ေဂၜင္တာလ်ဳိင္သာသှာတဲု လတက္လဝ္ သၛာသၸေကာန္က်ာ္ဂ္ွအဲေရွ္ေသ္ွေကံြရ”
ၐုိန္ရတၛဲကၲဵၾကတ္ယီုဝါတ္ပဠက္ဓဇူကုီေလဝ္ ႐ုပ္သာ္က်ာ္ၾသ႘ႏြံကႝုအိျႏ႘ၵ ေကံြရဆႝုညာတ္ဒးမုက္ လ်ဳင္ သႜဳိက္ၐုိဟ္ၾသဳိဟ္ေကံြရ။
“သ႘လတအ္ဇူပေရေလဿာင္မဲြခ်ဳိန္ခဏကၜာ” အဲသၢးတဲုလုပ္ေကတ္ဍာ္ဂံက္က္ၐါျဗံက္ဒုင္ကႝုသ႘လၐါဂ္ွရ။
“ဘဝသ႘လတအ္ၐုိဟ္ၾသဳိဟ္ေကံြရဏါ”
အနက္သ႘လၐါ သ႘လေဍာတ္ညိဂ္ွ ဟိန္သုင္ဍာ္ဂံက္က္ဂ္ွ ေက်ာဝ္သၛ႘ကၜဳင္မုကၡဝါအဲရ။
“အဲဍိက္ဟီုဂ္ွေဗၜတ္အာဟာ သ႘လဘဝအဲဍိက္တအ္ေလဝ္ ဓဝိင္ၾတဳံ ဓဝိင္ေကာန္ဂံြစသုင္ ဂံြမံင္တုပ္ ကႝုညးတှဟ္သၟာင္အၡိင္ႏံြဟာ ဒးဂုိတ္ဂၥာန္မံင္ဘဝမှိဟ္ဏအ္ဂ္ွတၛဲမိပ္ေလဝ္ဟဿဲ ဒှာဲမိပ္ေလဝ္ဟဿဲရ။
ဘဝသ႘လတအ္ဂ္ွ ဒ္ွေကာန္က်ာ္တဲု ဓဝိင္ေသာကစံင္တူတအ္ ပၜဳိတ္သၟးမာန္ရ ေလာဘ ေဒါသ ေမာဟ ေလဝ္ဟဿဲေတ္ွ ၐုိဟ္ၾသဳိဟ္ႏူဘဝအဲဍိက္တအ္ဏီရ။
သ႘လေဍာတ္ဏံဂ္ွ အဝဲေလဝ္ေဍာတ္သြတ္ ႐ုပ္သာ္က်ာ္ၾသ႘ေလဝ္ႏံြ အဝဲဏံေသၢာံသၸသ႘လမာန္ဂ္ွ ပါရမ႘ေဇှာ္ေကံြရဏါ ဂံြမူစိဝွွ္ေရာ”
အဲဂ္ွသီုေမတၲာသီုက႐ုဏါသီုကႝုသဒၶါပၚ လၲဴသ႘လဂ္ွတဲု ဟိန္လံင္စုတ္သၛဳဂွ္သဿာန္အာမဒ္ွရ။
ကာလဂွ္မၢး သ႘လဂ္ွယီုပၜဳပ္ ယြဳီဂၜိင္င္တုဲ သၢးတဵတုိန္ရ
“ဣစ႘--- သ႘လဏအ္ဂွ္ ္ဟုိတ္ႏူပါရမ႘ေဇှာ္တုဲဒ္ွကၜဳင္ဘဝသ႘လဟံြေသင္ရ ပႜဲဘဝသ႘လဏအ္ဆႝုဂဗတတ္ ၾကတ္ကၜဳင္ဝါတ္ဂါတ္ခက္ခုဲ ေဇှာ္ကႝုျဇဟတ္ေလာန္ဂ္ွေဖက္ဒကုိတ္အာ ဘဝမှိဟ္တုဲ စုိပ္ကၜဳင္ဘဝဏအ္ရ” “အဝ္ဗီုဂ္ွဟာ--- ယဝ္ရအၡိင္ႏံြေတ္ွအဲဍိက္ေလဝ္နဒဒ္ွဗဟုသုတမြဲမိက္ဂံြတီညာတ္ကီုရ”
“ဗီုဏံရဣစ႘”
ဘဝမှိဟ္ခ်ဳိန္ခဏဂွ္ မဟိုတ္ဒးဝါတ္ဂါတ္ခက္ခုဲဂလိုင္ဏအ္ကီုဂွ္ေရာ
ဒွ္မှိဟ္တုပ္ပ္ ကဆံင္ဘဝမှိဟ္ ဟြံတုပ္သဿဟ္ညးသၠအ္ရ။ ကံကုသုိလ္အတိက္ေတအ္ မပၲဳဲလဝ္ဒါနကုသိုလ္ ေတံကၜဳင္ကႝုဖႝုပႜဲဘဝဏအ္ဟာဟြံတီရ။ ကဠိတ္ကေဠာတ္လေဇာတ္လေမာဝ္ သာယာေျပျပံင္မြဲဒှာဲေလဝ္ ဟြံဆႝုဂဗဏီရ။
ေက်ာဝ္အာအပါဇကုမၢး ယဲမံင္မြဲသှာံျပင္အာရ။ ဆၐိုတ္ဗှတ္လြ႘ပရာမံင္ဂွ္ေလဝ္ ဗၜးဟြံခိုဟ္ဏီတဲု ေကၜာန္စဟြံမာန္ဏီရ။ ဗၵာဲအပါယဲဂွ္ မိဇကုသၵးဝ႘ဝတ္မံင္ဂွ္ရ သြံဖ်ာတိတ္ဖ်ာဟြံမာန္ မြဲသှာံျပင္အာကီုရ။ ေဒံၐါအေဃာမံင္ဘာဂွ္ ၾကပ္ဒးတိတ္ဇူေထာံႏူဘာ မဒွ္ကၜဳင္ရ။
မိစမၸာကူခ်ပ္ကႜင္ ကသပ္အိုတ္ကၜဳင္ကႜင္ရ။ ဂတွ္ဝ႘ယဲ ဂတွ္စသုင္တအ္ေလဝ္ ပႝုတိုန္႐ိုဟ္တၛဲ တမ္ကေမၜာန္ေလဝ္ဟြဲမြဲတဲု မိစမၸာ အခိင္သြံဖ်ာသြံဖ်ာအခိင္ဗၲမ္ မရတ္ေၾသာံပၜန္ေလဝ္ ပၲံ မ ရတ္ေၾသာံေဟင္ ေကၜာန္မံင္ဗီုဏအ္ဂွ္ ဟြံလအ္ခ်ဳိင္ေကၜာဝ္ပုင္အိုတ္ေဏာင္” ရဵသာ္ဝြံ သၵးစိုတ္ေဍာင္ေအာန္စိုတ္ ခိုဟ္ဂွ္ကူမံင္လဿဳိန္ရ။
မြဲတၛဲ---
“ေဟအ္--စမၸာ--စမၸာ-- ေသင္ဟာ”
ညးျဗဵက်ဳိင္က်ဝ္ဂတာပ္ေခတ္ ပေလဝ္ပေလတ္လဝ္ ေက်ဝ္ေဂါဝ္ဒးရးမံင္မြဲ သၵးဒွ္ညးဂွ္ေရာ အေဃာကူခ်ပ္သၛိတ္သၛ႘မံင္ဂွ္
“အဲေယန္သှာင္ေလဝ္--သမၲီဟြံဒးဟာ- ပ႙ုညးၐါရဲေလဝ္”
“အဝ္ေယန္သှာင္--သမၲီဒးရ ပ႙ုေဍာတ္တ္ေဝင္ကၜဳင္မြဲစြံဂွ္ သမၲီဒးအာရ။ ညံင္ဒးကလိင္အာညးသကအ္ ဒွ္အာမာန္-မုဒွ္ျပံင္သၜာဲအာဂလိုင္ဏအ္ေရာ”
“စမၸာ-- ဘဝမှိဟ္ပ႙ု မြဲခ်ဳိန္ခဏဓဝ္ရ။ အဲေလဝ္ဆႝုဂဗကၜဳင္ ဒဒိုက္ကပႝုႏူေဗွ္ဏီရ။ အဲေဖက္အာဒဒိုက္ဝါတ္္ မှိဟ္ေလာကဏအ္ရ။ အဲမိက္ဆႝုမိက္ညာတ္ ဒဒိုက္ျပာ္နာနာသာ္ဂွ္ရ။ တိတ္ဗၜးႏူဒဒိုက္မာန္ေတွ္ မုဒွ္ဒွ္အဲေကၜာန္ေဏာင္-ေဖ်ံသၢဳတ္သြာတ္ေကၜာန္ကၜဳင္တဲု ဘဝအဲျပံင္သၜာဲအာဗီုဏအ္ရ။ အခိင္လဿဳဟ္ဘဝသၛိစာ္္ဒွ္အာ ဘဝမံင္သၛိတိုက္ရ။ မိကႝုအပါေလဝ္ ဂြံမံင္ၐိုဟ္ဟ္ႀသဳိဟ္ဟ္ အာက်ာ္တိုန္ဘာ
မင္သ႘ပဿဝ္ဓဝ္မာန္ရ”
မိစမၸာ ဟိန္ကၜင္မံင္အေရဝ္ေယန္သှာင္ဂွ္ ဓေရပ္မံင္မတ္ေတပ္ပ္။ စိုတ္ေလဝ္လုပ္စကၜဳင္ လၲဴဘဝေယန္ သှာင္ေက်ဝ္ေဂါဝ္တဵ မံင္လဿဳဟ္ဂွ္ရ။ ဘဝေယန္သှာင္မြဲအခိင္ေတံ ဗီုစမၸာကီုရ။ ဒဒိုက္ျပာ္စာ္မွာ္ကၜဳင္ရ။ လဿဳဟ္ဘဝေဍံေက်ဝ္ေဂါဝ္ေကြံရ။ မတ္ၐိုဟ္ေကြံရ။ ႐ိုဟ္ဂိတုေလဝ္ ေဍံပၜံင္လႈဲကႝုသၛိေဍံမာန္ဂွ္ စမၸာစိုတ္လုပ္စေကြံရ။
“အဝ္-- ေယန္သှာင္ ဘဝအဲဒးယႝုသြံမံင္ဖ်ာ သတ္ဆုဏအ္ဂွ္ မြဲတၛဲဂြံၾသန္ၐါပိလၛီဂွ္ မာဂလရ။ ယဝ္ရေဗွ္႐ုီ
ဗင္ကႝုအဲမာန္ေတွ္ တင္ဂုဏ္ရ--အဲဂွ္ မူေလဝ္ဟြံတီ--မုအဆက္ေလဝ္ ဟြံမြဲေသင္ဟာ”
“လၸဖအိုတ္အခိင္ဏအ္ရ -အာျပဟ္ဂွ္ ဒွ္ဂုဏ္ျပဟ္ရ။ အဲေလဝ္ညံင္ဒွ္ကေမၜာန္ဖန္ဖက္႐ုီဗင္ကႝုေဏာင္”
စပၲံဆႝုဂဗကႝုေယန္သှာင္ဂွ္ ဘဝစမၸာျပံင္သၜာဲအာကီုရမဒွ္ရ။ စမၸာကၜဟ္ထေဝင္ခြက္နဖ်ာတဲု သြက္ဂြံအာ ဍဳင္ေသံ အတိုင္ေယန္သှာင္ ဆက္ေတာဲလဝ္ကႝု ညးျဗဵပၜံင္စမှိဟ္ဂွ္တဲု ပြဳိင္ပိပန္မသုန္တၛဲ အးကၜဳင္တုန္ ဆန္မံင္တဲု သြက္မိမဇကု ဂြံစသုင္ဂွ္ ဂၜာဲေဒၜံၾသန္တဲု တိတ္အာရ။
စမၸာေလဝ္ မှိဟ္ျဗဵဘဝတုပ္ဗီုဇကု ညးမသုန္ပံင္ေကာံဂြံတဲု စိုတ္ဟြံေဍာင္စိုတ္ေဖက္ေကၜံအာရ။ ခ်ဳိတ္ေတွ္ တိပိုင္ ဂ်ဳိင္ေတွ္ ဓလဝ္ကႜဳိင္ထဝ္လဝ္စိုတ္ဂွ္ေလဝ္ လေဆာဝ္အေဃာအာတရဵ ဍာ္ရမတ္ ကၜတ္ေဇြာတ္ ေစွ္ကီု မဒွ္ရ။
လၲဴကြ႘စက္ဂွ္ အတိုင္ညးပၜံင္မှိဟ္ဗကန္ကႝုလဝ္ ၾသဝါဒေဟင္ မံင္သၛိတ္ျဇအိုတ္ရ။ ကသပ္ညးကုညးအၛိတ္သ႘မံင္ရ။ စိုတ္ေလဝ္ခ်႘ သႜ႘ၿဂဳိဟ္ေလဝ္ယာ္ရ။ ဂၜံင္တရဵ အၾကာဒႝုအၾကာၿဂိပ္ဗီု ဏအ္ဂွ္ လဿဳဟ္မြဲဝါေဟင္ေကင္အာကၜဳင္ မဒွ္ရ။
တၛဲေလဝ္ဂတဵ ပုင္ေလဝ္ဗ်ဳႝကဟင္ကၜဳင္ရ။ ၐုိန္တၛဲစူဓဝ္မံင္ကီုေလဝ္ပုင္ဂယး ဒွ္ပုင္သဝ္တၛဲရ။
“ဣဢဲ--အခိင္လႝု ပ႙ုစိုပ္က်ာ္ပိေရာ”
“အခိင္စိုပ္ဟီုဟြံမာန္ဏီပုဟ္-ကေမၜာန္ေဗွ္တံဟြံေသင္”
“ပ႙ုပယ်ဳႝပုင္”
“ေဂြါအ္စပုင္မြဲဓဂါပ္မုဒွ္ေရာ--ပုင္ဂွ္ကိစၥဟြံေဇှာ္--ညံင္ဂြံစိုပ္တရဵဂွ္ ပဿိက္ေဇှာ္မံင္”
စမၸာကႝုသကအ္ရဲတအ္ သၛိတ္ျဇအာပၜန္ရ။ ကြ႘စက္တတ္ဒႝုၿဂိပ္ဆက္အာမံင္ကီုေလဝ္ ဒႝုလဿဳဟ္ဟြံစိုပ္ဒှာဲအာဂွ္ဏီရ။ မြဲဒၿမိပ္ဂၜံင္ဂွ္ ကြ႘စက္အာတရဵမြဲမေလဝ္ ဟြံညာတ္ တၛဲေလဝ္ဒေယာံလၛဳႝဂွ္ ဒကုဲ လၛဳႝတိက္သၜိင္အိုတ္ရ။
ကြ႘စက္ေဒါအ္အာမြဲအသိင္ေဇှာ္ ဗြဲမထတ္သၠာတ္တဲု မှိဟ္ဒကုဲသၜိင္မံင္တအ္ ကပိုက္ဇီုဒးညးသကအ္တဲု တကိုတ္ငၛဳဟ္အာအိုတ္ရ။ မၜာ္မတ္ေက်ာဝ္ဒးအာမၢး ဂတကြ႘စက္ညးရပ္လြဟ္မှိဟ္ျမံတအ္ ဆႝုတာလဝ္ဂတမုက္ကြ႘စက္တဲု--
“ညိလၸခ်႘--ေစွ္ႏူကြ႘စက္သီုဖအိုတ္”
သီုကႝုဗယ်ာံလဝ္ေသနာတ္တဲု ကႝုအမိင္ေစွ္ရ။ မှိဟ္လၲဴကြ႘စက္တံေလဝ္ ညးၾတံဳညးျဗဵဂြံေကၜင္ပၜန္ ဗီုဗ႘ဒ႘ယႝု ပႜဲ႐ုပ္ဂမ်ဳိင္ဂွ္ ညးမြဲေဟင္ဟြံကူခ်ပ္ဒးဟာဟြံတီ--ေစွ္ႏူလၲဴကြ႘စက္အတိုင္အမိင္ေဍံသီုဖအိုတ္ရ။ လၲဴကြ႘စက္ ဏအ္ သၢံင္အာဇာနဲ မှိဟ္ေကၜင္ပၜန္ေဍံပါဲကၜဳင္မြဲေတွ္ခိုဟ္ဍာံရ။ ၐိုန္ရစမၸာကူခ်ပ္ ဒးမြဲလစုတကီုေလဝ္ ငၛဳက္ဂအိုင္လဝ္ ကႜဳိပ္ဒုင္ကုတ္ကအ္ဖအိုတ္ရဂွ္ ဂြံညာတ္ေကတ္ရ။
“ေကဟ္--ကြာ္အာဂတ” ဂးတဲု ပယ်ာံေသနာတ္ေကာ္ဏာရ။ မှိဟ္မြဲသကအ္ ညးၾတံဳမြဲကႜဳိပ္ ညးျဗဵမြဲကႜဳိပ္ ပၚေထာံၐါကႜဳိပ္ရ။ ကႜဳိပ္ညးျဗဵဂွ္ ညးရပ္လြဟ္ကဿာဲလဝ္ေသနာတ္ပိ သၸကႜဳိပ္ပၜတရဵေကာ္ဏာရ။
ဟိုတ္ႏူေဖက္လကိုတ္မံင္အိုတ္တဲု ဗ်ဳႝပုင္ထင္ဍာ္ ကအ္ကွ္မတ္ဒကုဲေဍာင္ၐိုတ္တအ္ ေကၜံျပးဇးအာအိုတ္ ရ။
ေဒါမ္မ္လာ္လာ္ကြာ္အာမံင္ဂွ္ ဒမၜဳတအ္ေလဝ္ဂၜဳတိုန္ဂၜဳတိုန္ ႏူဂၜံင္ကြ႘စက္ဂွ္ေလဝ္ ေသၛာဲေသၛာဲတိတ္အာရ။ ပႜဲလေဒါဝ္ၿဂဳိပ္ဂှိင္ဏအ္ဂွ္ ႏူရမ်ာင္ဂေစံေမှံတအ္တဲု မူအရာမြဲဟြံမိင္ေကတ္သက္က္ရ။ လၲဴဂၜးအာကာသေတံဂွ္ေလဝ္ သၟာင္ႏူလ်းသှံင္တိုပ္ေတဝ္တအ္တဲု မုေလဝ္ဟြံဆႝုညာတ္ရ။ သဿိင္ဂိတုေလဝ္ ပႜဲဗၲံဏံေအာပ္ေကၜံမံင္ရ။
ပႜဲလဂါမ္တဲု မြဲလဂါမ္တိုန္မံင္ဂတေတံဂွ္ ဒှာဲဂွ္ဒွ္ဒှာဲလႝုေရာ ၐိုန္ဟြံဟီုပၲိတ္ကီုေလဝ္ ဒွ္ဒှာဲခိုဟ္ကႝုဖႝုေရာင္ဂွ္ ပႜဲဟဒယစိုတ္ညးမြဲဓဝ္ေလဝ္ ဟြံပေတွ္ေကတ္တုပ္ပ္အိုတ္ရ။
ေတာ္ဆခ်ိင္ဗၞတ္မၢး အခိင္ၾကပ္ကၜဳင္ကႝု သဂါဗၲံရဂွ္မၵးေထင္ေကတ္ရ။ စိုပ္ကၜဳင္ဗဒါဲတာဲမြဲမရ။ တာဲဂွ္ဒွ္ဒှာဲဗဒိုပ္ညးတအ္ေရာင္မဒွ္ရ။
မှိဟ္ရပ္လြဟ္မြဲတိတ္ကၜဳင္ႏူတာဲဂွ္တဲု ေဍံတအ္ဟီုမံင္သာသာဂွ္ ၐိုန္ဟြံမိင္ရမ်ာင္ကီုေလဝ္ အဓိပၸါယ္ဂွ္ဟြံမိင္ကၜးကၜးရ။
စမၸာတအ္ ညးမသုန္မြဲဒှာဲ သၟာင္ႏူဂွ္မြဲဒှာဲပၚျပးလဝ္ပၜန္ရ။
“သြက္ဂြံၿဂိပ္ညိဓဝ္လၸခ်ပ္--ၿဂိပ္ေတွ္ပန္ဂစိုတ္ေဏာင္” သြဝ္အမိင္ဂစိုတ္ဂွ္ ေဖက္ကေဝင္ကဝံက္မံင္ အိုတ္ရ။
“မုေဍံသၸကႝုပ႙ုေရာတီ”
“ကံကုသႝုရ”
“ဂၜာဲတသိုက္ဆႝုဒဒိုက္ဂွ္ ဒဟ္ပ႙ုေဇတ္တ္ရ”
ကၜတ္ကေသဲေကတ္နရမ်ာင္က်ာသၛိတ္တ္ရ။
“မံင္ကႝုသတိ”
ညးမြဲကႝုညးမြဲကႝုသတိ ညးသၠအ္ရ။ တဲုမၢးသၛိတ္ျဇအာပၜန္ရ။ ကၜတ္ကၜင္မံင္ဗ႐ုဇိုင္ရ။ ဟိန္ဂွ္တိက္သၜိင္အာ မြဲခ်ဳိန္ခဏ ဂြံမိင္ေကတ္ရမ်ာင္ေသနာတ္လြဟ္ဗ႐ုတိုန္ကၜဳင္တဲု တကိုတ္ငၛဳဟ္အာအိုတ္ရ။
ဗ႐ုဇုိင္ၿဂိပ္ၾကပ္ကၜဳင္တဲု သၢးတဵရ။
“ညးျဗဵတံလၸကႝုဗၜးအာ--စြံသတိတဲုေကာ္ဏာ”
သီုသှသီုဇကုတအ္ ျဂိပ္မြဲေဒှာဝ္ပၜန္ရ။ စမၸာဟိန္ၿဂိပ္ေဆဝ္ေစွ္အာခၜဳိင္ဗၜဳိက္ပၜဳတ္အာရ။ ဟိန္ၿဂိပ္မှိဟ္ယအ္အာမြဲတဲု ေဍံတံဗက္ဂၜာဲေက်ာဝ္သၛ႘ကီုေလဝ္ ဗ႐ုရမ်ာင္ေသနာတ္ကႜတ္ၾကပ္ကၜဳင္ဂွ္တဲု ယွအ္အိုတ္တဲု “မြဲဏံဂွ္ေကၜာံေထာံရ-ေသွ္ဂွ္လၸကႝုေကၜံ” ရဵသာ္ဝြံသၢးတဵတဲု ေဍံတံတိတ္အာႏူဒှာဲဂွ္ရ။
ကာလဂဟ္ေဟင္ စမၸဂံင္ယီုတိုန္။ ခၜဳိင္ဂွ္ဒဟ္ပၜိဳင္ေၾတံမြဲကီုေလဝ္ ကာလလအ္လတဲု ဍာ္ကွ္မံင္တဲု ေပင္မံင္ကႝုထဿိက္သၜဆုဒုန္ကွ္ကွ္တအ္ရ။
ဗ႐ုဇိုင္ေသၛာဲေသၛာဲတိတ္အာတဲု ဂြံေဖ်ံရခ်ပ္တယု တံင္ဓဇ်ာ္ေကတ္႐ိုဟ္ကှက္ဆုဒုန္တအ္တဲု ဂၜဳိက္ဂစာန္ တိုန္ ႏူပၜဳိင္ေၾတံဂွ္ရ။
သၟာင္ႏူက်ာ္တဲု ေသၢာံပဓာန္စဟြံမြဲရသၢးတဲု ပေတွ္ဂုဏ္က်ာ္ ဂုဏ္မိမသၸသစၥတဲု ၿဂိပ္ဒဵတိတ္ကၜဳင္ႏူဒှာဲဂွ္ရ။
ၿဂိပ္တဲုၿဂိပ္ပၜန္ ၿဂိပ္တဲုၿဂိပ္ပၜန္ ၿဂိပ္ကၜဳင္မံင္ဂွ္ ေဍာင္ၐိုတ္အိုတ္ဓတ္ေလာန္တဲု စႝုကႝုေဒါမ္လာ္ဝိုတ္အာ မဒွ္ရ။ ဝိုတ္ဝဲုအာ ဗြဲမလံကာဖါ ကာလဂြံသတိမၜာ္တိုန္မတ္မၢး
“ၾသယာဲ” ကညာင္ကေရဲတဲု ေကလင္ဝိုတ္အာပၜန္ရ။
“ဣဝုတ္--လၸေဖက္--ဣဏအ္ဒှာဲတာဲဂူေဏာင္ ေလာန္ၐက္ကၜဳင္ဒှာဲသှတအ္ရ။
“လၸေကတ္စဒုဟ္ညိ ေဖက္ေလာန္တဲု ကႛာင္တိုန္ဒးရ”
“ေကာန္ဝုတ္ ဂြံသတိရဟာ ဣဏအ္ ဣစ႘တုပ္လဝ္ပုင္သြတအ္ဂွ္ စမြဲတဲစမ္”
စမၸာဆႝုဂဗဒး ပုင္သြကတဵကတဵကႝု သြေသှဝ္ကှပ္တအ္မၢး ပယ်ဳႝထင္မံင္တဲု စေထာံမိပ္မိပ္ရ။
“ဂုဏ္ဣစ႘တံ မြဲအာယုက္အဲဟြံဝိုတ္မာန္ရအဵ-- ဘဝဣစ႘တအ္ ၐိုဟ္ႀသဳိဟ္ေကြံရဏာ”
“ေအဝ္-ေအဝ္ ညးျဗဵဗီုေကာန္ဝုတ္တံ ဂၜာဲတသိုက္ဆႝုဒဒိုက္ ဘဝးဒးလီုလာ္ ဒးဒုင္သြံရာန္စဂွ္ ဂြံဆႝုေကတ္ဗြဲမဂၜဳိင္ရ၊ မံင္ဗၵာဲယာဲအပါတဲု ေကၜာန္စၐိုဟ္ဟ္ႀသဳိဟ္ဟ္ညိ”
ညးတၜေစတနာ တၜဂူျဗဵႀတံဳၐါဂွ္ စိုတ္ခိုဟ္ ယႝုလၢဴမင္မြဲေကာန္ဂကူတဲု ညးတအ္ ပၜံင္ဗၥဳိပ္ဒႝုစိုပ္ဇေရင္မိမၐါဂွ္ ရ။
“တသိုက္ေဇတ္ဟီုဂွ္ အဲဂၜာဲဆႝုအာရ” သ႘လၐါဇကု တိတ္စႜးအာႏူသၛိဇကု ကီုေလဝ္ ကူခ်ပ္ဒးဘဝညးျဗဵ လၛဳႝဂၜာဲမံင္တသိုက္အခိုက္နာနာတအ္ဂွ္ရ။

မိေလးမြန္

အိမ္ကိုျပန္မေရာက္ျဖစ္တာ ၁၀ႏွစ္တင္းတင္းရွိခဲ့ေလၿပီ။ ခ်စ္ေသာအမိေျမ ျမန္မာျပည္၏ သာယာ လွပမႈေအးခ်မ္းလွတဲ့ ေတာရြာအေလ့အထေလး ဓေလ့ေလးေတြကို ျမတ္ျမတ္ႏိုးႏိုးရွိခဲ့သည္မွာ ျမန္မာျပည္ ပြားတိုင္း ျပည္သူအမ်ားစိတ္ထဲ၀ယ္ ကိန္း၀ပ္ေန မည္မွာ ယံုၾကည္မိပါသည္။ မိသားစု၏ ေႏြးေထြးေသာ အထိအေတြ႕ေလးေတြကိုလည္း လြမ္းေမာခဲ့ရသလို ကိုယ့္လိုဘ၀တူမ်ား လည္း လြမ္းေမာေနမိလိမ့္မည္ဟု တပ္အပ္ေတြးေတာမိျပန္ပါသည္။ အမိေျမကို ေျခခ်လိုက္သည္ႏွင့္ ေမြးရပ္ေျမမွာ ျမစ္သံလြင္ေလး အသြင္သြင္စီးဆင္းေနမႈ ေအာက္၀ယ္ေလညင္းေလးတခ်က္ တိုးေ၀ွ႕ လာသည့္အလား ရင္ထဲတြင္ေအးမွ် ၾကည္လင္လွေပသည္။ ထိုၾကည္လင္ေအးမွ်မႈကို ကိုယ္ႏွင့္အတူ အေဖာ္လိုက္လည္ေသာ ကိုယ္မိတ္ေဆြလည္း ခံစားရလိမ့္မည္ဟုယံုၾကည္ပါသည္။သို႕ေသာ္….. "ဗိုလ္မွဴး..ဗိုလ္မွဴး ေကာင္မေလးအိမ္က ဒီမွာ..ဗိုလ္မွဴး ဗိုလ္မွဴး ဒီမွာေတြ႕ၿပီ ေတြ႕ၿပီ"
ကိုယ္အိမ္မတ္ေလသည္လား။ အျပင္မွအမွန္တကယ္ျဖစ္ေလသည္လားမေတြးတက္။ ကိုယ္ေတြး ရင္းထြက္ေပါက္ရွာေနမိသည္။ အရာရာကိုကိုယ္မွလြဲ၍ မည္သူမွသိမည္မဟုတ္။ ကိုယ့္လို ၁၀ႏွစ္နီပါးမွ် ျမန္မာျပည္ႏွင့္ေကြးကြင္းခဲ့ၿပီး စစ္အစိုးရမ်ား၏ ဆန္႕က်င္သူမ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းကာ လက္နက္ကိုင္ ေတာ္လွန္ေရးတပ္သားမ်ားထဲသို႕ က်င္လည္ခဲ့ၿပီးမွ ညီအကိုေမာင္ႏွမမ်ားကို တမ္းတသတိရစိတ္ျဖင့္ အရဲစြန္႕ကာ အိမ္ျပန္ခဲ့ သူပုန္မ တေယာက္အေနျဖင့္ ရုတ္တရက္ဆိုလွ်င္ ထြက္ေပါက္ရွာမိသည္ဆိုလွ်င္ အမွားဟုမဆိုႏိုင္။ သို႕ေသာ္ ကိုယ္တိတ္ဆိတ္စြာျဖင့္နားစြင့္မိခဲ့သည္။ နာရီကိုငံု႕ၾကည့္လိုက္မိေတာ့ နံနက္ (၁)နာရီေတာင္ထိုးလုၿပီ။ ဧကန္န အသားထဲမွေလာက္ထြက္ၿပီဟု ကိုယ္ေတြးေတာေနမိသည္။ မိနစ္အနည္း ငယ္ေလာက္ၾကာေသာ္ အိမ္းနီခ်င္းမွ ရိႈက္ငိုသံမ်ား အျငင္းပြား သံမ်ားကို ကိုယ္ေသခ်ာစြာၾကားလိုက္မိသည္။
" ဒါမိန္းကေလး တစ္ေယာက္အေနနဲ႕ ကိုယ့္ကိုကိုယ္ ခုခံကာကြယ္ပိုင္ခြင့္ ရွိတယ္"
" ဟုတ္တယ္ ေကာင္မေလးမွာအျပစ္မရွိဘူး. အဲ့ဒီရဲေဘာ္က သူ႕ကိုအတင္းလိုက္ ဆြဲတာ"
"ဘာ! အျပစ္မရွိဘူးဟုတ္လား။ ေျခာက္လက္မဓါးနဲ႕ထိုးၿပီး ဟင္းရြက္ ကန္စြန္း ရြက္လိုလမ္း ေဘးမွာ ျပစ္ထားခံရတာ က်ဳပ္ရဲေဘာ္အတြက္က်ဳပ္ၿငိမ္ေနရမွာလား။ ဟိတ္ေကာင္ေတြ ဘာလုပ္ေနၾက တာလဲ ေကာင္မေလးကိုဖမ္းခ်ဳပ္လိုက္"
အျဖစ္အျပတ္မ်ားအားလံုးက ျမန္ဆန္လြန္းေပသည္။ ရပ္ရြာဥကၠဌႏွင့္ ရဲေဘာ္တစ္အုပ္ ၾကားမွာ ေကာင္မေလးတစ္ေယာက္ လက္ထိပ္ႏွင့္ပါသြားသည္ကိုအာရုဏ္ျဖင့္သိလိုက္ရၿပီး မေၾကမနပ္ ျဖင့္ဆဲဆို သံမ်ား ႀကိမ္းေမာင္းသံမ်ားႏွင့္အတူ ယင္းတို႕ေနာက္မွ ေခြးတအုပ္ မေၾကမနပ္ျဖင့္ လိုက္လံထိုးခိုက္သံမ်ားျဖင့္ ေမွ်ာပါသြားေလသည္။ ၎ေခြးေဟာင္သံမ်ား စစ္ဖိနပ္သံမ်ား တေျဖးေျဖးျဖင့္ေ၀းကြာသြားမွျဖင့္ ကိုယ္ "ဟင္း"နက္ သက္ျပင္း ေျဖးေျဖးေလးခ်ႏိုင္ေတာ့သည္။ သို႕ေသာ္ “ဟင္း” မခ်ႏိုင္ေသးသူမ်ား ရွိေနေသးသည္
"ေနၾကဦးေပါ့ကြာ မနက္ေတာ့ေတြ႕ဦးမယ္။ ငစိုးညီမျပန္ေရာက္ေနၿပီ။ ဒီကိစၥ ဘယ္သူမွားတယ္ မွန္တယ္ဆိုတာ ငါသြားေမးဦးမယ္။ ငစိုးညီမက ဟိုမွာဥပေဒဘာသာရပ္ ေတြဘာေတြ ေတာ္ေတာ္ေလ့လာ ထားတယ္ၾကားတယ္"
"က်မလည္းလံုး၀မေၾကနပ္ဘူး။ ေကာင္မေလးမွာ ဘာမွအျပစ္ရွိတာမွမဟုတ္ဘဲ။ ဟိုရဲေဘာ္က အတင္းလိုက္ဆြဲလို႕တာ မဆြဲရင္ဘာမွျဖစ္စရာအေၾကာင္းမရွိဘူး။ ၿပီးခဲ့တဲ့လ ကလည္း အဲ့ဒီေကာင္ေပါ့ ေတာင္ပိုင္းက အဖြားအိုတစ္ေယာက္ကို မုဒိမ္းက်င့္ လိုက္တယ္ေလ။ ေငြ(၅၀၀၀)က်ပ္နဲ႕ ေက်ေအးေပး လိုက္ရတယ္။ ဒီေကာင္ေတြလံုး၀မတရားဘူး"
ထိုေမတၱာပို႕သံမ်ားႏွင့္အတူ ရြာဦးေက်ာင္းမွ အုန္းေမာင္းတီးသံမ်ားမွာ ဖားေဆာင္းၿမိဳးေလး၏ မနက္ခင္း အာရုဏ္အတက္ကို ႀကိဳဆိုေနေပသည္။ ႏွဖူးေပၚလက္တင္ရင္း…..
ကိုယ္အေတြးရၾကပ္ရျပန္ပါၿပီ။ငစိုး မိမိ၏အကို ကိုပင္ေျပာဆိုျခင္းျဖစ္သည္ သို႕ျဖစ္ပါ၍ ငစိုး ဟုဆိုရလ်င္။ ယင္းကိစၥ ကိုယ္ဘယ္လိုကူညီေျဖရွင္းေပးရမည္နည္း။ ျမန္မာျပည္သို႕ ဦးဆံုးေျခခ်လိုက္ သည့္ေန႕၀ယ္ အကုသိုလ္ဆိုက္သည္ဟုသာ ကံကိုသာပံုခ်လိုက္မိေပသည္။
ဖားေဆာင္းၿမိဳ႕ဟုသာ သမုတ္ေပမဲ့လည္း ဖြ႕ံၿဖိဳးတိုးတက္မႈ ေနာက္ေႏွးေသာ ေနရာေလးျဖစ္၍ ရပ္ဓေလ့ရြာဓေလ့ေလးမ်ားက မေျပာက္ႏိုင္ခဲ့။ ဘုရားပြဲမ်ား ရပ္ပြဲရြာပြဲမ်ားရွိလွ်င္ ဘာသာမခြဲ သြားလာ လႈပ္ရွားေနသူမ်ားမွာ ဖားေဆာင္းၿမိဳ႕ရပ္ကြပ္အသီးသီးေန သူအမ်ားပင္တည္း။
မနက္ေရာင္နီပ်ိဳးသည္ႏွင့္ ညအျဖစ္အပ်က္မ်ားကို သိလိုသိျငား အေမ့ကိုကိုယ္တီး ေခါက္ၾကည့္မိ သည္။ သို႕ေသာ္ဘာမွမထူး။
" အေမ..အေန႕ကအေမပြဲသြားတာ ပြဲခင္းထဲမွာ စစ္သားေတြရန္ျဖစ္တယ္ဆို"
"အေမ..မသိပါဘူးသမီးရယ္။ ဘာမွမၾကားရဘူးဘဲ"
ယင္းအေျဖေၾကာင္း ကိုယ္ႏွင့္အတူ ပါလာေသာသူငယ္ခ်င္းမွာ ဂရုဏာေသာေသာျဖစ္ကာ
ကိုယ္တို႕၏စကား၀ိုင္းေလးထဲ ၀င္ပါလာရပါေတာ့သည္။
" အဲ့ဒါေၾကာင့္ အေမ့ကိုေျပာတာေပါ့။ အသက္ကလည္းႀကီးၿပီ။ နားကလည္း မေကာင္းနဲ႕ ညႀကီးမိုးခ်ဳပ္ မသြားပါနဲ႕ဆို အေမကမွမေနတာ။ ကိုယ့္သမီးေလး အိမ္ျပန္လာတဲ့ညမွာကိုဘဲ အေမကပြဲသြား ေသးတယ္"
ယင္းအခ်ိန္တြင္ မနက္ေစာေစာ အကိုေပါက္ခ်လာေလေတာ့သည္
"အေမ့ကေျပာလဲေျပာခ်င္စရာဘဲ၊ မေန႕က အေမတို႕သြားလည္တဲ့ ပြဲခင္းထဲမွာ အီမိုးသူငယ္ခ်င္း မိစုတေယာက္ စစ္သားနဲ႕ဆြဲလားရမ္းလားျဖစ္လို႕ အီမိုးလက္ထဲက ပန္းသီးခြာစားတဲ့ ဓါးနဲ႕အဲ့ဒီစစ္သားကို ထိုးထည့္လိုက္တာ ေတာ္ေတာ္အီသြာတယ္ေျပာ သံၾကားတယ္.. ၿပီးေတာ့အေမကလည္း ညီမသူငယ္ခ်င္း ေျပာတာလဲဟုတ္သား ညီမေလးကမေန႕ကမွအိမ္ျပန္ေရာက္တာ အေမကပြဲသြားၾကည့္ေတာ့ ညိမေလးချမာ မိသားစုကိုေတြ႕လို႕ ၁၀ႏွစ္လံုးဘယ္မွာအလြမ္းေျပမတုန္း အေမရ"
“အင္းပါ သားရယ္ေနာက္အေမ မသြားေတာ့ဘူး”
" အကို အခုဘယ္ဘျပန္လာတာလဲ"
" ၿမိဳ႕ထဲေတာင္ေရာက္ခဲ့ၿပီးၿပီ.. အကိုေတာင္စိတ္ပူေနတာ. ညကဟိုေကာင္ေတြ မဟုတ္တရမ္းသြား ေျပာလို႕ ညီမတို႕ကို လာစစ္တာလို႕ ထင္ေနတာ ညကတည္းကညီမဆီလာမလို႕ သမီးငယ္ေလးက တအီအီျဖစ္ေနတာနဲ႕မလာျဖစ္ဘူး။. ခုမဘဲစိတ္ေအးသြားရ ေတာ့တယ္"
"အကိုေျပာတဲ့ ဟိုေကာင္ေတြဆိုတာက"
" ေၾသာ္.. အကို႕မိန္းမဘက္က အမ်ိဳးေတြပါ. ဒီေကာင္ေတြက နည္းနည္းမွ အက်င့္ ေကာင္းတာ မဟုတ္ဘူး"
ကိုယ္ သက္ျပင္းကေလး ေျဖးေျဖးေလးခ်မိပါသည္။ ကိုယ့္အေၾကာင္းကို အေမသာမသိတာ အျခားသူစိမ္း ေတြက ေတာ္ေတာ္ေလးကို သိထားသည္မဟုတ္ပါလား။
"ထားပါေတာ့အကိုရယ္.. ညကကိစၥၿမိဳ႕ထဲသြားၾကည့္တာ ဘာထူးလဲ"
" ညီမေလးေတာ္ေတာ္ကံေကာင္းတယ္.. ညကအီမိုးတို႕လာေခၚတာ ညီမလိုက္ မသြားလို႕ ..လိုက္ သြားရင္ အမႈတြဲထဲမွာ ပါသြားဦးမယ္။ ဒီေကာင္ေတြကြာ စစ္သားေတြျဖစ္ ၿပီးေတာ့ေတာ္ ေတာ္ရမ္းတာဘဲ၊ မိစုကို အဲ့ဒီေကာင္ကႀကိဳက္ေနတာတဲ့ အဲ့ဒါရည္းစားစကား လိုက္ေျပာတာ ေကာင္းေကာင္း မေျပာဘူးေလ၊ ေကာင္မေလးကို ဟိုဆြဲဒီဆြဲလုပ္္ေတာ့ အစကေကာင္မေလးကလည္း မလုပ္နဲ႕ေပါ့၊ တေခါက္ ႏွစ္ေခါက္ တြန္းထုတ္ျပစ္တယ္၊ ေနာက္ ဆံုးေတာ့လည္း မခံႏိုင္တာနဲ႕ ဆြဲမိဆြဲရာလုပ္မိတာေပါ့၊
" အင္း.. ေကာင္ေလးက ေတာ္ေတာ္ထိသြားလားအကို"
"ေျပာတာဘဲ.ဘယ္လိုေဆးရံုေရာက္သြားလည္းလို႕ေတာ့မသိပါဘူးကြာ.ညီမေလး ဟုိမွာၾကည့္စမ္း"
အကိုညြန္ျပရာသို႕ ကိုယ္ၾကည့္လိုက္မိပါသည္။ ညတုန္းက အခင္းျဖစ္ပြားသည့္အိမ္.. စစ္ သားတခုႏွင့္ ရပ္ရြာဥကၠဌတို႕ဘာေတြမွန္းမသိ ေကာင္မေလး၏ ေယာက္ဖ၊အမတို႕ႏွင့္ အျငင္းပြား ေနၾကသည္။ ထို႕ေနာက္မိမိတို႕ ရွိရာသို႕လက္ညိဳးညြန္ရာ စစ္သားတခုႏွင့္အတူ ဥကၠဌႏွင့္ တကြေကာင္မေလး၏ ေယာက္ဖ (ေကာင္မေလး၏ေယာက္ဖသည္ တခ်ိန္ကအကိုယူထား ခဲ့ဖူးေသာ မိန္းမ၏အကိုပင္ျဖစ္ေပသည္) တို႕သည္မိမိတို႕စကားေျပာရာ မီးပံုနားတို႕ေရာက္ လာပါသည္။ ကိုယ္ႏွင့္အတူပါလာေသာ ကိုယ္ သူငယ္ခ်င္းမွ ကိုယ့္ကို လက္ခိုးတို႕၍ ေရွာင္ ေနရန္ေျပာေသာ္လည္း ကိုယ္ဟန္မျပတ္ ရပ္ေနမိပါသည္။ ၎တို႕ထဲမွာဆရာျဖစ္ဟန္တူ ေသာစစ္သားတစ္ဦးမွ မိမိတို႕ကို
"အမိတို႕ ဘယ္ကလာၾကသလဲ.မွတ္ပံုတင္ေလးတခ်က္ေလာက္"
"ဒါက်မရဲ႕မွတ္ပံုတင္နဲ႕ေက်ာင္းသားကဒ္. ဒါကက်မရဲ႕မိေဆြ အင္းထဲကေနလာ တာ. ဥကၠဌကို ေမးၾကည့္လိုက္"ဟု တြန္းပို႕လိုက္မိသည္။
" ဟုတ္ပါတယ္ဗ်ာ. သူတို႕က်ေတာ့္ဆီမွာဧည့္စာရင္းတိုင္ထားပါတယ္"
"ေအးေပါ့ဗ်ာ က်ေတာ္တို႕က တာ၀န္အရေမးရတာပါ. မွတ္ပံုတင္အရဆိုရင္ အမိက ဒီကလူဘဲ. ဒါေပမဲ့မေတြ႕တာၾကာလို႕ ဘယ္ကေနျပန္လာတာလည္း. ၿပီးေတာ့မွတ္ပံုတင္အရ လဲရမွာလဲ ႏွစ္ေတြအရမ္း ေက်ာ္ေနၿပီေကာ"
"မေတြ႕တာၾကာရေအာင္ ရွင္တို႕က ဒီမွာတာ၀န္က်တာဘယ္ေလာက္ၾကာၿပီ လည္း" လို႕ကိုယ္အရဲ စြန္႕ၿပီးေမးလိုက္မိပါသည္။
ထိုအခါ ဥကၠမွ “ဟုတ္သားဘဲ ဗိုလ္ႀကီးရာ” ေျပာဆိုၿပီး
"ကဲပါဗ်ာ က်ေတာ္တို႕လည္း ကိစၥရွိေသးလို႕ ေနာ္မွလာခဲ့ဦးမယ္" ဟုေျပာၿပီး ထြက္ သြားၾကရာ ကိုယ္မဲ့ၿပံဳးေလးတခ်က္ေတာ့ ၿပံဳးလိုက္မိသည္ဟု ထင္ပါသည္။
" ကဲ.. ကိုေထာ္ႀကီး ခင္ဗ်ားေကာလိုက္မသြားဘူးလား"
ကိုေထာ္ႀကီးဆိုသူသည္ ေကာင္မေလး၏ေယာက္ဖပင္ျဖစ္ေပသည္။
"ဟာဗ်ာ ေပါက္ေပါက္ရွာရွာ ကိုစိုးကလည္း၊ က်ေတာ္က ခင္ဗ်ာညီမအေၾကာင္း ဘာမွမေျပာဘူး ေနာ္၊ က်ေတာ္ကမသိဘူးလို႕ေျပာလို႕ သူတို႕ဘာသာသူတို႕လာၾကတာ"
"က်ေတာ္ကဘာေျပာေနလို႕လဲဗ်ာ၊ ဒါနဲ႕ညက ကိုေထာ္ၾကီးညီမ ကိစၥဘာထူးေသး လဲ"
"ညီမေလးကေတာ့ အခုအခ်ဳပ္ထဲမွာဗ်၊ ေကာင္ေလးကေတာ့ လိႈင္ေကာ္ေဆးရံုႀကီး ကိုညတြင္းၾကီး ပို႕လိုက္ရတယ္ဆိုလားဘဲ၊ အင္း…ဟိုအေျခာက္မ မိႏြယ္ကေကာင္ေလးကို စခန္း အထိျပန္လိုက္ပို႕ တယ္ဆိုဘဲ၊ မိႏြယ္လည္း ဘာလိုလိုနဲ႕ သက္ေသျဖစ္ရေတာ့မွာ ဒီေန႕ရဲစခန္းကို သြားရဦးမယ္ဗ်ာ. ကဲဗ်ာခင္မ်ားတို႕ ညီအကိုေတြကို အေႏွာက္ယွက္ ေပးသလိုျဖစ္ေနၿပီ၊ သြားဦးမယ္ဗ်ာ"
"ကဲအကိုလဲလုပ္စရာရွိတာလုပ္ ခနေနညီမတို႕လည္း ၿမိဳ႕ထဲ၀င္ၿပီးမွတ္ပံုတင္ ကိစၥေလး ဘာေလး စံုစမ္းၾကည့္ဦးမယ္.အကိုလည္းလိုက္ခဲ့ေပါ့" ၿပီးကိုယ္တို႕တေတြ တေန႕တာကိုယ္စီအလုပ္မ်ားကို လုပ္ၾက ေပသည္။ က်မတို႕မနက္စာကို လက္ဘက္ရည္ဆိုင္ ၀င္ေသာက္ရင္း မွတ္ပံုတင္ရံုးမွ ဆရာတေယာက္ကို ေစာင့္ေနမိသည္။ တေအာင့္ ေနမွတ္ပံုတင္ရံုးမွ ဆရာေရာက္လာေသာ္အကိုမွ ကိုယ္တို႕ ႏွင့္ မိတ္ဆက္ေပးၿပီး….
" ကဲ.. ဟိတ္ေကာင္ မေန႕ကေျပာတဲ့ကိစၥ အေျခအေန ဘယ္လိုလဲ"
"ေအာ္ဒီကမင္းညီမလား..အဆင္ေျပပါတယ္ကြာ ဒါေပမဲ့ဦးစီးက မရွိဘူးကြ၊ ညြန္ၾကားေရးမႈး ဘဲရွိတယ္၊ သူကဒီမွာလက္မွတ္ထိုးပိုင္ခြင့္မရွိဘူးေလကြာ၊ နည္းနည္းေတာ့ ေစာင့္ရမွာေပါ့၊"
" ေစာင့္ဆိုလည္း ေစာင့္မွာေပါ့၊ ရွင္တို႕အတြက္နည္းမနစ္နာေစရပါဘူး" ဟုသာ ကိုယ္လိုရင္းကို ၀င္ေျပာမိသည္။
"ေအးကြ ညကပြဲႀကီးပြဲေကာင္းဆိုဘဲ၊ ေျပာျပစမ္းပါဦးမင္းသိသေလာက္"
"ဟုတ္တယ္ ငါတို႕လည္း သိျခင္တယ္ေျပာျပပါလား" ဟုကိုယ့္သူငယ္ခ်င္းမွလည္း ၀င္ေရာက္ေျပာ ဆိုေလသည္။မွတ္ပံုတင္ရံုးမွ ဆရာ ဆိုသူက “ဒါနဲ႕ညီမတို႕က ဟိုဘက္ကဆို” ကိုယ္တခ်က္ျပံဳးလိုက္မိသည္။ ထို႕ေနာက္အကိုမွ “ငါတာ၀န္ယူပါတယ္ကြာ မင္းကလည္း”
"ငါလည္းေသခ်ာမသိပါဘူးကြာ.ညကအရႈိန္နည္းနည္းတက္သြားတယ္၊ ဒီမနက္ သတင္းအရ ေတာ့.. ကားဂိတ္နားက ေဒၚဘုတ္တို႕ဆိုင္ေတာ့ ေတာ္ေတာ္ပ်က္ဆီးသြားတယ္။စစ္သား ေတြတြယ္ လိုက္ တာေလ။ သူတို႕ရဲေဘာ္က အဲ့ဒီဆိုင္ေရွ႕က ပန္ဒါပင္ ေအာက္မွာ လဲေနတာဆိုၿပီး ဆိုင္ရွင္ကို ႀကိမ္း ေတာ့တာဘဲ၊ အဲ့ဒီဆိုင္ျပန္ဖြင့္ ႏိုင္ဖို႕ေတာ့ သိမ့္မလြယ္ဘူးကြ.ငါဒီမနက္ကအဲ့ဒီကိုေရာက္ခဲ့ေသးတယ္။ " စကားအဆံုးမွာ အကိုမွ တေနရာကိုမ်က္စျပလိုက္ေလသည္။ အားလံုးမသိမသာ လည့္ၾကည့္လိုက္မိေတာ့ စစ္သားတစု ဆိုင္ထဲမွ စိမ္ခံေနသည္ကိုျမင္ေတြ႕ရေပသည္။ ကိုယ္သက္ျပင္းေငြ႕ေငြ႕ေလးခ်လိုက္ မိသည္။ မလြယ္ပါလား။ေထာင္ႏွခမ္းေပၚကို စင္းက်န္ေလ်ာက္ေနရသလိုပါဘဲလား။
ကိုယ္တို႕ႏွစ္ေယာက္ႏွင့္အတူ အကို႕သူငယ္ခ်င္းႏွင့္ မွတ္ပံုတင္ရံုးမွဆရာစုစုေပါင္း ၅ဦးသံလြင္ျမစ္ ေခ်ာင္းဘက္တို႕ဦးတည္လာေလသည္။ မနက္ခင္းေလျငင္းေလးကိုရႈရိုက္ရင္း အေတြးထဲမွာကိုယ္စီ လြင့္ေန ၾကသည္မွာ မည္မွ်ၾကာသြားမွန္းမသိ။ တိတ္ဆိပ္မႈကို စတင္ၿဖိဳခြဲသူမွာ “ဒီကညိမတို႕က ဟိုဘက္မွာေနတာ ဘယ္ေလာက္ေတာင္ၾကာသြားၿပိလဲေနာ္.က်ေတာ္မွတ္မိသေလာက္ ေျပာရရင္ေတာ့ က်ေတာ္ ၈တန္းႏွစ္ ညီမတို႕ ၇တန္းႏွစ္ကတည္းကထင္တယ္ေနာ္” “၁၀ႏွစ္ေပါ့ ငါ့ညီမ ၁၀ႏွစ္ျပည့္တဲ့ႏွစ္မွာ ငါတို႕စီကိုျပန္လာတာ၊ ဒါေပမဲ့အဲ့လိုသြားလိုက္တာကိုဘဲ ငါကေက်းဇူးတင္ရမလိုျဖစ္ေနၿပီ၊ ခုဆိုငါ့ညီမ အေထြးတစ္ေယာက္ဆို လင္ယူသားေမြးနဲ႕ ဘာမွမထူးလာဘူးေလ၊ ဒီညီမက်ေတာ့ သူ႕ဆီမွာ ပညာေတြ ဗဟုသုတေတြအျပည့္နဲ႕ ျပန္လာတာ၊ ေငြထုတ္မထမ္းလာရင္ေနပါေစကြာ၊ အဲ့ဒါေတြပါရင္ ငါေက်နပ္ၿပီ၊ မင္း ေရာဘယ္လိုသေဘာရလည္း” “ငါကေတာ့ကြာ ျမစ္ႀကီးကိုၾကည့္ၿပီး လ်ပ္စစ္ရမွာကိုဘဲေတြးျမင္ေနမိတယ္” စကား၀ိုင္းထဲတြင္အျမဲတိတ္ဆိပ္စြာနာေထာင္ေနေသာ အကို႕သူငယ္ခ်င္း အိုက္ႏြမ္မွ “မေအဘိုးေတြ၊ မင္းတို႕ အစိုးရ၀င္ထမ္းေတြက ဒါေတြဘဲျမင္တာကိုးကြ” “ဟဟ အိုက္ႏြမ္ နင္ငါတို႕ကိုဘယ္လိုေျပာလိုက္ တာတုန္း ကြ” “မဟုတ္လို႕လားကြာ စဥ္းစားၾကည့္ေလ။ သံလြင္ကိုဆည္ေဆာက္ လ်ပ္စစ္ေပးမယ္နဲ႕ မျဖစ္ႏိုင္တာကြာ” မွတ္ပံုတင္ရံုးမွဆရာမွ“ညီမတို႕ကို ကိုယ္တခုေမးမယ္၊ ဆည္ေဆာက္ရင္ လ်ပ္စစ္တကယ္မရဘူးလား” “အင္း ဆယ္ေဆာက္မွေတာ့ လ်ပ္စစ္ရမွာေပါ့ ဒါေပမဲ့ဘယ္သူေတြရမွာကိုေတာ့တပ္အပ္မေျပာတတ္ဘူး” “ညီမတို႕ ခံယူခ်က္နဲ႕ သေဘာထားေတြကို ကုိယ္သိပါတယ္၊ ဒါေပမဲ့ခုခ်ိန္မွာေတာ့”.. စကားကိုဆံုးေအာင္မေျပာဘဲ ကိုယ့္ကိုေသခ်ာစိုက္ၾကည့္ေနမိသည္ကို အေနရခက္လွေပသည္။ ကိုယ္တို႕လမ္းခြဲလိုက္ၾကရင္းအေတြးကုိယ္ စီနဲ႕အိမ္ျပန္ခဲ့ၾကသည္။

“အေမအေမ၊ အီေႏွာင့္ႏိုးၿပီလား၊ က်ေတာ္ေမးစရာရွိလို႕”ဟုအိမ္ေရွ႕တြင္မနက္ ငါးနာရီကတည္းက ပင္စပါးေထာင္းေနေသာအေမ့ကို လာေမးသည္မွာ ေထာ္ႀကီးပင္ျဖစ္ေပသည္။ အိမ္ေရွ႕မွဆူညံဆူညံသံ ေၾကာင့္အိမ္ေရွ႕သို႕ကိုယ္ထြက္လာခဲ့မိသည္ႏွင့္ “ဟာညီမ ေစာေစာစီးစီးေႏွာက္ယွက္တယ္လို႕ သေဘာ မထားနဲ႕ေနာ္။ တခုေတာ့ကူညီကြာ” ဟုစကားအစခ်ီကာ “မေန႕ကကိစၥမွာ အကို႕ခယ္မဘက္ကမမွားဘူး လို႕အကိုထင္တာဘဲ ဟုတ္တယ္မဟုတ္လား ညီမအျမင္ေလးနဲနဲေျပာျပပါဦး” “အေၾကာင္းကိစၥကို စံုလင္စြာ မသိဘဲနဲ႕ေတာ့ က်မဘယ္လိုလုပ္ သိမွာလဲ ကိုေထာ္ႀကီးရဲ႕ဟု ဘုေကာေကာလိုက္မိသည္” “ဒီလိုညီမရ တေန႕က အီမိုးရယ္အကို႕ခယ္မိစုရယ္သူ႕ငယ္ခ်င္းခ်င္းရယ္ သံုးေယာက္သား ပြဲခင္းကေနျပန္လာ တယ္။ အဲ့ ဒါကိုဟိုစစ္သားက ေနာက္ကေနလိုက္လာၿပီး အကိုခယ္မကို ခ်စ္ေၾကာင္းႀကိဳက္ေၾကာင္လိုက္ေျပာတယ္ကြာ၊ ၿပီးေတာ့ဆြဲလားရမ္းလာလုပ္ေတာ့ ခယ္မကလည္း အီမိုးလက္ထဲက ပန္းသီးခြာစားတဲ့ဓါးေလးနဲ႕ထိုးလိုက္တာ ၿပီးေတာ့တြန္းထုတ္လိုက္တာ၊ အဲ့ေနာက္အဲဒီစစ္သားက ပန္ဒါပင္ေအာက္ကိုေရာက္သြားေရာ၊ ခယ္မတို႕လဲ အေျပးနဲ႕အိမ္ျပန္လာတာေပါ့။ ေနာက္အေျခာက္မ မိႏြယ္ကလည္းပြဲကေနျပန္လာတာ ပန္ဒါပင္ေအာက္ ေရာက္ေတာ့ ခလုတ္တိုက္မိရာကေန မီးထြန္းၾကည့္လိုက္တာ ေသြးအိုင္ထဲမွာ သတိလစ္ေနတဲ့ စစ္သားကို ေတြ႕လို႕သူ႕စခန္းအထိ ျပန္လိုက္ပို႕ေပးရင္း သက္ေသထဲပါသြားေရာ၊ အဲ့ဒီစစ္သားလဲခ်က္ေကာင္းထိတယ္ ေျပာလားပါလားမသိဘူး ညတြင္းခ်င္း လိႈင္ေကာ္ေဆးရံုႀကီးပို႕လိုက္ရတယ္ေျပာတယ္၊ တခ်ိဳ႕က်ေတာ့ လည္းမပို႕ဘူးေျပာတာဘဲ၊ ဒီေကာင္ေတြေငြညစ္ဖို႕ လမ္းဆင္ေနတာတဲ့” Case ျဖစ္စဥ္တခုလံုးကို ကိုယ္လက္ လမ္းမွီသေလက္စဥ္းစားမိတယ္၊ ဒါေပမဲ့ ဘယ့္သူ႕ကိုမွ ကိုယ္အေျဖမေပးခဲ့ဘူး၊ ဒါေတြဟာ စစ္အစိုးရေၾကာင့္ ဆိုတာကို အားလံုးကိုေျပာခြင့္ရခဲ့မယ္ဆိုရင္ ဘယ္ေလာက္မ်ားေကာင္းေလမလဲ။

ခုဆိုရင္မိစုတစ္ေယာက္ အခ်ဳပ္ထဲမွာ ၃ပါတ္ေလာက္ရွိေနၿပီ။ အမႈတိုင္တာ စစ္ေဆးတာဘာမွမရွိ ေပမဲ့စစ္သားထိုးမႈဆိုေတာ့ေတာ္ေတာ္ေလးကို ဟိုးေလးတေက်ာ္ျဖစ္ခဲ့တယ္။ ဦးေလးအိမ္ဘက္ကို ေရွာက္ရင္း ဦးေလးျဖစ္သူမွ “သူမေလး ျပန္ေရာက္လာတာေတာင္ ခုမွေပၚလာေတာ့တယ္၊ အင္းနင့္အေဖလဲ နင့္ကိုေစာင့္ရင္းနဲ႕ဘဲ ဆံုးသြားရွာၿပီဘဲ၊ ေရာက္တုန္းေလး လိမ္လိမ္မာမာေနေနာ္၊ေတာ္ၾကာေန ဟိုအမႈ တြဲ ထဲပါသြားမွ ဟုတ္ေပ့ျဖစ္ေနဦးမယ္၊ ကိုယ့္အေၾကာင္းကိုသိေပါ့”
ကိုယ္လုပ္ျခင္တာကိုလြတ္လပ္စြာျပဳခြင့္မရလိုက္၊ မွတ္ပံုတင္ကိစၥႏွင့္ ေငြက်ပ္ ၅ ေသာင္းေလာကုန္ သြားသည္။ ေငြငါးေသာင္းကို ကိုယ္မႏွေျမာ သိုကေသာ္။ “ဟိတ္ မွတ္ပံုတင္ကိစၥၿပီးသြားၿပီဆိုေတာ့ ငါ့ကိုမုန္႕ ေၾကြးဦးေပါ့”ဟု ျပည္ေထာင္စုၾကံ႕ခိုင္ေရးအသင္းမွ ကိုယ့္ေက်ာင္းေနဖက္ငယ္သူငယ္ခ်င္းမွ ေတာင္းဆိုလာ သည္။ ေခ်ာင္က်ေသာ လက္ဖက္ရည္ဆိုင္တြင္ထိုင္းရင္း ကိုယ္တိုကႏွစ္ေယာက္ ငယ္စဥ္ကေရွးေဟာင္း ေႏွာင္းျဖစ္ေတြကို ျပန္ေျပာရင္း “အီေႏွာင့္နင္ ဟိုဘက္ကိုသြားတာဆို၊ ခုက်ေတာ့ထိုင္းကေနျပန္လာတယ္၊ ဘယ္လိုလုပ္ျပန္လာတာလဲ၊ င့ါကိုလည္းနင့္အေတြ႕အၾကံဳေလးေျပာျပပါလား” ဟိုဘက္ဆိုသည္မွာ မိမိတို႕ ေသာအသံုးအႏႈန္းအေနႏွင့္ သူပုန္၊ေတာ္လွန္ေရးတပ္သားထဲသို႕ ဆိုလိုျခင္းျဖစ္သည္။ “ဒီလိုပါဘဲဟာ ဘာမွမထူးပါဘူး၊ ငါသာနင့္လိုေက်ာင္းဆက္တတ္ရင္ေတာင္ ခုဆိုဘြဲ႕ေတြဘာေတြေတာင္ ရေလာက္ၿပီ” “ဟိတ္ ငါသိပါတယ္ဟာ၊ နင္ငါ့ကိုမေျပာခ်င္လဲငါနားလည္ပါတယ္။ ငါကေတာ့နင္သြားလိုက္ကတည္းက အား က်ေနတာ၊ ငါ့မိဘေတြကမ်က္စီေအာက္အေျပာက္မခံလို႕သာ၊ ငါသိရသေလာနင္ခုဆိုကြန္ျဗဴတာေတြ ဘာေတြေကာင္းေကာင္းကစားတတ္ေနၿပီဆို၊ အဂၤလိပ္စကားလဲေျပာတတ္တယ္ဆို၊ အင္း-နင္သြား လိုက္တာ မွန္ပါတယ္၊ နင္သြားၿပီးရင္ငါ့ဆီစာေရးဦးေနာ္” “ဒါနဲ႕အီေထြးနင္ မိစုသတင္းဘာၾကားေသးလဲ နင္တို႕ ၾကံခိုင္ ေရးအသင္းကဆိုေတာ့ သတင္းပိုသိရမလားလို႕ပါ” “ဘာလဲနင္က ဟိုဘက္ေရာက္ရင္စာေရးမလို႕လား” “အာ ဘာဟုတ္မလဲ၊ ငါက သိခ်င္ယံုသက္သက္ပါ” “နင္စာေတြေရးတယ္ဆိုတာလဲငါသိပါတယ္ ငါေျပာျပ မယ္ဟာ သိတေလာက္ေပါ့၊ အကယ္၍နင္စာျပန္ေရးရင္ ငါ့အတြက္ေတာ့စဥ္းစားဦးေပါ့၊ ၿပီးေတာ့နင့္မိသားစု လည္းရွိေသးတယ္၊ ေကာင္မေလးက ခုထိဘာအမႈမွလဲ မဖြင့္တရားရံုးလဲမတတ္ရေသးဘူး၊ စစ္ခံုရံုးပို႕မယ္ လို႕ေတာ့ေျပာတာဘဲ၊ ေလာေလာဆယ္ေတာ့ အခ်ဳပ္ေထာင္ကေန႕ပိတ္ၿပီး ညက်ေတာ့ ဖြင့္ေနတာဘဲေလ၊ ၿပီးေတာ့ သူ႕အမကက်ပ္ေငြ ၅ေသာင္းေလာက္ေတာ့ မေန႕က ေလ်ာကနက္ထြက္သြားၿပီ၊ အလကားပါဟာ ဟိုေကာင္ဘာမွမျဖစ္ပါဘူး၊ အမူးလြန္တာရယ္ ေသြးနဲနဲထြတ္လြန္တာရယ္ေၾကာင့္မူးၿပီးေမ့သြားတာ၊ ဒီကေဆး၀န္ထမ္းေတြကလည္း စစ္သားဆိုေတာ့ ကိုင္ရျပဳရတခုခုျဖစ္ရင္အမႈျဖစ္မွာစိုးတာနဲ႕ ဘာမွမလုပ္ဘဲ ဆရာ၀င္နဲ႕တိုင္ပင္ၿပီး ညခ်င္းဘဲ လိႈင္ေကာ္ေဆးရံုပို႕လိုက္တာ။ ခုဆိုရင္ အဲ့ဒီေကာင္လက္ဖက္ရည္ဆိုင္ ေတာင္ထိုင္ေနေလာက္ၿပီ။ ဒီမွာသာ ေသမလားရွင္မလားသတင္းေတြလြင့္ၿပီးဟန္လုပ္ေငြေတာင္းေနတာ၊ နင္ေတာင္ ၅ေသာင္းပါသြားၿပီးဟုတ္လား၊ မွတ္ပံုတင္လဲတာေျပာတာေနာ္၊ ၿပီးေတာ့ ဓါးကအီးမိုးဓါးေလ” “ဘယ္လိုလုပ္အီမိုးဓါးျဖစ္ရတာလဲ အီေထြးရွင္းပါဦး” “အီေႏွာင့္နင္ကေလ စာေရးဆရာ ေပါက္စနထက္ဆိုး တယ္ နင္နဲကအတူထြက္သြားတဲ့ အီမိုးေလ၊ ျပန္လာေတာ့ ကေလးတအုပ္နဲ႕ အသက္ကမွ ၂၀ ေက်ာ္ကေလးကျဖင့္ ၄ေယာက္ အဲ့ဒါေၾကာင့္နင့္အကို ကိုစိုးကနင့္ကိုဂုဏ္ယူေနတာျဖစ္မွာေပါ့-ထားပါ ဟိုကိစၥေလးဆက္ေျပာျပမယ္၊ အျပန္မွာအီမိုးက ပန္းသီးတလံုး၀င္၀ယ္ၿပီး ပါလာတဲ့ဓါးေလးနဲ႔ လေရာင္ကို အားျပဳၿပီးပန္းသီးခြာလာတာေလ။ အေမွာင္ရိပ္နဲနဲက်တဲ့ ပန္ဒါပင္နားေရာက္ေရာ ျပသနာကစေတာ့တာေပါ့ အဲ့ေကာင္ေတံက လြန္ကိုလြန္တာပါဟာ ၿပီးခဲ့တဲ့ လထဲကဘဲေတာင္ပိုင္းက အသက္၄၀ေလာက္ရွိတဲ့အေဒၚ ႀကီးကို မုဒိမ္းက်င့္လိုက္တာေလ။ ၅၀၀၀ နဲ႕ေလ်ာ္တယ္တဲ့ ၿပီးေတာ့ဒီေကာင္ေတြဒီမွာထိုင္တာ လံုးမေကာင္း ဘူးကြ၊ ငါတို႕ၾကံခိုင္ေရးက သမီပ်ိဳေတြနဲ႕လဲ ျပသနာခနခနျဖစ္လို႕ အင္း-ၾကံ႕ခိုင္ေရးအသင္းမို႕လားမသိဘူး သူတို႕အရာရွိေတြကိုတိုင္ရင္ေတာ့္ အဲ့ဒီေကာင္ေတြေတာ္ေတာ္နာတယ္မွတ္၊ တခါခါက်ေတာ့ တိုင္ရတန္းရ တာလည္းအဆင္မေျပဘူး၊ အဲ့လိုသူတို႕လိုက္ေနာက္ယွက္တဲ့အခ်ိန္မွာ အနားကကာလသားေတြ သူငယ္ခ်င္း ေယာက်ာၤးေလးေတြပါရင္ေတာ့ ပြဲၿပီးပြဲေကာင္းဘဲ နင့္ကိုမွတ္ပံုတင္လိုက္လုပ္ေပးတဲ့ေကာင္ေတာင္မွ သူတို႕နဲ႕ ျပသနာတတ္တာ၂ခါရွိၿပီ၊ ငါတို႕ေၾကာင့္နဲ႕ဘဲေပါ့ ”

ေမြးရပ္ဌာေနျဖစ္ေသာ္ျငားလည္း ၿငိမ္းခ်မ္းမႈေတြ တရားမွ်တမႈေတြ စိုးရိမ္မႈမ်ားအတိကင္းေ၀းလွ်က္ ရွိေနေသာခ်စ္ေသာအမိကရင္နီျပည္၏ စီးပြားေရးအခ်က္အျခာက်ေသာ ၿမိဳ႕ငယ္ေလးတၿမိဳ႕ျဖစ္ေပသည္။ လမ္းခရီးတေလ်ာက္တြင္ ၾကမ္းတမ္းခတ္ခဲလွ၍၎ ေငြတံတားမ်ားခင္း၍ မီးရထားစီးေနရ၍၎ မိသားစုမ်ားကို ေငြျပန္၍မေထာက္ပံ့ႏိုင္ရင္ ေနပါ့ေစ လမ္းခရီးတြင္ေငြတံတားခင္းႏိုင္ရန္ အလြန္အေရးႀကီး လွေပသည္။ ပထမဦးဆံုးေသာ အိပ္အျပန္လမ္းခရီးတြင္ သာယာမႈကင္းမဲ့စြာ ေလ်ာက္လမ္းေနရေသာ မိမိကဲ့သို႕ ဘ၀တူ ေတာ္လွန္ေရးရဲေဘာ္မ်ား ကင္းေ၀းႏိုင္ၾကပါေစလို႕ဆုေတာင္းရင္း

ဒီဇင္ဘာလ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္ ကယားျပည္နယ္ (ေခၚ) ကရင္နီျပည္တြင္း ၿမိဳ႕နယ္ေလးတၿမိဳ႕နယ္မွ ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ ျဖစ္ရပ္မွန္တခုျဖစ္သည္။ လံုျခံဳေရးအရ ၎တို႕၏အမည္နာမမ်ားကို ေျပာင္းလဲထာပါေသာ္၎ ကိုယ္ေတြ႕ျဖစ္ရပ္မွန္တခုျဖစ္ေပသည္။

ဆူးခက္
ကရင္နီ

ပြမလုပ္ေပါဲဗၲဳိက္အေခါင္အရာညးၿဗဵဟုီဂွ္ တိုန္တဵဒဿံင္ကုႝ အေခါင္အရာပေရင္ဍဳင္ကြာန္ (ဝါ) အေခါင္အရာဒ႘မဝ္ကေရၿဇ႘ရ။ အေခါင္အရာပေရင္ဍဳင္ကြာန္ဟြံမံက္ကၜဳင္ဏီမၢး အေခါင္အရာညးၿဗဵတအ္ ဂြံယုိက္မုက္မာန္ဂွ္ ဝါတ္ဂါတ္ခက္ခုဲတုဲ ဂြံရပ္စပ္သုင္ေစာဲနဇုိင္နတဲဂွ္ ေဍံဒွ္ကၜဳင္ဟြံေလာဲသြာဏီ မပၲံသာ္ဏံ ဒႆနႏူကုႝသဿာပေရင္ဍဳင္ကြာန္တအ္ ဟုီဂးကၜဳင္ႏြံရ။ ဆၢး အေခါင္အရာညးၿဗဵဟုီဂွ္ မအေရဝ္ဏံျပာကတ္ကၜဳင္ဒဿံင္ ႏူ ၂၀ ဗြဝ္ကၜံသှာံေလာန္ကၜဳင္ေတံဂွ္ရ။ ဍဳင္လၛဳႝတအ္ မပၲံကုႝဍဳင္အေမရိကာန္၊ ဍဳင္အ႘ယူတအ္ဗြဲမဂၜဳိင္တအ္ဝြံ ႏူကုႝဍဳင္ညးတအ္ဂြံဗၜးၐးတုဲဂွ္ ညးၿဗဵတအ္ တိတ္သၜာတ္လုပ္ကၜဳင္ေပါဲဗၲဳိက္ အာတ္မိက္ကၜဳင္အေခါင္အရာညးၿဗဵတအ္အိုတ္ရ။ ဟိုတ္ႏူညးတအ္ ပၲိတ္ျဇဟတ္လုပ္ကၜဳင္ေပါဲဗၲဳိက္ အာတ္မိက္ကၜဳင္ အေခါင္အရာညးတအ္တုဲ စုႝကုႝညးဂၜးတိ ဂေကာံကုလသမဂၢတအ္ ဒးသၸကၜဳင္စဿတ္သမၲီ ဒးပံက္ကၜဳင္မုက္လိက္တဿိမြဲ သြက္ညး ၿဗဵတအ္ ဂြံပါလုပ္ပၬဲပေရင္ဍဳင္ကြာန္သဿးဟြံက သုီကုႝဇဿာပ္ညးအဲဒးသၸသမၲီကၜဳင္ အေခါင္အရာညးၿဗဵတအ္တုဲ ဒးပါလုပ္ေရင္တၜဳင္ကုႝ ဗြဲမကိတ္ည႘ကုႝအေခါင္အရာညးၿဗဵတအ္ရ။

ပၬဲသၠဳတ္ေအယွဏံ ဍဳင္ဗြဲမဂၜဳိင္တအ္ ၐိုန္ရတုပ္စိုတ္ထၸက္ကၜဳင္စဿတ္တဲလိက္ကသုက္အေခါင္အရာ ညးၿဗဵ (CDAW) ကုီေလဝ္ ဍဳင္လၛဳႝဝြံ အေခါင္အရာညးၿဗဵတအ္ဟုီဂွ္ ဗြဲမကိတ္ည႘ကုႝကၜဳင္အေခါင္ ေရင္တၜဳင္ကၜဳင္ဗြဲမေစွ္ကုႝ သဘဵဓဝ္ဂွ္ ဍဳိန္လ်ေလာန္ေကြံရ။

မြဲလၸာ္ပၜန္မၢး ညးမခ်႘ဒရာင္ဒဿံင္ အေခါင္အရာညးၿဗဵတအ္ဝြံ ဟုိတ္ႏူပေရင္ပံင္ဗစုိပ္ ဒဒွ္ေယန္သှာင္ဂကူဇကုကုႝ အေခါင္အရာညးၿဗဵတအ္ ဍဳိန္လ်တုဲ ပြမဟုီတြံေဖ်ံဗုီတအ္ဂွ္ ဒွ္ကၜဳင္ပဋိပကၡ အၾကာေကာံမှိဟ္ဇကု၊ ဘာသာဇကုတုဲ နကုႝညးၿဗဵလၛဳႝတအ္ဝြံေလဝ္ ဟုိတ္ႏူဇုီကပိုက္ကၜဳင္ကုႝ ေယန္သှာင္ဘာသာ ျပေဝဏ႘ဂကူဇကု ဟြံဒုင္တုဲတးပါဲကၜဳင္ႏြံရ။

အေခါင္အရာညးၿဗဵဟုီဂွ္ အတိုင္ညးဂၜးတအ္မေဖ်ံလဝ္ဂွ္ ကိတ္ည႘ကုႝအကာဲအရာပ႙ုဖအိုတ္ဟြံေသင္တုဲ ဗုီကိတ္ည႘ကုႝဇကုဂွ္ ဇကုလြ႘ၐံင္ေကတ္မၢး ပဋိပကၡအၾကာဇကုဂွ္ ေဍံကၲဳႝဒွ္ဟြံမာန္တုဲ ညးၿဗဵတအ္ကုီ၊ ဂေကာံမှိဟ္တအ္အိုႆုီဒုင္တုဲကၜဳင္ လညာတ္ဏံမာန္ေပင္င္ရ။

ဒုင္သၨဳိင္လၲဴအကာဲအရာဏံဝြံတုဲ ဍဳင္ပ႙ုဍဳင္ဗဿာဟုီဂွ္ ဒွ္ဒဿံင္ေသှာတ္တၜအဝုႝတုဲ ေသှာတ္ဒ႘မဝ္ကေရျဇ႘ မဍဳိက္ေပင္ကုႝအေခါင္အရာ တုပ္သဿဟ္ ဂြံလုပ္ေကတ္ကၜဳင္ဒှာဲမာန္ဂွ္ ဒွ္အရာပဏာမေပါဲဗၲဳိက္ပ႙ုတအ္ ဒးေကၜာန္ကၜာအိုတ္ေဏာင္ ကၬဳိပ္သၠဳိပ္သဿာပေရင္ဍဳင္ ကြာန္တအ္ ဟုီဂးကၜဳင္ႏြံရ။

ဆၢးနလညာတ္ညးမလုပ္ဒဿံင္ေပါဲဗၲဳိက္အေခါင္အရာညးၿဗဵတအ္မၢး အေခါင္အရာညးၿဗဵဟုီဂွ္ ဒးလြ႘ၐံင္ ဒက္ပၲဳိန္အာ မြဲပေလာပ္ကုႝအေခါင္အရာဒ႘မဝ္ကေရၿဇ႘မဒွ္တုဲ ကာလဍဳင္ပ႙ုေသှာတ္ဒ႘မဝ္ကေရၿဇ႘မံက္ကၜဳင္မၢး ဗြဲမကိတ္ည႘ အေခါင္အရာ ညးၿဗဵေလဝ္ မံက္ကၜဳင္မာန္ရ။ ဟုိတ္ဂွ္တုဲ ညးၿဗဵတအ္အာတ္ကၜဳင္မိက္ သြက္ေသၢာံကုႝကၜဳင္အေခါင္ကုႝ ညးၿဗဵတအ္ ေအာန္အိုတ္ ၃၀% (ကၬဳိပ္ကၜံ) ညံင္ေသၢာံရုဲစွ္အာညးၿဗဵတအ္ ပၬဲပေရင္အာကၬဳိပ္စပ္ကုႝပေရင္ဍဳင္ကြာန္ရ။

ဟုိတ္ႏူညးၿဗဵအာတ္မိက္ကၜဳင္ဗုီတအ္ဏအ္တုဲ သဿာပေရင္ဍဳင္ကြာန္လၛဳႝတအ္ ဗုီလုႝဟုီကၜဳင္မၢးေတွ္ ပေရင္ညးၿဗဵတအ္အာတ္မိက္ ၃၀ % (ကၬဳိပ္ကၜံ) ပၬဲပေရင္အာကၬဳိပ္ဂွ္ တုပ္ညံင္ရဵေဖ်ံေထာံဗှတ္မၐိုတ္ညးၿဗဵတအ္ဂြံပါလုပ္ပၬဲပေရင္ဍဳင္ကြာန္မဒွ္ရ။ ဟုိတ္ဂွ္တုဲ တှဟ္နဒးအာတ္မိက္ကၜဳင္ဗုီတအ္ဏအ္ဂွ္ ဒုင္သၨဳိင္လၲဴဍာ္ေဒၠဝ္အေစာန္စရာဲညးတအ္တုဲ ကုႝကၜဳင္ဒှာဲပၬဲပေရင္အာကၬဳိပ္မၢး ဂပ္ေဂါဝ္ေရာင္ ညးတအ္ညာတ္ေကတ္သာ္ဝြံရ။

ပေရင္အာကၬဳိပ္ဟုီဂွ္ ဟြံမြဲကုႝပယ်ဳႝဒှက္ပေရင္တာဒှာရ။ တိုန္တဵကုႝအေစာန္စရာဲေဟင္ရ။ ညးၿဗဵတအ္ေစာန္စရာဲႏြံ ညးဗြဲမဂၜဳိင္တအ္ ဒုင္တဲေစွ္စိုတ္မၢး ဗြဲမကိတ္ည႘ဂွ္ လုပ္စိုပ္ကၜဳင္ဒှာဲပေရင္အာကၬဳိပ္ ပေရင္အရာပေရင္ဍဳင္ကြာန္ေဏာင္ဂွ္ ဒဝ္အံင္သာန္သုက်႘ (ကၬဳိပ္သၠဳိပ္ဒ႘မဝ္ကေရၿဇ႘) ဂွ္ ထၞးဒဿံင္သက္သ႘ေပင္င္ရ။

ဆၢးအရာအိုႆုီဂွ္ တိုန္တဵဒဿံင္ကုႝအေခါင္အရာေဟင္ရ။ အေခါင္အရာႏြံမွ ဂၜံင္ဇကုမိက္ဂြံကြာ္ တင္ဇကုမိက္ဂြံဒွ္ ပေရင္ကေမၜာန္ဇကုမိက္ဂြံေကၜာန္ဂွ္ ေဍံကၲဳႝဒွ္မာန္ကၜဳင္ရ။ အေခါင္အရာတအ္ဏံ ဂြံမံက္ကၜဳင္မာန္ဂွ္ ဇကုေဟင္ဒးလုပ္ ေပါဲဗၲဳိက္တုဲ လၲဴအာတ္မိက္ကၜဳင္အေခါင္အရာဇကုဂွ္ အေခါင္အရာညးမြဲသၟာင္ေတံေလဝ္ ဒးသၸစဿတ္သမၲီတုဲ ဗြဲမကိတ္ည႘ပံင္ဗစုိပ္ေလပ္မၢး ဒွ္ငၛဳဟ္အေခါင္အရာဇကုေပင္င္တုဲ ဂေကာံမှိဟ္ဇကု ဒုင္ကၜဳင္တဲမာန္ရ။ အေခါင္အရာဂွ္ ဟြံမြဲကုႝအခိင္ပိုင္ျခာတုဲ ဗြဲမကိတ္ည႘ဒးအာတ္မိက္အာရ။

ေကှဟ္ - ေစာနာဲ
ဂေကာံသဿတ္မန္လညာတ္တဿိ

အေဃာအၾကာၾကာညးဂၜးကဝ္တံကုႝမံင္ဖ်ဳန္၊ ဒှာဲ၊ ျဇဟတ္ဒၿမိဟ္ကုညးၿဗဵတံဂွ္ ပေရင္ခၽ႘ဓရာင္အပႜဲဍဳင္ပု႙ေလဝ္ သၜာဲေသှာတ္ ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ေရာင္ဂးတုဲ ဒုင္သၨဳိင္ကုႝေသှာဝ္ ၂၀၀၈ ဇန္ေကၜာန္ကၜဳင္ေပါဲရုဲမာဲ ၂၀၁၀ တုဲဒွ္အာ အပႜဲကုႝစဿတ္တၛဲ ၇ ဂိတုနဝ္ေဝန္ဗာေတံကုီရ။ အပႜဲကုႝေလဿင္ကေမၜာန္ဇက္ေသှာဝ္၊ ခ်ဴဓဇက္ ကေမၜာန္ေပါဲရုဲနာနာ တံဂွ္ ညးျဗဵတံပါ ဟြံပါစုိတ္ ဟြံတီခ်ဳိတ္တ္ပၜဳိတ္တ္ကုီေလဝ္ နဒဒွ္လဿိဟ္ေအာန္ရ ပါလုပ္မာန္ေရာင္ ခါတ္ေကတ္ အကာဲမာန္ရ။ ဣဏံဂွ္စြံလဝ္ကၜာ၊ အလုႝအသ႘တံ ေကၜာန္ေပါဲရုဲမာဲေရာင္ဂးတုဲ ႏူကုႝဂကူဗဿာ ဂကူေကာန္ဍဳင္ အရင္တံ ပံက္ကၜဳင္ေဗာ္သြက္ဂြံလုပ္ၿပဳိင္ေပါဲရုဲမာဲ ၂၀၁၀ ဂွ္ေလဝ္ နကုႝစှးအမာတ္ညးၿဗဵ သြက္ဂြံလုပ္ၿပဳိင္တံဂွ္ ဂြံဆုႝေကတ္ဗြဝ္ေအာန္ကုီရ။ အပႜဲကုႝမန္ပု႙ေလဝ္ ဖအုိတ္ဂွ္ ညးၿဗဵပါမြဲတၜ မှဳံယဿဳ မိေမ်တ္တ္တာန္ဝြံ ပါလုပ္မြဲတၜကုီတုဲ သုီကုႝဇှးအာမာဲ နဒဒွ္ညးစှးစၜတ္ထဝ္ညးဍဳင္ကြာန္၊ ပြဳိင္ဍဳင္ေရဝ္၊ တြဳႝရးဍဳင္မန္ကုီရ။ ၐုိန္ရညးစှးညးၿဗဵတံ ဇှးအာမာဲ အပႜဲကုႝေပဲါၿပဳိင္ဗၠာန္ရုဲမာဲဂွ္ကုီေလဝ္ မြဲလၸာ္ဂွ္ ကေလင္ဂတးေက်ာဝ္ ေကတ္မြဲဟေရပ္မတ္ဓဝ္ အပႜဲကုႝပယ်ဳႝ ျမဝတ႘ကုႝမာဆံက္ဂွ္ ညးၿဗဵတံဂၜဳိင္လဿိဟ္ ဒးၿဂိပ္ဒဵတိတ္နဘဲဒဏ္ပှာန္ အၾကာ ေပဲါဗတုိက္အလုႝအသ႘ပှာန္ကုႝ ဒ႘ေကဘီေအဂွ္ေလဝ္ ပု႙ဒးစဿတ္သမၲီလဝ္ေထက္ေရာင္။ တုဲပၜန္အပႜဲကုႝဂိတု နဝ္ေဝန္ဗာအုိတ္ ဒ႘ေဇန္ဗာမံက္ဂွ္ေလဝ္ ညးဒွ္ဒဒုိက္ ၆ ကၜံျပင္ ဗဒဲါ ၇ ကၜံ ထပ္စုိပ္ကၜဳင္ပယ်ဳႝမြဲဝါပၜန္ရ၊ ရံင္ကုႝပုိတ္ ဏံမၢး ၐုိန္ရေသာင္ကလးမံင္ျပသှာပေရင္ဍဳင္ကြာန္ကုီေလဝ္ အရာဂြံဒုင္လ်ဳိင္ကုညးၿဗဵတံမြဲမြဲ ဟြံမြဲအပႜဲဍဳင္မန္ဗဿာ ဏီဂွ္ ဒွ္အာ သက္သ႘ေဇှာ္ေဇှာ္မြဲရ။
ဍဳင္မြဲမဲြဟြံညိင္ဝတ္ ပဋိပကၡကၲဳႝဒွ္မံင္ နကုႝပေရင္ဍဳင္ကြာန္၊ ပေရင္ပှာန္မြဲမြဲသာ္မၢး ညးဒးဒုင္ဒဒုိက္ဂၜဳိင္အုိတ္ဂွ္ ညးၿဗဵရ၊ ဥပမာဗုီအေရဝ္ညးေကင္ဟုီလဝ္ႏြံမံင္မြဲကုီ၊ တှးဆုဒေတာံေစွ္လၲဴဒမၜေတွ္ တှးဆုရေထာင္၊ ဒမၜဒေတာံ ေစွ္လၲဴတှးဆုေလဝ္ တှးဆုရေထာင္ကုီ၊ လၸာ္လုႝရံင္ညးၿဗဵတံဂွ္ ဒွ္မံင္မှိဟ္လၸာ္ဒးဒုင္ဒဒုိက္ဖအုိတ္ရ။ ဥပမာ ဍဳင္ဇကုဟြံညိင္ဝတ္ ေကၜာန္စပေရင္ပုိန္ျဂပ္ဟြံဂြံတုဲ ဒဵတိတ္ဍဳင္သၟာင္ဂွ္ အၾကာဍာန္အၾကာဂၜံင္အၾကာဒှာဲဇူ ဒှာဲကေမၜာန္ဂွ္ေလဝ္ ဒွ္မံင္ဒဒုိက္ (လဵဟြံအုိတ္) ျပးဇးရ။ ညးၿဗဵလၛဳႝတံဂွ္ ႀတဳံတၜသၛိဇကု ဒွ္ပူဂုႝဆာန္ဂကူ တိတ္မံင္မံက္ပှာန္ဂွ္ ယုီေျဂက္၊ ဂြိင္စံင္တဵတံဂွ္ ၐုိတ္ကှာတ္ကုႝ တုိင္ေပှာန္စမ္ဂမၲဵေလဝ္ ဆုႝေကတ္မာန္ဟြံေသင္၊ ဗုီဂွ္ကုီ ညးမဒွ္မံင္မိမေကာန္ပှာန္တံေလဝ္ ေကာန္ဇကုႏြံမံင္အပႜဲကုႝမုက္ပှာန္ဂွ္ မတ္ၐါကေတာဝ္ၐါ ဒွ္မံင္ဗု္သၜျဗာတ္ ဒးပၜးလဝ္လဿဳိန္တုဲ ဒးကလင္မံင္ပရုိင္ခုိဟ္ကုႝပေရံၐါျပကာလဿဳိန္ကာလရ၊ ဓဝိင္ညးတံဂွ္ေလဝ္ စမ္ေကတ္ကုႝ ဟဒါစမ္ဂမၲဵေလဝ္ မံက္တိတ္ကၜဳင္မာန္ဟြံေသင္။ ဟုိတ္ဂွ္ရ ညးၿဗဵဍဳင္ဇကုဂကူဇကုဂွ္ ပတုပ္ပေတာံကုႝဍဳင္သၟာင္ ေပင္ေပင္ဟြံမာန္ကုီေလဝ္ ဒှာဲလၛဳႝဂွ္ ဒးပေလဝ္ပေပၜတ္အာ သုိက္က္ေရာင္ဂွ္ေလဝ္ ဒွ္ကေမၜာန္ပု႙မြဲရ။
ဒဒုိက္ညးၿဗဵမစုိပ္ဍဳင္သၟာင္တံ ဒထဿံက္အပႜဲဏံမြဲက႑မၢး နကုႝအဲညးခ်ဴလိက္ဏံ ဆုႝဂလဝ္ဂွ္ေတွ္ ညးၿဗဵမန္မစုိပ္သင္ကာပူတံ ယဝ္သၠအ္ရဲဟြံမြဲဟြံဂံင္တိက္၊ တိက္ပၜန္ေလဝ္တိက္သုီဓဝိင္၊ ညးၿဗဵစုိပ္မေလဝ္ယွာတံ ေလဝ္ ကၜဳင္ကုႝပါေမတ္တုဲ ဒးအလီ ေဍံသြံစတုဲ သုီဒးဆုႝကုႝဘဲဒဏ္ပေရံပေရံ၊ ေကၜာန္ကေမၜာန္ပၜန္ေလဝ္ ယဝ္မှိဟ္ႀတဳံဂွ္ ႏူကုႝပြ႘ပြဴဇကုဟြံေသင္မၢး ဟြံဂံင္ေကၜာန္မြဲစြံ ဟြံဂံင္အာကၜဳင္ရ။ တုပ္ကုႝဘဝဂၜဵ ယဝ္ပရးႏူဂေကာံေတွ္ ဒးဒုင္ကိတ္ကုႝကၜကုီရ။ ဘဝညးၿဗဵအပႜဲကုႝဍဳင္ေသံတံေလဝ္ ဘဝအုိတ္အာကုႝဍာ္ဍာဍာဂွ္ေလဝ္ နကုႝဒဒွ္ပေရာပရာဗြဲမဂၜဳိင္ ဂြံဆုႝေကတ္မံင္ ဟြံျခာႏူကုႝ စကၠ၊ မိေနတ္၊ နာဍ႘ရ။ ဍဳင္ဇကုဟြံေျပၿပံင္ ဒံင္ေကၜာံဍဳင္သၟာင္ ခယ်ဂးဂြံဖ်ဵကုႝထာင္ ေတာ္လဝ္ဍာဍာတုဲအာအုိတ္ဂွ္ ရွ္သာေဍံ “ဒဒုိက္” မြဲေဟင္ အုိတ္ေကှာတ္ေသွ္ၐက္မံင္ အပဲႜကုႝဘဝညးၿဗဵတံရ။ မံင္အေတံေလဝ္ဒဒုိက္၊ မံင္အဏံေလဝ္ဒဒုိက္၊ အၾကာဗုင္ဂှဵေလဝ္ဒဒုိက္၊ အၾကာေပဲါပှာန္ေလဝ္ဒဒုိက္၊ အၾကာပေရင္ဍဳင္ကြာန္ေလဝ္ဒဒုိက္၊ အၾကာပေရင္ပုိန္ျဒပ္ေလဝ္ဒဒုိက္၊ ဒဒုိက္ညးၿဗဵတံဂွ္ လၸာ္လုႝရံင္ရံင္ဂၜံင္လုႝေကၜာံေကၜာံ ဓေရပ္ေထာံမတ္ေလဝ္ ဒးမိင္မံင္အပႜဲကုႝကေတာဝ္ဏီရ။
ခန္လၛတ္ဘဝညးၿဗဵအပႜဲဍဳင္ပု႙မြဲဂွ္ ယဝ္ဒးဟုီေတွ္ဒးခ်ဴဟြံေအာန္ကုႝမုက္လိက္ရ၊ ဂြံဟံင္ျပာ္အာဒဒုိက္တံဏံမာန္၊ ညးၿဗဵတံဂြံႏြံကုႝငၛဳဟ္မးမာန္ဂွ္ ဒးဂၜာဲအလုႝအသ႘အုပ္ဓုပ္ဍဳင္ ခုိဟ္ဟ္မြဲေဟင္အုိတ္မာန္၊ တၛဲဏံအပႜဲဍဳင္ပု႙ ညးၿဗဵမဍဳိက္ ေပင္ကုႝစရာဲ အုပ္ဓုပ္ကာဲဍဳင္မာန္ ဒဝ္အံင္သာန္သုဂ်႘ ၐုိန္ရႏြံမံင္ကုီေလဝ္ ညးမဂြံလဝ္အဝုႝတံ တးပဲါဟြံမိက္ကုႝလုပ္ ပထုဲအပႜဲပေရင္ဍဳင္ကြာန္တုဲ ဂၜာဲေပှတ္ေကတ္အေရဝ္ ညံင္ဂြဳိအ္ခ်႘ဂြံဂွ္ ဖန္ဗဒွ္ကၜဳင္ျပသှာ တာဒှာစုတ္ထံင္ သုီကုႝစုိပ္ မံင္ကဆံင္ဂစုိတ္ ဒဝ္အံင္သာန္သုဂ်႘ကုီရ။ ညးၿဗဵအလုံမြဲဍဳင္ဝြံ တၛဲဏံကြာ္ဗက္ဂၜံင္တရဵဒဝ္အံင္သာန္သုဂ်႘တုဲ ညံင္ဂြံ ေကတ္အာ အေခါင္အရာဇကုကုီ၊ ညံင္ဂြံစုႝဒှာအာ အေခါင္အရာဇကုကုီဂွ္ ဒးေကၜာန္အာဗြဲမသကာတ္ျမဟ္ေရာင္။
ဆက္တုဲပၜန္ မိက္ဂြံထပ္ဆဝ္မၛဳဟ္ဏါ ဂေကာံညးၿဗဵ မႏြံမံင္အလုံဂၜးကဝ္တံသုီဖအုိတ္ သၜဳင္ပတုိန္အသိင္ ပေရင္ ဆက္ေစၜာံအၾကာဇကုကုႝဇကုအုိတ္ညိ၊ ေဖ်ံဂၜံင္တရဵသြက္ဂြံစုႝဒှာရုီဗင္အာ ဘဝညးၿဗဵမန္တံညိ၊ ထၼံက္ရုပ္ရဵ စပ္ကုႝ ကေမၜာန္ညးၿဗဵမန္တံဂၜဳိင္ဂၜဳိင္ညိ၊ ပံင္ဗစပ္ကုႝဗြဳိင္နာနာတုဲ လုပ္အာေပဲါဗတုိက္သြက္ညးၿဗဵမန္တံညိ၊ လၸမိပ္ေထာံ အပႜဲကုႝဘဝ မြဲစုတ္ဓဝ္ဂွ္ညိ၊ ဂတးရံင္ဒဒုိက္ဂကူမန္၊ ဒဒုိက္ဘဝညးၿဗဵမန္တံတုဲ ကုႝအရုီအဗင္ကုညးတံညိ၊ ဍာ္ရမတ္ ညးတံ ဓဇူမံင္ဂွ္ ဇုိတ္သၟးေထာံကုႝညိ၊ ခ်ပ္ေကတ္အပႜဲစုိတ္ၿဇဳိဟ္ဟ္နက္က္တုဲ ကၲဳႝေကၜာန္အုိတ္ညိရဂွ္ ကုႝဏာသမၲီကုီရ။

ဥကၠာ

အခိင္အခါဝြံ ဒွ္ဝႆႏၲဥတုၿဗဲတဲု ညးမှဳံတန္တဵဒဿံင္ ပႜဲေဒသပယ်ဳႝတံဂမၜဳိင္ပြမဒး႐ုန္ဂၥာန္မံင္နကႝုက ေမၜာန္ အၾကာေဒသဂွ္ ဗက္ကႝုဥတုတံအုိတ္ရ။မာံဟံင္ေကုာံရဲသၠအ္ညးတံ အာဗါက္ၐင္တံဂမၜဳိင္ အေဃာမဗက္ယုိက္ကၜဳင္ၐင္ပႜဲၿဂိဳပ္မြဲဒှာဲဂွ္ ေဍာင္ ၐတ္အုိတ္ဇုိင္တဲတုဲ ေဖ်ံဗအ္ဂၨအ္ဇူတဵဒဿံင္သီုသၠအ္ရဲ ညးေတံဂမၜဳိင္တံအုိတ္ရ။ “ဗီုလႝုေရာရဲဟံင္” “တၛဲဏံေဍံဟြံတုပ္ဗီုအ႐ုိဟ္ဟ္တၛဲေတံေပွာ္ဟာ” “အေရဝ္ေလဝ္သၛိတ္ျဇ--မု ေလဝ္ ဟြံဟီုဂးမြဲသာ္” “မုဒွ္အာေရာရဲ” သၠအ္ရဲအံင္--မာံသာင္မြဲဂွ္သဿာန္တုိန္နကႝုဂလာန္အီအီျဂာင္င္ကု အံင္ အေဃာမငၛဳင္ဂၨအ္မံင္ဂွ္ရ။
“မုဟြံဒွ္ရရဲသာင္” “အဲရံင္ရဲတံဂမၜဳိင္ေလဝ္ေဍာင္ၐတ္ဒဿံင္ဗီုညးဗီုအဲဂွ္” အဲသိင္သာတုိန္ပႜဲစုိတ္ေတံ တုဲအဲခ်ပ္မံင္ရရဲသာင္”
“ဗီုလႝုခ်ပ္မံင္ေရာ” “လဵထၞးကႝုပ႙ုတံညိညကီုေလဝ္ရဲအံင္” “ခုိဟ္ကီုပေရံကီု ပ႙ုဂြံတီ”
“ဗီုဏံရရဲသာင္” “ညးလၛဳႝတအ္ေတွ္--ဟုိတ္ႏူကမ္ကုသႝုခုိဟ္တဲုဂြံစသုင္ဖဲသၟ႘ ဂြံမံင္စံင္ဘဝခုိဟ္ဟ္ ေလဝ္ႏြံ” “ညးလၛဳႝတံပၜန္ဂွ္--ဟုိတ္ႏူဝါတ္ၾကာတ္ စသုင္ဟြံ႐ုပ္ဂပ္တဲု ဒး႐ုန္ဂၥာန္မံင္ ကႝုကေမၜာန္ကါယဗီုပ႙ု တအ္ဂွ္ ပေရင္မံင္စံင္ဟုိတ္ႏူေဍံတုပ္ညးသၠအ္ဂွ္ရ-သိင္သာကႝုဘဝပ႙ုမှိဟ္တံတုဲ-ခ်ပ္မံင္ရရဲသာင္”
“အဝ္ရဲဟံင္” “ျပဟ္ဟ္ဏံမုပ႙ုလၸခ်ပ္ဏီ” “သြက္တၛဲယးဂတေတံ-ဗီုလႝုဂြံဗါက္ၐင္ပၜန္ဂွ္ခ်ပ္ကၜာ” “ၐင္တံႏြံမံင္ဏီဟာ” ၐင္ဟဿဲေတွ္ပ႙ုမုကေမၜာန္မြဲ ဂြံေကၜာန္စအာေရာ---ရဲဟံင္” “ကေမၜာန္အၾကာေဒသ ဏံ ပါဲႏူဗါက္စၐင္တုဲမုကေမၜာန္ေလဝ္ဟြံမြဲ” “အခိင္ၐင္ဏံသဿးရဂြံေကၜာန္စမံင္ညိေတွ္ စဟြံ႐ုံဂပ္ေပွာ္ရဲ-တၛဲယးေတံ ဒှာဲလႝုပ႙ုဂြံဂၜာဲၐင္ပၜန္ဂွ္ ခ်ပ္ညိရဲဟံင္”
“ၾသရဲဟံင္-အဲရဲဏံဒးသဿာန္ရဲမြဲသာ္ပၜန္ရ” “ရဲဟံင္လၸေထဲဏား” “ႏူစရဲဟံင္စုိပ္ကၜဳင္ကြာန္ ခ လံက္ဒန႘ဏံတုဲ ရဲကႝုေဒံရဲၐါဏံရ အဲဆႝုမံင္” “မိမ ရဲတံေလဝ္မြဲေလွ္မွအဲရဲဏံ ဟြံဆႝုမြဲေလွ္ဏီ” “မိမရဲတံ ႏြံမံင္အလႝုအုိတ္ေရာ”
“အဏံရရဲသာင္” “မှိဟ္ပ႙ုတံ တုပ္တဵညံင္ရဵ သတ္ၾကဳတ္၊ သတ္ပှဟ္တံကီုရ” “ေဍာတ္ေလဝ္ဒး ျပဟ္ ေဇှာ္ေလဝ္ဒးျပဟ္ဂွ္ ဒွ္ဝတ္ဓမၼတာလုိက္တံရ” ဆဂးဂွ္-ဒှာဲဟြံေထက္ကႝုဒးျပဟ္ဟြံေသင္ဂွ္ ဒးျပဟ္ဒ တုံေစွ္ဂွ္ ဒွ္ဓဝ္ဂေဟာံျဇအုိတ္ရ”
“ႏူအဝဲအဲရဲဏံဂြံအယုက္ဗှတ္ ထပွ္-ဒၥာံ သှာံေတံဂွ္ ရဲပၜန္ဂတးတံကႝု ပှာန္အလႝုအသ႘ဗဿာတအ္ မ လုပ္မံင္ေပါဲဗတုိက္ညးသၠအ္ဂွ္- ပှာန္ဗဿာတံလုပ္အာပႜဲကြာန္ပ႙ု ညံင္ေရဝ္ေတံတုဲ ေဍံတအ္ဗက္ရပ္ ဗဝ္တာ ပႜဲကြာန္ဂွ္-ေဍံရပ္ဂြံဏာအပါပ႙ုတအ္ကီုရ။ ေဍံေကာ္ဏါ ကႝုယိုက္ကေပါက္မကမ္ ေဍံကႝုအာကေရာံ ေဍံကီု တုဲ လအ္ပြိဳင္ပိတၛဲဂွ္ ဒွ္ေပါဲဗတုိက္ ပႜဲအႀကာကြာန္ ပါင္မဟာ ကႝု ကြာန္ေခါဇာဂွ္ရ။ ဟိုက္ႏူဗုိလ ္ေဇှာ္ေဍံ ၿပအ္လလုဲအာ ေဍံေထဲတဲု သီုရဲဗက္ ဗဝ္တစစာတအ္တံဖအုိတ္ ေဍံတက္ၐုင္ ပ်ဲပ်ာံတဲု သီုကႝုေဍံပန္ဂစုိတ ္ ေထာံအုိတ္ရ။” “ႏူအခိင္ဂွ္အပါပ႙ုေလဝ္ ဟဿဲတုဲ မိပ႙ုမြဲဓဝ္ရေကၜာန္ ဗၥမံင္မှိဟ္ပိ -ဗှတ္ ၇ သှာံတုဲ ညးကၲဳႝဒွ္ ယဲ ဂုိဟ္္ ေဇှာ္ကႝုျဇဟတ္ သုီကႝုလြ႘ဟြံမာန္တုဲ ညးဒးအုိတ္အာလမ်ဳီကီုရ။ ဗြဲႀကဵဏံ မိမ ၐါဟဿဲတုဲ အဲရဲဏံရ ဒးလြ႘လြတ္လဝ္ေဒံဝုတ္ၐါ စႝုကႝုလဿဳဟ္ဏံရ။ တုဲပၜန္ပႜဲကြာန္ေတံဂွ္ေလဝ္ သြက္ဂြံ ေကၜာန္စကေမၜာန္ေလဝ္ ဟဿဲ -ဂြံဗၵဗၵါဲကႝုမသေကာေဒံေလဝ္ဟဿဲ-လက္ကရဲဏံ ဂြံမိင္ပ႐ုိင္ညးၿဂိပ္ဒဵပှာန္ ပႜဲေဒသပယ်ဳႝဏံ သီုဟံင္ျပာ္ ၊ ကႝုမံင္ေဇြာံမ သၛဳတံကီု၊ စုိပ္ကႝုပေရင္ပညာကီု၊ ဗှတ္ၐုိတ္ေထက္ႀကဳိက္ ညး တံ ထံက္ပင္ကႝုမံင္ေဏာင္ဂး” မိင္တုဲ- ခ်ပ္လဝ္ၿပံင္တုိန္ကၜဳင္ကြာန္ဏံရ။ ရဲသာင္”
“အဝ္ရဲ-ဟံင္ အခိင္ကါလရဲ-ဟံင္- တံစုိပ္ကၜဳင္ကြာန္ဏံဂွ္ ေဍံဟြံတုပ္ကႝုကၜာေတံရရဲ” “ဗီုလႝုေဍံဟြံ တုပ္ေရာ လဵထၞးကႝုညိေလဝ္-ရဲသာင္”
“သာ္ဏံရ-ရဲသာင္” “ရဲေလဝ္စုိပ္ကၜဳင္ကြာန္ဏံ မြဲဂိတုျပင္င္ရေတွ္ ဒှာဲရဲေလဝ္တီဂွ္ေလဝ္ႏြံရ။ အ ခိင္ကၜာေတံေတွ္-ကြာန္ဏံ ဟုုိတ္ဒွ္ကြာန္ညးၿဂိပ္ဒဵပှာန္ ကြာန္ဟံင္ျပာ္ေပင္င္တုဲ ေဇြာဝ္မ မပၲံကႝု သၛဳေလဝ္ ႐ုံ႐ုံဂပ္ပ္ဂြံကၜဳင္တုဲ လဿဳဟ္ဏံေတွ္ ဍဳိက္ဍဳိက္ေပင္င္ဂွ္ ဟြံမြဲရ။ တုဲပၜန္ စပ္ကႝုပအပ္ဘာကီု၊လိက္အုပ္ကီု၊ စ ရိတ္ဂိတုအၥာဘာ-ေဢာံတံဂွ္ ဟြံေသင္ဟာ-လၲဴႏူဂွ္သဿးဟြံကဏီ ဂေကာံကြာန္ဏံဂွ္ေလဝ္ မပၲံကႝုဂေကာံ မိမ အၥာ၊ဂေကာံသဿတ္၊ ဂေကာံဒကာဘာတံ နာနာသာ္ဒွ္ကၜဳင္တုဲ ပႜဲမြဲမြဲ ဂိတုဂွ္ ေတာ္ရံင္မၢး အုိတ္မံင္ဟြံ သာေပွာ္” “တုဲပၜန္-ပႜဲကြာန္ဏံကီု၊ အၾကာေဒသဏံကီု၊ ရံင္ကႝုကေမၜာန္ေလဝ္ဟဿဲမြဲသာ္ အခိင္ၐင္ဏံညိရ ဂြံေကၜာန္စမံင္ေတွ္ ၐုိတ္ညးတံကႝုလဝ္-သၛဳ-မြဲဂိတုမှိဟ္မြဲကဝက္ေစဝ္ဂွ္- စဟြံ႐ုံေပွာ္ရဲ--ဟံင္”
“ဟုိတ္ႏူဂွ္ရ အဲရဲဏံဒးတိတ္ေထာံႏူဘာရ။ အဲရဲဏံ မံင္ဂြံဘာဗှတ္ၐုိတ္ ၆ တန္ဂွ္ မိကႝုအပါေလဝ္ ဗ်ဴမံင္ေကၜာန္စေလဝ္ဟြံမာန္ ယဲပၜန္ဂွ္ၐါပိတၛဲမြဲဝါ ဒးလြ႘မံင္တြဳႝ အဲေလဝ္ဟြံဂြံတုိန္ဘာခုိဟ္ဟ္-ႏြံမံင္ဇကုမြဲ ဓဝ္ရေတွ္ ဒးလြ႘လြတ္မံင္ညးတံကီု-ဂြံစသုင္ပၜန္ေလဝ္ ဝါတ္ၾကာတ္မံင္ဂွ္ရ -အဲတိတ္ေထာံႏူဘာတုဲေကၜာန္ ဗၥမံင္ မိမၐါ ဒႝုလဿဳဟ္ဏံရ-ရဲဟံင္”
“ၾသရဲဟံင္” “လဵမံင္ေလဝ္ဟြံတုဲေပွာ္ တၛဲေတံေလဝ္ၾကပ္ဗၜဳိက္ပၜဳိတ္ကၜဳင္ရ။ ပ႙ုတံသြက္ဂြံဆက္ဗအ္ အာပၜန္ဂွ္ “ဟိဟ္ဂး” ပေလဝ္ပေလဝ္ဗအ္ၐင္ဂြံရ-ရဲ”
ညးၐါ ရဲဟံင္ကႝုသာင္ လဵပူပေရာဒဒွ္ညးသကအ္တုဲ ဇူဖဲဂွ္ဆက္ဗအ္အာၐင္ ဒႝုကႝုစုိပ္အာတှဳင္ ကြာန္( ) ဒှာဲေကဝ္ၐင္ေတံရ။ ညးဂမၜဳိင္ သြံၐင္ဟီုဂးမံင္အုိတ္တုဲစဵအာသၛိညးအဲအုိတ္ရ။
ပယ်ာံသဝ္တၛဲ အေဃာဂေကံာမတ္ၿဗဲတအ္ဂမၜဳိင္ ပေကံာပေကဝ္ဒဿံင္လက်န္သြက္ဂြံဂူေစွ္ဂွ္-မတ္ၿဗဲ တံေဂတ္ဟ႘ကၜဳင္အလုံမြဲလၲဴအကးေတံရ။
“ေဒံနန္” “ေဒံၾသန္” “မုေဒံတံညးၐါ သၸမံင္ေရာ” “ဍဳန္မံင္ပုင္သြဟာ” “ေအ” “ေကာစုိပ္ကၜဳင္ ယ်ဟာ-တၛဲဏံ မုေကာဒွ္ဂြံစုိပ္လဇုဲမံင္ေရာ-အ႐ုိဟ္တၛဲေတွ္-ႏူကၜာေဒံတံညးၐါ ဟြံဂြံေစွ္ဘာဏံ ေကာစုိပ္ သၛိကၜာတုဲ -တၛဲဏံေကာလဇုဲမံင္ဂွ္ စဿ႘မံင္ေကာတုဲ ဂြိင္မံင္ကီုရ”
“ေအ-ေဒံ” “တၛဲဏံေကာေလဝ္ ဂၜာဲၐင္ႀကာတ္ ဒးအာေသၛာဲတဲု စုိပ္လဇုဲအာရေဒံတံ” “ႀသ’” “ေဒံ တအ္ဟဂါပ္ဏံမေဒံတံညးၐါဂြံဍဳန္လဝ္ကီုေရာ” ေကာေလဝ္ တၛဲပၜိဳတ္အာတုဲမုေလဝ္ ဟြံဂြံရာန္နင္ကီုရ။
“ေအေကာ” ႏူဂယးၿပဟ္ဏံ ေကာပရအ္လဝ္ကႝု ႀသန္ညးမြဲ (၅B)ဂွ္ ပ႙ုညးၐါမုဟြံရာန္စပႜဲဘာတဲု “ပ႙ုညးၐါ ပေကာံတဲု ရာန္လဝ္ ကကွ္ကွ္ (၅B) ခေဍာင္ (၅B)ဂွ္ဖက္တဲု ဍဳန္လဝ္ကီုရေကာ”ေအ ေအ ေအ” “အရင္ သြက္သြက္ဂြံတုိန္ဘာယးေတွ္ ေကာထပ္ကႝုပၜန္ေဏာင္” “ႀသေကာ”ႏူဇုိင္သဝ္တၛဲဏအ္ ႏူဂေကာ ံညး ေဇှာ္ ကြာန္တံ ဆဝ္ပၛဳဟ္လဝ္မြံသႜိမၢး ခ်းမြဲေစဝ္ ဒးပလံင္ဏာရုင္ေတံတုဲ သြက္ဂြံပေလဝ္ရုင္ ေဖအ္ေၿဗဝ္ ညးတအ္ဂွ္ေလဝ္ မြဲသႜိမှိဟ္မြဲ ဒးအာေကၜာန္ေဏာင္” သာ္ဝြံေဒံဝုတ္ေဇှာ္ ဟံင္မိနန္ ဂွ္လဵထၞးကုေကာ တုဲ ေကာဂ္ွခ်ပ္တုိန္ရ။ “ေအေလဝ္” ဝါတ္ေကြံေကြံရ” တၛဲယးေတံ ယဝ္ဟြံဂြံအာရီုဗင္ပၜန္ဂွ္ ေလဝ္ညးတအ္ ဟီုပၜန္ရ” တဲုပၜန္ပႜဲသႜိပၜန္ေလဝ္ ႀသန္သြက္ဂြံရာန္စ ေခှဝ္ေကဝ္ဂွ္ေလဝ္ႏြံမံင္ (80 B) ရ။”
“အရင္ၐါတၛဲဂြံ စ ဂွ္ရုံရ။ အလီေတံဂွ္ေလဝ္ ဒွ္တၛဲသီေပင္ခႜဲတဲု ေသ႒႘ရာန္ၐင္တံေလဝ္ေဍံဇူက ေကၜာန္အုိတ္ရ။ သြက္ဂြံရာန္စ ေခှဝ္ေကဝ္အရင္အလ႘ေတံပၜန္ဂွ္- ယဝ္ဟြံအာကေမၜာန္ယးေတံမၢးေတွ္ အရင္ဂြံရပ္စပ္ၾသန္ဂွ္ကြာတ္ရ။
“ေအေလဝ္-မုေဍံဒွ္ဒွ္ရ-ၐုိတ္ေခှဝ္သြရေတွ္ ကဝုတ္တုဲတၛဲၐင္ပံက္ေတံမွ-ဗါတ္ၐင္တုဲေကၜာန္ေလဲ ေကတ္ပၜန္” “ကေမၜာန္႐ုီဗင္ဂွ္ ေဒံါဟြံဂြံေပွာ္ေတွ္ အာေထံာကၜာေဏာင္” ညးေတံခ်ပ္တုိန္တုဲဂွ္--
“ေဒံတအ္ညးၐါ-နန္ဂွ္တၛဲယးေတံႏူကၜာဟြံဂြံတုိန္ဘာ-ရာန္ခ်းပႜဲအရာပ္သဿဝ္ေတံတုဲ ပလံင္ဏာခ်း ႐ုင္ဂဥဳဲ “မိင္ဟာ” တုဲပၜန္ ၾသန္ဂွ္ဍဳန္ပုင္ပႜဲသၛိရ-အလႝုလၸအာ-ေကာဏံဂွ္ေလဝ္- တၛဲယးေတံဇူကေမၜာန္တုဲ အာ႐ုီဗင္မြဲတၛဲရ။”
ညးေတံဟီုကႝုေဒံဝုတ္ညးေတံၐါဂွ္တုဲ ဟုံဍာ္ေအွာ္တုဲဒွ္အုိတ္ဂွ္ေကာေဒံညးပိ စပုင္သြ ေကံာေကံာ ဓ႐ုီဓ႐ုီ ည႘ည႘သာသာတအ္အုိတ္ရ။
အခိင္အခါဝြံ မုဟ္က်ာဟြံအုိတ္ဍင္ဏီ ကညင္ေလဝ္စလုပ္ကၜဳင္ညိညတုဲ ဗ႐ုရမ်ာင္က႘ြစက္တအ္ ဂမၜဳိင္ အာကၜဳင္ဒဿံင္ပႜဲအၾကာဍာန္မြဲလစုတ္-မြဲလစုတ္-ဟြံသၠဳတ္ျခာညံင္ရဵပါင္ႀတဵလုပ္တိတ္ဒဿံင္ပႜဲေဒသ ဂွ္ရ။
“အေဃာ-မံင္မဂၨအ္ဗွ္မံင္လိက္ဝတၴဳ ပႜဲသိၛညးေတံဂွ္-သာင္မြဲကြာ္လုပ္ကၜဳင္ပႜဲသိၛဟံင္တအ္ရ။ "ရဲ ဟံင္မုပမံင္ေရာ" ရပ္လဝ္လိက္ဂွ္ ဗွ္မံင္လိက္ဟာ" "ေအရဲသာင္"ကေမၜာန္ေလဝ္ဟဿဲမြြဲတဲု ဗွ္မံင္လိက္ ေဗွ္ ္ရရဲ" တိုန္ကၜဳင္လၲဳဳသၛိဏအ္ေလဝ္ရဲ" "မုကိစၥမိက္ဂြံဟီုေရာရဲ" "တှုဳဟ္သအာင္ဟြံေသင္ရရဲဟံင္" အဲရဲ ဏအ္မိက္ဂြံကၜဳင္ ခ်ပ္စကႝုရဲညိညႏြံမံင္ကီုရရဲ" "ပ႙ုညးၐါေလဝ္ႏူစကေမၜာန္ၐင္ေတံဟဿဲတုဲ စမံင္သဿး အိုတ္ မံင္အရိုဟ္ဟ္ ဂြံစအာဂွ္ေလဝ္ ဒးေဂၜံစမံင္ညးတှဳဟ္တုဲ လအ္ကၜဳင္မၢးၿဇိဳင္မံင္ကႝုပ႙ုေဏါင္ ရံင္ကႝုကေမၜာန္ သြက္ဂြံေကၜာန္ဂွ္ေလဝ္ ဟဿဲေတွ္ ေဍံဟြံဒွ္ေပွာ္ ပ႙ုညးၐါဒးေကၜာန္ကေမၜာန္ေဏါင္" ရဲဟံင္" "ဗီုလႝုဂြံေကၜာန္ ေရာလဵစမ္ရဲသာင္" ႏူစဂၜံင္ကြိံစက္ဏံပံက္တဲု ရဲလုပ္ေကၜာန္စမံင္ဍဳင္ေသံေတံ အရိုအ္အ္တၛဲ လုပ္တိ္တ္ အာကၜဳင္မံင္ၿဂဳၿဂဳဂွ္" အဲညာတ္တဲုအဲမိက္ဂြံကေသအ္ရဲဟံင္" ပ႙ုညးၐါေလဝ္ လုပ္ေကၜာန္စကေမၜာန္ ပႜဲႜဍဳင္ ေသံေတံကီု " "မုဟိုတ္ေရာဟီုမၢး ယဝ္ခါရပ႙ုညးၐါအာေကၜာန္စပႜဲဍဳင္ေသံ ေတံမၢးသြက္မိမအဲဏံကီု" မု ဟိုတ္ေရာဟီုမၢး ယဝ္ခါရပ႙ုညးၐါအာေကၜာန္ပႜဲ ဍဳင္ေသံေတံမၢးသြက္မိမ အဲဏံကီု သြက္ေဒံဝုတ္ရဲဟံင္ၐါ ဂွ္ကီု ဂြံစသုင္အာ ဂြံတိုန္ဘာမာန္ အဆက္က္ဂွ္ေတွ္ ေဍံဟြံေႀကပ္ႀကတ္ ရရဲ " အေဃာသာင္ဟီုထၞးမံင္ဂွ္ "ရဲသာင္ ဟီုမံင္ဂွ္ဒးမံင္ဖအိုတ္ရ။ ဆၢးရံင္ကႝုအဲရဲဏံေတွ္ ရဲသာင္ညာတ္ မံင္ရ ေသင္ဟာ" "ေဒံဝုတ္ နန္-ၾသန္ ၐါဏံရႏြံမံင္ေတွ္-ယဝ္အဲဟာေထာံပၜန္မၢးေဒံအဲၐါ သြက္ဗၵဗၵာဲအာဂွ္ဟဿဲရ။ တုဲပၜန္ေဍံတအ္ညးၐါဂွ္ ေလဝ္ဒွ္မံင္ေဒံၿဗဵသီုၐါတုဲ "ရဲသာင္ခ်ပ္ရံင္စမ္" သြက္အဲရဲဏံသဿးရေတွ္ကိစၥဟဿဲမြဲသာ္ရ"
သာ္ဝြံဟံင္ကေလင္လဵထၞးကႝုတုဲဂွ္-
"ရဲဟံင္ဟီုဂွ္ေလဝ္ဒးမံင္ရ" "ဆဂးရံင္ကႝုေဒံဝုတ္ရဲဟံင္ၐါဂွ္ေလဝ္အဝ္တဿာလအ္ရေတွ္ သြက္ဂြံမံင္စံင္ ဂြံစသုင္အာ ဂြံတန္အာဘာဂွ္ေလဝ္ မုလၸဂြိင္မြဲသာ္-တုဲပၜန္ဟီုမၢး ပႜဲသိၛအဲရဲသာင္ဏံေလဝ္ ႏြံ မံင္ မိကႝုအပါၐါဏံရေဏာင္ေတွ္- သြက္ဂြံဒွ္အာသၠအ္အဖဝ္ညးတံကီု သြက္ဂြံရံင္စံင္အာသီုညးသီုအဲဂွ္ ေလဝ္ အဲရဲဏံခ်ပ္လဝ္ကႝုမိကႝုအပါတုဲမံင္ရ"
"မုရဲဟံင္လၸဂြိင္မြဲသာ္" "ပ႙ုညးၐါဂွ္- သြက္ဂြံဂြံၾသန္ေကၜာန္တုဲမွ မိမအဲကီုေဒံဝုတ္ရဲကီု ဂြံမံင္လွဲ လးေဏာင္" သာင္လဵထၞးကုဟံင္သာဂွ္တုဲ ဟံင္ခ်ပ္တုိန္မြဲလစုတ္ဂွ္တုဲ စုိတ္လုပ္စသြက္ဂြံေကၜာန္စပႜဲဍဳင္ ေသံေတံရ။
"ရဲသာင္-ကႝုကသပ္ဂွ္ခုိဟ္ေကြံေကြံ" "ဆၢးျပဟ္ဟ္ဏံသြက္ဂြံအာကီု သြက္ဂြံေကၜာန္ကေမၜာန္ ကီု အဆက္ေလဝ္ဟဿဲ ၾသန္စရိတ္အာဂွ္ေလဝ္ဟဿဲ ဗီုလႝုဂြံအာဂွ္ေရာရဲ-သာင္"
"ရဲဟံင္သြက္အာဂွ္ေလဝ္-မုလၸဂြိင္ ႏူဂေဏံေတံ- ရဲညးမပၜဳပ္စမှိဟ္ လုပ္ဍဳင္ေသံေတံ ကၜဳင္ပႜဲ သၛိအဲရဲဏံ တုဲ ကေမၜာန္သြက္ေစွ္ဂၜဳင္-ၾသန္ဂိတုခုိဟ္ဂြံတုဲ ေဍံႏြံပဿိက္ကႝုမှိဟ္ဂြံေစွ္ဂၜဳင္ စရိတ္အာကီုဂွ္ လၸဂြိင္ေကၜာန္ဂြံ တုဲမၢး ေလဲကႝုေဍံတံဂြံရ-ရဲ"
"ျပဟ္ဟ္ဏံမှိဟ္အာဂွ္ ေဍံတံဖန္ဖက္ေကတ္ဖအုိတ္ေဍံဟီုလဝ္ကႝုအဲရဲဏံရ" "တုဲပၜန္ကေမၜာန္ဂွ္ေလဝ္ မြဲဂိတုမၢး ေအာန္အုိတ္ -၄၀၀၀ B ဂြံတုဲေကၜာန္ၐါဂိတု တုဲမၢးေလဲေျပရ။ ေသွ္ႏူဂွ္ေတွ္ ဂြံၾသန္ျပင္ဖ်ဵသၛိရဒွ္ရဲ ဟံင္"
" ဟီုအဂွ္ေတွ္ ဆလအ္မွဂြံအာဂွ္ေရာ ရဲသာင္" "အလ႘ေတံ ပယ်ာံသဝ္တၛဲ ေဍံကႝုကြာ္အာလၸာ္ဍာန္ဒႝုသၠဲ ကြာန္ဏံ မြဲလစုတ္တုဲ ေလာန္ၐက္ဂိတ္ပှာန္ေသံတုဲမၢး ဂြံဍဳိက္ကြ႘စက္ဒႝုကႝုစုိပ္ ဒှာဲကေမၜာန္ေတံရ။ " ပ႙ုညး ၐါဂွ္ေလဝ္ တၛဲယးေတံသြက္ဂြံအာဂွ္ ပေလဝ္ပေလတ္လဝ္ဂၜိက္ယာတ္ကီု" " သီုကႝုဗၠန္စပႜဲ သၛိတံသီုေဒံရဲ သီုမိမရဲအဲဏံ ဂြံမံင္ကေရာံမိကႝုအပါအဲရဲဏံဂွ္ေလဝ္ ပ႙ုညးၐါဒးအစ႘အဇန္လဝ္ေဏာင္"
ညးၐါ ဟံင္ကႝုသာင္ ဖန္ဖက္ပႜဲသၛိခ်ဳိတ္ပၜဳိတ္ုတဲုဒွ္အုိတ္တုဲ ပယ်ာံသဝ္တၛဲ အခိင္ၐုိတ္ ၇း၀၀ နာဍ႘ဂွ္ အၾကာ ညးလုပ္အာကၜတ္ေကၜာန္စပႜဲ ဍဳင္ေသံဂမၜဳိင္ဗက္အာမြဲကေရာံမြဲဂေကံာ ေလာန္ၐက္တိတ္ႏူကြာန္စုိပ္ဒႝုမြဲ ဒှာဲဂွ္---
" ေဟံ---ေဟံ" "လၸၿဂိပ္---လၸၿဂိပ္" ရမ်ာင္သဿိင္ဗၜာဲေသံ (ပလိပ္ေသံ) မိင္တုိန္သီုညးဖအုိတ္ဂွ္တုဲ လကုိတ္ ၿဂိပ္မံင္ ဗီုညးဗီုအဲ သီုကႝုသာင္ကုဟံင္တံအုိတ္ရ။ ဂြံမြဲလစုတ္ဂွ္ ရမ်ာင္ပလိပ္ေသံသၛိၿဇအာတုဲ ညးပလံင္ ထၞးဂၜံင္ဗက္ေကာ္ပေကံာရဲၿဂိပ္တံဂွ္ သာင္ကႝုဟံင္ၿဂိပ္အုပ္ဗၜးအာပလိပ္ရပ္ဟြံဂြံရ။ ေသွ္တဵဒံဿင္မှိဟ္ဗှတ္ ၐုိတ္ ၇ တၜဂွ္ဗၜးအာကီုတုဲ ပါဲႏူဂွ္ ပလိပ္ရပ္ဂြံဏာကီုရ။ ပေကံာမှိဟ္ေသွ္မံင္ဂွ္တုဲ စုိပ္အာဒှာဲကေမၜာန္ေတံ အုိတ္ရ။
ေလာန္အာ-၃-ဂိတု
က်ာၐ႘ေလဝ္ကပုိတ္မံင္သီသီ-တၛဲေတံေလဝ္ေစွ္မံင္ဍာ္ၐ႘သုိက္သုိက္ ဗ႐ုလပွ္ၐ႘ကႝုဗရုရမ်ာင္စက္ဂၜဳင္ႏွဵတုဲျဗဳ ကႝုဒံဿင္ရမ်ာင္-ဟံင္ကႝုသာင္ညးၐါ ဂတူဗႝုဒံဿင္လၸဒုိဟ္ဗလုိတ္ေတံဂွ္။
" ရဲသာင္---ပ႙ုတံညးၐါေလဝ္ စရိတ္ဂၜံင္လုပ္ကၜဳင္အဏံဂွ္ ေလဲေျပအာအုိတ္ရေတွ္ ပႜဲဂိတုဏံ ဂၜဳင္လုပ္သင္ မၢး ေကတ္ၾသန္တုဲျပင္ဖ်ဵသၛိေဏာင္ေနာ္ရဲသာင္" "ေအရဲဟံင္---အပါတ္ဏံေတွ္ ပ႙ုဂြံျပင္ဖ်ဵသၛိရဒွ္ အဲေလဝ္ ဂိြင္မံင္လၸာ္သၛိေတံကီုရ" " ဗီုလႝုဂြံစသုင္မံင္ေရာဟြံတီရ-ဟံင္" " ဟလႝုဂြံပေရာ-မင္ဂၜဳင္တုဲမွ ပ႙ုဂြံျပင္ေလဝ္ ရဲ"
အေဃာညးၐါသာင္ကုႝဟံင္ တက္မံင္က်ာညးသကအ္ဂွ္-----
" ေဟံ---သာင္ကႝုဟံင္ညးၐါဂွ္ကၜဳင္ဏံစမ္" " ယြံအၥာစက္ ကၜဳင္ယ်-ကၜဳင္ယ်" "ေဗွ္တံညးၐါဂွ္ေလဝ္ ႏူစ စုိပ္ကၜဳင္အဏံ မုေရာဟြံစသုင္ဗီုညးတှဟ္မြဲသ္" "ရံင္ညးတှဟ္ပႜဲဂၜဳင္ဏံ မိပ္ၿဇိပ္မံင္ဖအုိတ္ ေဗွ္တံညးၐါဓဝ္ ရ -လၛဳလၛန္မံင္တႝြဳ-မုေဗွ္တံခ်ပ္မံင္ေရာ-လဵစစမ္" " ပ႙ုညးၐါဂွ္ ခ်ပ္မံင္လၸာ္ကြာန္ကီု သီုကႝုမိမေကာ ေဒံတံကီုရ-အၥာစက္"
" ၾသဟဂွ္ဟာ" " ဟြံဂြံေပွာ္" "ေဗွ္တံညးၐါေလဝ္ဒးမံင္ မိပ္ပ္ၿဇိပ္ပ္ဗီုပ႙ုကီုေဏာင္" " မုလၸကူခ်ပ္မြဲသာ္" " ဟိဟ္- လၛဳဂြံေျပကီု သုင္ေထာံအရက္ညးမြဲ-မြဲခံက္" ညးၐါဟံင္ကႝုသာင္ သီုကႝုေဖက္ဂေကံာဂၜဳင္တံဂမၜဳိင္ဂွ္ ကီုဟြံဂံင္စးအမိင္ သီုကႝုသုင္အရက္လုပ္တုိန္ရ။
ေလာန္ၐက္တာဗှတ္ မြဲသတၲဟတုဲ ဂၜဳင္ကေမၜာန္ဂမၜဳိင္တံ လုပ္စုိပ္ကၜဳင္ေသှဟ္သင္-မဟာဇ်ာဲ-ဂွ္အုိတ္ရ။ အခိင္ဂွ္ဝြံ ေကာန္ကေမၜာန္ဂၜဳင္တံ ဂမၜဳိင္ေလဝ္တုိန္ေဝင္လၲဴသင္ဗီုညးဗီုအဲ အုိတ္တုဲ-သာင္ကႝုဟံင္ ညးၐါဂွ္ ေလဝ္ သြက္ဂြံျပင္ဖ်ဵၾသန္ပႜဲသၛိဇကုဂွ္ အာေကဝ္ၾသန္ပႜဲေသ႒႘ ညးေတံရ။
" ေဟံ---သာင္ကႝုဟံင္ ညးၐါဂွ္မုကိစၥေရာ" ''သာ္ဏံရေသ႒႘" "ပ႙ုညးၐါအရင္ဂိတုဏံဂြံျပင္ဖ်ဵၾသန္ဂွ္ ကၜဳင္ ေကတ္ၾသန္ပႜဲေသ႒႘ရ-ေသ႒႘" "မုၾသန္ေရာ ေဗွ္တံ" "အစေဗွ္တံလုပ္ကၜဳင္လဝ္ကေမၜာန္အဲဂွ္ ရဲပၜဳပ္လဝ္ ေဗွ္တံညးၐါဂွ္ ေဍံေကတ္ဏာေလဝ္ၾသန္အဲ-၃၀၀၀၀- B ဂွ္ ေဍံကႝုေဗွ္တံကၜဳင္ေျပတုဲ ေဍံပအပ္ေလဝ္ကႝု အဲရ" " ေဗွ္တံညးၐါေကၜာန္ဂြံလဝ္ ၃ ဂိတုဏံဂွ္ ဟြံေျပဏီေပွာ္-ေသွ္မံင္အရင္-၃-ဂိတုဏီေဏာင္-ေဍံဟြံ လဵစကႝုေဗွ္တံေပွာ္ဟာ" " ညးဟြံလဵစကႝုပ႙ုရ-ေသ႒႘-ညးဟီုလဝ္ကႝုပ႙ုဂွ္ ေကၜာန္ၐါဂိတု တုဲမၢးစရိတ္ဂၜံင္ပ႙ုညး ၐါလုပ္လဝ္ဂွ္ ေျပတုဲေဗွ္တံေကတ္ၾသန္ဂြံရ" "သာ္ဏံညးလဵလဝ္ကႝုပ႙ုတံရ-ေသ႒႘"
"ၾသဟဂွ္ေဏာင္ဟာ" " ဟီုဟဂွ္ေတွ္ ေဗွ္တံညးၐါဒးအာ အလီကႝုေဍံတံယ်" "ဆၢးမုေဗွ္တံ ညးၐါလၸဒွ္ ဓဝိင္ညိ" " ရံင္ကႝုေဗွ္တံ ညးၐါေလဝ္ေကၜာန္မံင္ကေမၜာန္ပႜဲအဲ ခ်ဳိတ္ပၜဳိတ္ေကြံ" " သြက္ေဗွ္တံဂြံျပင္ဖ်ဵၾသန္ ပႜဲသိၛဂွ္ေလဝ္ အဲဖန္ဖက္ကႝုညိေဏာင္" " ျပဟ္ဟ္ဏံ အဲဆာန္ဍဴေဗွ္တံတုဲ ေကတ္ဏာၾသန္ညးမြဲ-၁၅၀၀ B "ဏံကၜာတုဲ ေကၜာန္အာပႜဲအဲေျပအာတုဲမၢး အဲကႝုေဗွ္တံညးၐါေပင္င္္ေဏာင္" "မိင္ဟာ" "လၸၿဂိပ္ ေထာံႏူကေမၜာန္အဲဏံဏး"
"ယြံ-ေသ႒႘" " လၲဴေသ႒႘ေလဝ္ပ႙ုဟြံဝုိတ္ဂုဏ္ရ" " ကေမၜာန္ေသ႒႘ဂွ္ေလဝ္ ခ်ဳိတ္တ္္ပၜဳိတ္တ္္ ပ႙ုဆက္ေကၜာန္အာပၜန္ေဏာင္ -ေသ႒႘" " ေအ-ေအ-ခုိဟ္ၾသန္ရ"
ညးၐါ-သာင္ကႝုဟံင္ ဂြံၾသန္-၃၀၀၀ B ဂွ္တုဲ သြက္ဂြံျပင္ဖ်ဵဏာသၛိေတံ အာဆက္ဖုင္ရ။
"ဟဲလုိ" "ေဒံနန္ဟာ"
"ယြံေကာ" "ေဒံနန္ရ"
"ေဒံတံညးၐါကီု သီုကႝုမိမသာင္တအ္ မိပ္ၿဇိပ္မံင္ဖအုိတ္ရဟာ" "ယြံေကာ-မိပ္ၿဇိပ္မံင္ဖအုိတ္ရ-ေကာ" "ေအ-ေဒံနန္" " ဂိတုဏံေကာတံညးၐါ ၾသန္တိတ္လဝ္ ပိလၛီရတုဲ လဵစကႝုမိမသာင္တံကီု ဂိတုဂတဏံမွ ပ႙ုညးၐါျပင္ကႝုဂၜိဳင္င္ပၜန္" "တုဲပၜန္ေဒံတံညးၐါသြဟ္လိက္တုဲယ်ဟာ" "ေအေကာ-ဂိတုဏံရ သြက္ဂြံသြဟ္ လိက္ဒုတိယဂွ္ ေဒံတံညးၐါဂွ္ေလဝ္ ဂြံသြဟ္မာန္ဂွ္ ဂၥာန္မံင္သီုညးၐါရ။ မြဲသာ္ပၜန္ေလဝ္ မံင္ဒံဿင္သၛိ မိမ သာင္တံဂွ္ ေျပျပံင္မံင္ ညံင္ေကာန္ကႝုမိမအရင္ကီုရ။ မုေလဝ္ေကာလၸ ဂြိင္မြဲသာ္ညိ" " ေကာတံညးၐါ ေကၜာန္မံင္ကေမၜာန္ေျပျပံင္မံင္ကီုရဟာ"
" ေအ-ေကာတံညးၐါေလဝ္ ေကၜာန္မံင္ကေမၜာန္ေျပျပံင္မံင္ကီုရ။ လဵစကႝု မိမသာင္တံကီုေနာ္- တုဲပၜန္သီု ညးဖအုိတ္ဂွ္ စြံဂ႐ုကႝုပေရင္ထုတ္ယုက္အုိတ္ညိေနာ္ေဒံ" ဟံင္ကႝုသာင္ညးၐါ ပေရင္ဇကုဒးလဝ္အလီဂွ္ ေလဝ္ ဟြံလဵစကႝုလၸာ္သၛိတုဲ ကေလင္ေစွ္အာဂၜဳင္ေတံအုိတ္ပၜန္ရ။
ႏူဂယးျပဟ္ဂၜဳင္ကေမၜာန္ဂမၜဳိင္ကေလင္လုပ္ကၜဳင္သင္မြဲဝါပၜန္ဂွ္---
"ေဟံ---သာင္ကႝုဟံင္ညးၐါဂွ္" "ကၜဳင္" "တုိန္သင္ေဏာင္" " လၸလၛဳမံင္ပႜဲဂၜဳင္ဂွ္" " လၛဳဂြံေျပဗက္ကၜဳင္က ေရာံပ႙ု အာပႜဲေဆာင္ကါရာအဝ္ေကေတံေဏာင္" " သီုဂြံဒေယွ္ဒြက္" "သီုဂြံဗႝုေဝင္ မှိဟ္ၿဗဵေသံေက်ာဝ္ဝ္ တံ" "ကၜဳင္" သာ္ဝြံသၠအ္ရဲဟံင္ကႝုသာင္တံ ဂမၜဳိင္ေကာ္ကႝုအေဝင္ပႜဲေဆင္ဖ်ာ ကာရာအဝ္ေကေတံတုဲဂွ္"
"ေကြံေဏာင္ရဲ-ဟံင္" " ပ႙ုညးၐါမြဲအလန္ေလဝ္ဟြံေကင္အာေဝင္မြဲေလွ္ ေတွ္" "ေဍံဟြံဒွ္ေပွာ္" " အဲကႝုရဲ ညးၐါရအာမြဲစြံရဲအာေတွ္အဲေလဝ္အာကီုရ" " အာေတွ္အာရ ရဲသာင္"
သာင္ကႝုဟံင္တံေလဝ္ဗက္အာကေရာံ သၠအ္ရဲေကာန္ဍဳင္ညးေတံတံအုိတ္ရ။ ေကာန္ဂၜဳင္ဂမၜဳိင္တံေလဝ္ သီုကႝု စသုင္ေဝင္ျဂာင္ဗက္မိပ္မံင္ဗီုညးဗီုအဲရ။ သာင္ကႝုဟံင္ေလဝ္ ကေရာံသၠအ္ရဲဂမၜဳိင္ သီုစသီုသုင္ ေဝင္ျဂာင္ဗက္မိပ္အာဒံဿင္ သီုကႝုဟြံကူခ်ပ္လၸာ္သၛိဌာန္တုဲ ဗြဲႀကဵဏံ သာင္ကၲဳႝဒွ္ယဲ AIDS သီုကႝုလြီဟြံမာန္ ဒးခ်ဳိတ္အာတုဲ ဟံင္ဂွ္ေလဝ္ ေစာဲစပ္ကႝု ဂဥဳဲဝိဝိင္ ဘိင္ဗၞဴဂွ္တုဲ သီုကႝုစဵဟြံမာန္ ေဝင္မိပ္အာၾကာန္ဒံဿင္ဒႝုကႝု လမ်ဳီဒးအုိတ္အာသီုညးၐါရ။

ေကာန္ငၛာ္မန္အုိတ္သီု ေဆာံေလင္ကၜဳင္ပႜဲပေရင္ပညာ၊ ပေရင္ထက္ယုက္၊ ပေရင္
မံင္စံင္စသုင္ေကုံာပေရင္ထံက္ပင္ဂမၜဳိင္ဂွ္ဂကူမန္တံညာတ္ေကတ္လဝ္တုဲတုဲေရာင္။ ဗြဲေတဿင္ ေကာန္ငၛာ္မန္မှဳံတန္တဵဒဿံင္ ပႜဲေဒသပယ်ဴႝေကုံာဒှာဲဝါဲလီု (IDPs)တံ အေခါင္အရာပေရင္ဒုင္စ သုင္စပ္ကႝုပေရင္မံင္စံင္စသုင္၊ ပေရင္ပညာကႝုထက္ယုက္၊ ပေရင္ဂီုကၜဳီေကုံာ ပေရင္ေဖါအ္ ေျဗဝ္ဂမၜဳိင္ဟြံဍဳင္ေပင္။
ပေရင္စသုင္ဟြံဍဳိက္ေပင္တုဲ စႏၶာယွ္အ္ေစွ္ဒွ္ယဲ စှအာဟာရဟြံဍဳိင္ ေပင္ဂၜဳိင္ရ။အေခါင္္ အရာဂြံဆက္လၛတ္အာပေရင္ပညာ ကဆံင္သၜဳင္ဂွ္ေလဝ္ဂၜံင္ေကၜံမံင္၊ ဂြံ လြ႘ယဲပႜဲ႐ုင္ဂဥဳဲ ဂွ္ေလဝ္ ဂဥဳဲဟြံ႐ုံဂပ္ဟြံစုိပ္တရဵဍာန္ေကၜံမံင္၊ ဂြံေကၜာန္ကေမၜာန္ေဖာအ္ေျဗဝ္ ေလဝ္္ ေခါင္ဗၜးၐးသၜးပြးဟြံမြဲ ဂၜံင္ကၜက္မံင္ ဟုိတ္ႏူဂၜံင္ဍာန္ေကၜံကၜက္မံင္တုဲ ေကာန္ငၛာ္မန္တံ အေခါင္္ဒုင္စသုိင္စပ္ကႝူအေခါင္အရာေကာန္ငၛာ္ ဂၜးကဝ္ဂမၜဳိင္ေယာင္ယာကၜဳင္၊ ေဆာံေလင္ ကၜဳင္တံဂွ္ ဆက္တုဲသၛ႘ဂၜိပ္ခါတ္အကာဲသဿဝ္ေတံစုိအ္။

(၁)အကာဲအရာပေရင္မံင္စံင္စသုင္ေကာန္ငၛာ္မန္
ေကာန္ငၛာ္မန္မတန္တဵဒဿံင္ပႜဲေဒသ ပယ်ဳႝေကုံာ (IDPs) ဒှာဲဝါဲလီုတံဝြံ ဗြဲေတဿင္ မိမ ညးတံကၜဳင္ ႏူဗဒုိဟ္ဟံင္ျပာ္မန္ မှဳံပႜဲဍဳင္ေသံတံ ဂၜဳိင္ရ။ ဟံင္ျပာ္မန္တံစႏူ ၁၉၉၀ စႝုကႝုစုိပ္ ၁၉၉၄ ေလၵာဝ္ကသုီဂွ္ ႏြံဒံဿင္ပႜဲတိဍာ္ေသံရ။ ပေရင္မံင္စံင္စသုင္ေကာန္ငၛာ္တံႏူ ဂေကံာ BBC ထံက္ပင္ကႝုေဇြာံမ ဍဳိက္က္ေပင္င္တုဲ ေျပျပံင္မံင္ညိိဟီုစဂြံေရာင္။ ၁၉၉၄ အခိင္ၿဗဲဂူဂွ္ ပှာန္ေသံတံဟြံကႝုမံင္ ညးဒွ္ဒဒုိက္ (ဟံင္ျပာ္မန္) ပႜဲတိဍာ္ေသံတုဲ မိမေကာန္ငၛာ္မန္္တံ ဒးၿပံင္တိတ္ကၜဳင္ႏူဍဳင္ေသံ ဗြဲအဓမၼရ။ ဟုိတ္ဒွ္သာ္ဂွ္ရ ေကာန္ငၛာ္မန္တံ စုိပ္ကၜဳင္ေဒသ ပယ်ဴႝ ေကုံာ ဒှာဲဝါဲလီုေကာ္ဗဒုိပ္ ခလံက္ဒန႘၊ ပ လုိင္ဂ်ပန္၊ တာာဒိင္၊ ဖှင္ပိန္္၊ေစာဝ္ချဗဳ၊ ေကှာတ္ၐ႘ ေရဝ္ေကုံာ ခ႐ုိင္ထဝါဲ ကေရာံမိမအိန္ထံင္ ညးတံအုိတ္ေရာင္။

အခိင္ေတံပေရင္ ဂီုကၜဳီ ေကာန္ငၛာ္မန္ ပႜဲေဒသပယ်ဴႝ (က်ာ္ပိ) ဂွ္ပေရံ ေကြံ ေရာင္။ ၁၉၉၄ ဂိတု ဇူလုိင္ဂွ္ပှာန္ဗဿာတံ ထၸက္ပှာန္လုပ္စံင္ေထာံ ဟံင္ျပာ္မန္ကြာန္ ဖလးဒုန္ ဖၚ တုဲေကာန္ငၛာ္ မန္တံပါဲဘဲပှာန္ ၿဂိပ္ဒဵ လုပ္ဍဳင္ေသံ ကေရာံမိမညးတံမြဲဝါ ပၜန္ရ။ မံင္စံင္စသုင္္ အာ အၾကာၿဗဲအၾကာတၛဲတုဲ တိတ္အာကေရာံ မိမမန္တံ အပႜဲတာဲလးလဝ္သၜျဗာတ္၊ ရာရဗာ၊ သကဝ္ကဿ႘လဝ္ကႝုယာတ္ ရာဗါကၜဳင္ႏူဟံင္ျပာ္ (ယာယ႘) တံဂွ္အုိတ္ရ။ ၁၉၉၅ ဂိတုဂ်န္၊ ေဗာ္ဍဳင္မန္တဿိကႝု အလႝုအသ႘ပှာန္ဂြံ တင္တုပ္စုိတ္ေဒါံ ပန္ေပွာ္တုဲပေရင္ဂုီကၜဳီ ေကာန္ငၛာ္မန္ တံ ခုိဟ္တုိန္ညိတုဲ ပေရင္ၐုိဟ္လလမ္ဂြံကၜဳင္ညိညရ။ ပေရင္စသုင္ဂွ္ ႏူ BBC ဆက္ထံက္ ပင္မံင္ေဇြာံမ တုဲစသုင္ဟြံကႜန္ျဂက္ရ။ လႀကဵဏံ ႏူ BBC (TBBC) ယွအ္ေထာံပေရင္ ထံက္ပင္ ေဇြာံမ သုိက္က္တုဲစုိပ္ကၜဳင္ သှာံ (၂၀၁၀) ဏံ ပန္ဂအုံမြဲဂအုံ (4/1) ေဟင္ ေဝန္ဒံဿင္ရ။
ပႜဲဂိတု ဧၿပ႘ ၂၄ ၂၀၁၀ ဂွ္ အကာဲအရာဂကူမန္ၿပံင္လွာဲကၜဳင္မြဲ ပၛံက္ပၜန္ရ။ တၛဲဝြံ ပှာန္ဗဿာတံ စကာအပ္လြဟ္(ဒဗကမ) ဒပ္ပှာန္ဗၜးၐးေကာန္ဂကူမန္တုဲ ေဗာ္ဍဳင္မန္တဿိဟြံအပ္ လြဟ္ လေလာင္ၾတးဏာတုဲ ကြာန္မှဳံေဒသ ပြ႘ဳပြဴဗဟႝု ေစာဝ္ချပဳ၊ပှင္ပိန္၊ သုဝဏၰဘုံ ေကုံာ ေဒသက်ာ္ပိ၊ခလံက္ဒန႘၊ဗလးဒုန္ဖၚ၊တာဒိင္၊ ပလုိင္ဂ်ပန္တံဗြဲမဂၜဳိင္ ဂြိင္ေဖက္ေပါဲပှာန္ဒွ္တုဲ ေကာန္ငၛာ္မန္တံ ဂမၜဳိင္မှဳံေဒသတံဂွ္ ၿပံင္ပဆုဲဏာလဝ္ ပႜဲေဒသပေရင္ဂုီကၜဳီႏြံရ။ ေကာန္ငၛာ္ မန္တံ ဒွ္မံင္ကြးဘာဖအုိတ္တုဲ ေကာန္ငၛာ္လၛဳႝတံ ဒးေဒါံဇူလဝ္ဘာရ။ အခိင္ညးခ်ဴလိက္ဏံႏြံ မံင္ပႜဲ ပှင္ပိန္ဂွ္ေကာန္ငၛာ္မန္ (၃-၄)တန္ၿပံင္ တိတ္အာႏူကြာန္ကုကြ႘စက္ဂွ္ဂြံဆႝုညာတ္ေကတ္ ရ။ ဨဝြံျပႆနာပေရင္ ဍဳင္ကြာန္ေရာင္ ညးခ်ဴလိက္ဏံကၜးလဝ္ရ။

(၂)အကာဲအရာပေရင္ပညာကုႝပေရင္ထတ္ယုက္ေကာန္ငၛာ္မန္
စႏူသှာံ ၁၉၉၆ ကြးဘာတန္သၜဳင္ (ည႘သာ) ဘာေကာန္ဂကူမန္တံဂမၜဳိင္ ဂြံအေခါင္ သြဟ္လိက္ (၁၀)တန္ ပႜဲေပါဲသဿာန္လိက္အလႝုအသ႘တုဲ သြက္ေကာန္ငၛာ္သဿတ္မန္တံ ပါင္ၾတင္ ပေရင္ပညာပံက္ကၜဳင္မြဲလပၚရ၊ ဟုိတ္ဖႝုကလိဂြံ ႏူေဗာ္ေဒါံပန္ေပွာ္ေလဝ္စဿ႘စဂြံရ။ ႏူဂွ္မြဲက ဆံင္ ပႜဲဘာအလႝုအသ႘ဟြံဂြံအေခါင္ဗေတာန္လိက္ပတ္မန္တုဲ သြက္ေကာန္ငၛာ္မန္အပႜဲဍဳင္ဗဿာေကုံာ ေဒသပယ်ဴႝဂွ္ ၁၉၉၇ စသုိင္ခှံပတုိန္ဘာေကာန္ဂကူမန္ တန္မူလ၊ တန္ေလၵာဝ္၊ တန္ သၜဳင္အုိတ္ရ။

စုိပ္ ၂၀၁၀ ဘာေကာန္ဂကူမန္ မှဳံသဿဝ္အုပ္ဓုပ္ေဗာ္ ကမၼတ႘ပညာမန္ (MMEC) ဂွွ္ျပင္အာရ။ ကၜာေတံဘာတန္သၜဳင္ ေကာန္ဂကူမန္ႏြံဆ (ည႘သာ)သဿးတုဲ ေကာန္ငၛာ္မန္ႏူ ေဒသ ေရဝ္၊ ခ႐ုိင္သဓီု ေကုံာ ခ႐ုိင္မတ္မလီု (ဝင္သၸဝ္)တံ ဒးတုိန္ကတ္လၛတ္ပႜဲ ဌာနပညာ (ဗဟႝု) တုဲ ဒွွ္ခါက္ခုဲ နာနာသာ္တုဲ ဒးေဒါံဇူေထာံဘာသဿးဂၜဳိင္ရ။ လဿဳဟ္ဘာတန္သၜဳင္ေကာန္ ဂကူမန္ ဝင္သၸဝ္၊ ခ႐ုိင္မတ္မလီု၊ အင္ဒင္၊ ခ႐ုိင္ထဝါဲ မံက္ကၜဳင္တုဲ အပံင္ဖအုိတ္ဒွ္အာဘာ (၁၀)တန္ မန္ပိဘာရ။ သြက္ေကာန္ငၛာ္ေဒသ ပယ်ဴႝ(က်ာ္ပိ)ကႝု ဒှာဲဝါဲလီု (IDPs) ပြဴီဗဟႝုတံဂွ္ ဒးအာတုိန္ဘာသၜဳင္ည႘သာရ။ ဗြဲေတဿင္ကြးဘာေကာန္ငၛာ္မန္ေဒသ ပယ်ဴႝ(က်ာ္ပိ) မပၲံကြာန္ ခလံက္ဒန႘၊ဗလးဒုန္ဖၚ၊ဇံင္ကြ႘၊တာဒိင္၊ပလုိင္ဂ်ပန္၊ဂူၐဵ ေကုံာ တံဒပ္(၃)တံ အံင္ ၅-၆ တန္တုဲ မၢး ကၜာေတံဒးတုိန္လၛတ္ပညာပႜဲည႘သာရ။

ေဒါံဇူေထာံႏူဘာမၢး သၸအၥာဘာ၊အၥာဂဥဳဲအုိတ္ရ။ သှာံ ၂၀၀၀ လက္ႀကဵဏံအံင္(၇-၈)တန္တုဲမွ ဒးဆက္တုိန္ဘာပႜဲဌာနပညာ(ည႘သာ) တုဲကြး ဘာတုိန္လၛတ္ပညာတန္သၜဳင္ႏြံစ မြဲ၊ၐါတၜရ။ ဟုိတ္ဖႝုေဍံဟြံအာဂွ္ သၸအၥာဘာ၊ အၥာေလပ္၊ အၥာဂဥဳဲမာန္မံင္ေရာင္။ လၛဳႝလုပ္ေကၜာန္စက ေမၜာန္ ပႜဲဍဳင္ေသံ၊ေကာန္ငၛာ္လၛဳႝေစွ္အာဒှာဲဝါဲ (၁၈) သှာံလၸာ္သဿဝ္သဿးဂၜဳိင္ရ။ မိမလၛဳႝထံက္ပင္ ဟြံမာန္ ေသၛာဲႏူေဒသဂးညးသၠအ္အုိတ္ရ၊၊ ပႜဲ (၂၁) ဗြဝ္ကၜံသှာံဏအ္ မဒွ္ေခတ္ပညာ ၊ ေခတ္ ဒးေလပ္ပညာ ဖအုိတ္ေရာင္ တၛဲဏံေကာန္ငၛာ္မန္ပ႙ု ဂၜံင္ေကၜံဍာန္ကၜက္မံင္ပႜဲ ပေရင္ပညာ ပႜဲဘာေကုာံ မၛးဘာတအ္ဂွ္ ညးဂွ္မြဲ ကၜဳင္ထၞးလပၚကႝုကီု ေရာ။ ညးတၜဒါန္ (NGO)မန္လႝုမြဲ ဂြံကႝုဒါန္ သိုင္ခှံကလဝ္ဘာမန္ႏြံကီုေရာ။ သၛီဂၜိပ္ရံင္ လၸၚဘာ ကဆံင္လၲဳဳပႜဲ ( ေပၚလစီ)ပေရင္ပညာမန္မၢး လးလဝ္ဗ်ဳဳဟာ(အစီအဇန္ပေရင္ပညာဍာ္ဂမၜိဳင္) ဟဿဿဲကီု ၾသန္ဗြေသှက္ပေရင္ပညာမန္ဟဿဲ ၊ ဟြံခုိင္ကၜိဳက္ကီု ပေရင္ပညာဗၜးၐးသၜးပြဟဿဲကီုတုဲ ေကာန္ငၛာ္မန္မှံဳပႜဲ ေဒသပယ်ႝဳေကုာံ(IDPS)တအ္အေခါင္ဆက္လၛတ္ ပညာေအာန္ေစွ္ကၜဳင ္ သုိက္္က္ရ။

ရံင္အာကႝုအၥာဘာလပၚေကာန္ဂကူမန္တံပႜဲ ေဒသဏံမၢးဗြဲမဂၜိဳင္ဘာတုဲအာၐိုတ္ ဆကြာန္ဇကု ဒးကလဝ္တဲုလုပ္သၸအၥာသဿးရဂၜဳိင္၊အၥာဘာလၛႝဳၐုိန္ရဆႝုကဗးႏြံ၊ ယိုက္ေဂၜင္သှာံ လအ ကၜဳင္ကီုေလဝ္ လညာတ္ပေရင္ပညာဂတာပ္ေခတ္ ၊ စရာဲပညာဂတာပ္ေခတ္ဟြံလၛတ္ တဲုစုိတ္လုပ္စမံင္ကုပေရင္ပုိန္ၿဒပ္ဇကုတဲု ဘာသာဇကုရပ္ဂွ္ ဟြံဆုိက္ေဗၵက္ရ။ စရိတ္ထံက္ ပင္အၥာတအ္မြဲဂိတု (800)B၊ မိမညးဍဳင္ကြာန္တအ္ထံက္ပင္စရိတ္စ(150)B(200)အပံင္ (1000)Bႀသန္ဗဿာ(၃၀၀၀၀)လက္အၥာစသုင္ ဟြံရုံဂပ္တုဲ ဒးတိက္ဂၜာဲကေမၜာန္မၛး(သၜဲဳလုပ္မၛး) ရ။ထံက္ပင္အၥာဘာဖအုိတ္ဂွ္ ကၜဳင္ႏူဂေကာံတၜဒါန္(NGO)သဿးတဲုႀသန္ထံက္ပင္ႏူမိမ ညးဍဳင္ ကြာန္မန္တံေအာန္ေကြံေကြံေရာင္။ သြက္ေကာန္ငၛာ္ ေဒသပယ်ႝဳဂြံလၛတ္ ပညာလဿိဳန္ဂွ္ဒး စြံလဝ္ႀသန္ဗြဝ္ေဍံတံေကတ္ေရာင္။ ႏူမိမမန္ ၊ႏူေဗာ္ ၊ႏူအလႝုအသီတံေကာန္ငၛာ္တအ္မင္စဿီ ဒဿံင္ႀသန္ဗြဝ္သြက္ပေရင္ပညာအနာဂါတ္ေတံေရာင္။

သၛီဂၜိ္ပ္ရံင္အကာဲအရာပေရင္ထက္ယုက္ေကာန္ငၛာ္မၢး ၊ ေကာန္ငၛာ္ေတွ္တုဲေဒသ ဏအ္ေကင္ဒွ္လဝ္ယဲဇြဟ္၊္ယဲဆာံ(တုပ္ေကြး)ဒးသုင္လဝ္ဂဥဲဳစဿဇြဟ္ဖအုိတ္ရ။ ေကာန္ငၛာ္ လၛႝဳဒးဒုင္ခ်ိဳတ္အာဘဲယဲဏ ံရိုဟ္လဿဿိဳဟ္ဟြံမာန္ရ။စႏူသှာ ံ(၂၀၀၅)တုဲႏူဂေကံာ MSF (႐ုီဗင္ဂဥဳဲ)ကေပါက္ထံက္ပင္ဝီယဲ (ကေပါက္ဂဥဲဳ)တုဲေကာန္ငၛာ္တအ္အေခါင္ဝီယဲေအာန္ေစွွ္္ ရ။ အခိင္ညးခ်ဳဳလိက္ဏအ္ႏြံပႜဲရုင္ဂဥဲဳေခ်ံဍာ္(2010)ဂွ္ေကာန္ငၛာ္အဝဲ (၅)သှာံဂမၲဵတိုန္(100) လပၚလၲဳဳ ဂြံေဖ်ံဂမၲဵဂွ္ ဂဥဳဲဟဿဲ ဒးဗကန္႐ုင္ဂဥဳဲဗဟႝု (ေစာဝ္ချပဳ) ႏြံရ။ ဒဒွ္ရ ကိစၥပေရင္ထတ္ ယုက္ေကာန္ငၛာ္တံ ကိစၥေဇှာ္ဒံဿင္ဂွ္ ညးမဒွ္ မိမမန္ မိသဟာဲမန္တံတီဒံဿင္ဖအုိတ္ရ။ ယဲဆာံ (တုပ္ေကြး) ပႜဲေဒသပယ်ဳႝ က်ာ္ပိဂွ္ ဇဿာပ္သှာံႏြံဒံဿင္တုဲ ေကာန္ငၛာ္တံဒးဆႝုဂဗဒံဿင္ လဿိဳန္ရ။ ပေရင္စႝုဒှါထတ္ယုက္၊ပေရင္ကႝုပညာထတ္ယုက္စပ္ကႝုေကာန္ငၛာ္ ကုမိမညးဍဳင္ကြာန္တအ္ ဟြံဆႝုမြဲဝါဏံရ။ အဓိက ပႜဲေဒသပယ်ဳႝဝြံ ေကာန္ငၛာ္အၾကာအယုက္ ၁၃-၁၄သှာံ သုင္ကၜဳင္ ၐံက္၊ဘ႘ယာ၊အရက္ တုဲေဂတ္ေဝင္အခိင္ဗၲံရ။ ေကာန္ငၛာ္လၛဳႝ သုင္ေစာဲဂဥဳဲၐူမာဲ (ဂဥဳဲေခ်ံ)ဂၜဳိင္ ကၜဳင္ရ။
(၄) မုဟုိတ္ေရာ ပႜဲေဒသပယ်ဳႝဝြံရာန္ေကတ္ ဂဥဳဲေခ်ံေလာဲသြာတုဲအနာဂတ္ ဂတ ေတံဒးဒွ္တဝိင္ပေရင္ထတ္ယုက္ေကာန္ငၛာ္ေရာင္
အကာဲအရာအေခါင္အရာေကာန္ငၛာ္ ေဒသပယ်ဳႝေကုံာIDPs ပႜဲေဒသပယ်ဳႝ(က်ာ္ပိ) လၸာ္တိေသံ ေကာန္ငၛာ္မန္ပႜဲဍဳင္ေသံႏြံဗြဲမဂၜဳိင္ရ။ ဟုိတ္ႏူ ပေရင္ပညာတဵတက္တုဲ သြက္ ေကာန္ဍဳင္ေသံဂမၜဳိင္ႏူဌာန (ပညာေရးဝန္ႀကီး) ထံက္ပင္ကႝုႀသန္ ၁၀၀ ဘီလီယာံၿပဳိင္ရ။ ေကာန္ငၛာ္ေသံတအ္ဂြံအေခါင္ကတ္ပညာ ငၛဳဟ္မးသဿးစႝုကႝုစုိပ္ (၁၅)သှာံရ။ ေကာန္ငၛာ္မှဳံပႜဲ ကြာန္ဝကၤ၊ဝိဇၨထုိရ္တံ ဂြံဒုင္စအေခါင္အရာအုိတ္ေရာင္။ ေကာန္ငၛာ္မှဳံတိဍာ္ဗဿာ(က်ာ္ပိ)၊ ခ လံက္ဒန႘တံဂွ္ ပေရင္ဒုင္စသုင္ စပ္ကႝုအေခါင္အရာေကာန္ငၛာ္တုဲ ႏူဌာနပညာဗဟႝုေဗာ္ဍဳင္ မန္တဿိကီု၊ ႏူဌာနပညာ(က်ာ္ပိ) ႏူအလႝုအသီပှာန္တံကီု အေခါင္အရာစပ္ကႝုပညာကီု၊ထတ္ ယုက္ကီု ဟြံဂြံဒုင္စသုင္မြဲဝါဏီရ။ (ဥပမာ-အစ႘အဇန ္ထံက္ပင္ၾသန္ေကုံာ ကေပါတ္ႀကိယာ ဘာ) ေကာန္ငၛာ္ေဒါံဇူလဝ္ဘာတံဂွ္ နကႝုအစ႘အဇန္ပေရင္ပညာမၛးဘာ ကဆံင္မူလ၊ လ ေလၵာဝ္ပံင္ကႝုမာန္မၢး သြက္ေဍံတံဂၜံင္ဍာန္သြက္ဂြံဆက္ကတ္အာပညာဂွ္ စဿ႘စဂြံဏီရ။

စပ္ကႝု ေကာန္ငၛာ္မန္ (ကြးဘာမန္) အံင္လဝ္(၈)တန္ပႜဲေဒသ(က်ာ္ပိ)တံ ဂြံဆက္လၛတ္ အာပညာ တန္သၜဳင္မာန္ညး မဒွ္မိမကြးဘာ၊ ညးအာကႜဳိိပ္ပညာ(လ်ဴိင္ပညာပြိဳင္ဍဳင္) ေကုံာဂေကံာအၥာ ဘာတံ ဒးခ်ပ္ဇန္သ႘ကၜ႘ညးသကအ္ စပ္ကႝုပေရင ္ဂြံဆက္တုိန္ အာဘာ ေရာင္။ ညးမဒွ္မိမ၊အၥာ ကုလ်ဴိင္ပညာတံ ဖန္ဗဒွ္ကႝုအေခါင္အရာ ကုေကာန္ငၛာ္မန္တံမွ ကြံဘာတံဂြံဒုင္စအေခါင္အ ရာေကာန္ငၛာ္ဂမၜဳိင္ေရာင္။ ႏူကႝုဂေကံာ ေရင္တၜဳင္ဖႝုပေရင္ပညာ ေကုံာပေရင္ေဖာအ္ေျဗဝ္ညး ဍဳင္ကြာန္တံ ၐုိန္ရခ်႘ဒရာင္မံင္ႏြံကီုေလဝ္ ဟုိတ္ႏူပေရင္ ပညာဗၜးၐး သၜးပြးဟြံမြဲတုဲ လက္ႀကဵ ဏံယွအ္ေထံာစုိတ္၊ သာဲေထာံတုဲ ပႜဲေဒသခ်႘ဒရာင္ဂြံ ဒှာဲဗၜးၐးသၜးပြးႏြံဂွ္ၿပံင္ဆုဲအာဓမံက္အာ ႐ုပ္ရဵကေလမၜာန္ (project) ညးတံရ။

(၄) တင္ကႝုကသပ္စပ္ကႝုပေရင္ပညာကုထတ္ယုက္ေကာန္ငၛာ္
(၁) ေကာန္ဂကူပ႙ုသြက္ေကာန္မန္ၾသန္ဗြဝ္ပညာမန္ ညံင္ဂြံသိုင္ခှံပေကံာစြံလဝ္ ပႜဲ တုိက္ၾသန္ (Bank Mon) ကီု။
(၂) ေကာန္ဂကူပ႙ု သြက္ထတ္ယုက္ေကာန္ငၛာ္မန္ညံင္ဂြံ သုိင္ခှံပေကံာစြံလဝ္ၾသန္ (Bank Mon) ကီု။
(၃) ပေရင္ပညာမၢးဘာ (or) အပႜဲဘာညံင္ဂြံေဗၲာန္႑ပုဂၢလိက (ပူဂႝု) မာန္သုင္ေစာဲ ပေရင္ပညာဗၜးၐး (ပညာေရးလြတ္လပ္မွဳ) free education ကီု။
(၄) ေကာန္ငၛာ္တံဂြံဒုင္စ႐ွ္သာ "အေခါင္အရာေကာန္ငၛာ္ဂၜးကဝ္" မာန္ မိမညးဍဳင္ ကြာန္တံ ဒးဖန္ဇန္ကႝုအစ႘အဇန္ဗြဲေတဿင္တံေရာင္။
ဇဿာပ္ေကာန္ငၛာ္ႀသဝ္ကႝုဂြံကလိဂြံ ပေရင္ပညာဂတာပ္ေခတ္ဂမၜဳိင္အုိတ္ညိအဵ။

လူေလာကအတြင္း မွီတင္ေနထုိင္ၾကေသာ ကၽြန္ေတာ္တုိ႕လူသားေတြဟာ သြား လာလွဳပ္ရွားရင္း လူ႕ဘဝတစ္သက္တာမွာ အသက္႐ွည္႐ွည္ေနသြားခ်င္ၾကပါတယ္။ လူ႕အ သက္တစ္ေခ်ာင္းဟာ အသက္႐ွင္ေနစဥ္ကာလအတြင္း ႀကီးငယ္မဟူမည္သူမွေ႐ွာင္လႊာမရ တဲ့ ေသျခင္္းတရားနဲ႕ အေႏွးႏွင့္အျမန္အားလုံးရင္ဆုိင္ၾကရမွာျဖစ္ပါတယ္။
ဤကဲ့---ဤကဲ့သုိ႕ေသာ ေသျခင္းတရားႏွင့္္ရင္မဆုိင္ရခင္ကာလေလးမွာ စိတ္၏ ခ်မ္းသာျခင္းျဖင့္ မည္သူမဆုိေနခ်င္သြားၾကမွာပဲလုိ႕ ကၽြန္ေတာ္ထင္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႕ အားလုံး စိတ္ခ်မ္းမွဳကုိခံစား ႏုိင္ဖုိ႕အတြက္ ကုိယ္ကာယက်န္းမာေစရန္ က်န္းမာေရးကုိဂ႐ု စုိက္ရန္လုိအပ္ပါတယ္။

အဲဒီလုိ က်န္းမာေရးကုိဂ႐ုစုိက္ရာမွာ နာတာရွည္ေရာဂါကုိ မျဖစ္ေစရန္ကါကြယ္ ၿပီီး။ ျဖစ္ခဲ့ၿပီးရင္လည္း ေရာဂါဆုိးဝါးမွဳမ႐ွိေစရန္အတြက္ နာတာ႐ွည္ေရာ ဂါတစ္ခု အေၾကာင္း ကုိေျပာျပခ်င္ပါတယ္။ ေစတနာအေလ်ွာက္ ေရးသားလုိက္ေသာ ဤေရာဂါအ ေၾကာင္း တြင္ အမွားမ်ားပါရွိခဲ့လ်ွင္ ခြင့္လႊတ္နားလည္ေပးပါလုိ႕ ဦးစြာေတာင္းပန္ ေမတၲာရပ္ခံပါသည္။

ကၽြန္ေတာ္ေျပာျပခ်င္တဲ့ေရာဂါအေၾကာင္းကေတာ့-----------
အသက္ေလးဆယ္ေက်ာ္ေတြမွာအျဖစ္မ်ားေနတဲ့ နာတာ႐ွည္ေရာဂါ ( ေသြးတုိး၊ ႏွလုံး၊ ႏွလုံးေသြးေၾကာက်ဥ္း၊ ဆီးခ်ဴိ၊ ေသြးခ်ဴိ) တုိ႕ျဖစ္ၾကပါတယ္။ အဲဒီအထဲကမွ ဆီးခ်ဴိ ေရာဂါအေၾကာင္းကုိ သိသေလာက္မွတ္သားသေလာက္ ေစတနာေလးေပးလုိက္ပါရေစ။

ဆီးခ်ဴိေရာဂါ (diabetes)က ပန္ခရိယ (pancreas) ရဲ႕အင္ဇုိင္းေတြဟာ အခ်ဴိ႕ေသာ အစားစာေတြကုိ ေခ်ေပးဖုိ႕အတြက္ အင္ဆူလင္ဓါတ္ထုတ္မေပးႏုိင္ျခင္း (သုိ႕မဟုတ္) အင္ ဆူလင္ဓါတ္၏ အာနိသင္ေလ်ာ့သြားမွဳေတြေၾကာင့္ ေရာဂါတစ္မ်ဴိးျဖစ္လာပါတယ္။ အဲဒီ ေရာဂါဟာ ေသြးထဲမွာ႐ွိတဲ့သၾကားဓါတ္ေတြကုိ ျမင့္တက္လာေအာင္ျမွင့္ေပးၾကတယ္။ အဲဒီ လုိျမွင့္တင္ေပးျခင္းျဖင့္ ေနာက္ဆုံးေတာ့မွာ သၾကားဓါတ္ေတြ မ်ားမ်ားလာၿပီး ခႏၶာကုိယ္ရဲ႕ ေသြးေၾကာလည္ပတ္မွဳေတြေၾကာင့္ ဆီးထဲမွာအခ်ဴိဓါတ္ေတြမ်ားလာၿပီး ဆီးခ်ဴိေရာဂါအျဖစ္ ကုိေရာက္႐ွိသြားၾကပါတယ္။

ဆီးခ်ဴိေရာဂါမွာဆုိရင္ ႏွစ္မ်ဴိးႏွစ္စားရွိပါတယ္။ ပထမအမ်ဴိးအစားဟာ ဆီးခ်ဴိေရာ ဂါျဖစ္ပြားမွဳ၏ တစ္ရာရာခုိင္ႏွဳန္း (100%)မွာ ဆယ္ရာခုိင္ႏွဳန္း (10%) ပဲျဖစ္တတ္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ဆုိလ်ွင္ ကေလးဘဝထဲကစၿပီး ျဖစ္ေပၚခံစားရတတ္ပါတယ္။ ဒီပထမအမ်ဴိးအ စားဟာ အင္ဆူလင္ထုိးေဆးႏွင့္ပဲကုသလုိ႕ရႏုိင္ပါသည္။ (ေဆး႐ုံႀကီး၌သာ ကုသႏုုိင္)စား ေဆးအေနနဲ႕ကေတာ့ ထိေရာက္မွဳမ႐ွိတဲ့လုိ႕ ဤေရာဂါပထမအမ်ဴိးအစားအတြက္ မကုသ ၾကပါဘူး။

ဒုတိယအမ်ဴိးအစားကေတာ့ အသက္ႀကီးတဲ့လူေတြ အမ်ားအားျဖင့္ဆုိလ်ွင္ အ သက္ေလးဆယ္ေက်ာ္တဲ့အရြယ္ေတြမွာ အျဖစ္မ်ားပါတယ္။ အမ်ဴိးသား၊ အမ်ဴိးသမီးမေရြး ျဖစ္တတ္ၾကပါတယ္။ ဒီဒုတိယအမ်ဴိးအစားေရာဂါဟာ စစျဖစ္ျခင္း ကုသမည္ဆုုိလ်ွင္ စား ေဆးႏွင့္ပဲကုသႏုိင္ပါသည္။ ဒါေပမယ့္ ေရာဂါျပင္းထန္တဲ့အခ်ိန္မွ ကုသမည္ဆုိလ်ွင္ေတာ့ ထုိးေဆးႏွင့္ကုသမွဳခံယူျခင္းဟာ အေကာင္းဆုံးျဖစ္ပါလိမ့္မည္။

ဆီးခ်ဴိေရာဂါအေၾကာင္းသိၿပီးဆိုလ်ွင္ ဆီးခ်ဴိေရာဂါျဖစ္လ်ွင္ဘယ္လုိခံစားရတယ္၊ ဘယ္လုိလကၡဏာေတြျပမယ္ ဆုိတာကုိနည္းနည္းေလး ေျပာျပခြင့္ျပဳေစခ်င္ပါသည္။ ဆီး ခ်ဴိေရာဂါသည္တစ္ဦးကုိ ကၽြန္ေတာ္ေတြ႕ဖူးတယ္။ သူ႕ေျပာျပခ်က္အရ သူဟာ အျမဲတမ္းလုိ လိုစာေလာင္မြတ္သိပ္မွဳျဖစ္ေနတယ္။ ဒါေပမယ့္ စားလုိက္သေလာက္ေတြဟာ သူ႕အတြက္ အားမ႐ွိသလုိခံစားရတယ္။ ဆီးေတြလည္း မၾကာခဏစြန္႕ေနရတယ္။ ခ်ဴိၿပီးဆိမ့္တဲ့ အရ သာေတြကုိ အျမဲတမ္း ခ်က္ခ်င္းတက္စားျခင္ေနတယ္။ သူစာလုိ႕မစားလုိက္ရလ်ွင္ ေျခေတြ လက္ေတြ တုန္ရီသလိုခံစားေနရတယ္။ သူ႕အတြက္စိတ္ေက်နပ္မွဳ လုံးဝမ႐ွိဘူးျဖစ္ေနပါ တယ္။ အဲဒီလုိ ဆီးခ်ဴိေရာဂါသည္ေတြရဲ ခံစားရမွဳေတြ ေတြ႕ခဲ့ၾကားခဲ့ရပါတယ္။ အဲဒီခံစားမွဳ ေတြေၾကာင့္ ဆီးခ်ဴိေရာဂါေတြရဲ႕ လကၡဏာေတြကုိ အက်ဥ္းေျပာျပပါရေစ။ သူ႕ရဲ႕ေရာဂါ လကၡဏာေတြကေတာ့ က။ေရငတ္ျခင္္္း ခ။စာေလာင္ျခင္္း ဂ။ဆီးမၾကာခဏသြားျခင္း ဃ။ကုိယ္အေလးခ်ိန္ေလ်ာ့က်ျခင္း င။ေမာပန္းႏြမ္္းနယ္ (ေျခကုန္လက္ပန္းက်)ျခင္း စ။ေရာ ဂါပုိးဝင္ေရာက္လြယ္ျခင္း (အထူးသျဖင့္ အေရျပားေရာဂါ၊ ထိခုိက္မိလ်ွင္အနာက်က္-ေပ်ာက္ရန္ခဲယဥ္းျခင္္း၊ ဆီးလမ္းေၾကာင္းပုိးဝင္ျခင္း၊ မိန္းမကုိယ္အဂၤါဝင္ျခင္း၊ အဆုတ္တီဘီ ေရာဂါျဖစ္ျခင္း စသည့္ေရာဂါလကၡဏာေတြရတတ္ပါတယ္။

ကၽြန္ေတာ္တုိ႕လူတစ္ဦးဦးမွာ အထက္ေဖာ္ျပခဲ့ေသာ လကၡဏာေတြ ေတြ႕ခဲ့မည္္ဆုို လ်ွင္ အဲဒီလူနာေတြဟာ ဆီးခ်ဴိေရာဂါ ရွိ၊ မရွိ က်န္းမာေရးဌာနေတြမွာ က်န္းမာေရးသြား ေရာက္စစ္ေဆးသင့္ပါသည္္။ အဲဒီလုိစစ္ေဆးၿပီးလုိ႕ ဆီးထဲမွာသၾကားဓါတ္ရွိခဲ့မယ္ဆုိလ်ွင္ ဆီးခ်ဴိေရာဂါျဖစ္ပြားႏုိင္ပါသည္။ ဒါေပမယ့္ တစ္ခ်ဴိ႕လူေတြမွာ ဆီးထဲမွာသၾကားဓါတ္ရွိေန ေပမယ့္္ ဆီးခ်ဴိေရာဂါျဖစ္ေနၿပီးလုိ႕ အတိအက်သတ္မွတ္လုိ႕မရႏုိင္ပါဘူး။ ေသြးထဲမွာသ ၾကားဓါတ္ရွိ၊ မရွိစစ္ေဆးၿပီ္း ေသခ်ာမွဳရွိမွသာလ်ွင္ ဆီးခ်ဴိေရာဂါျဖစ္ႏုိင္ပါသည္။

ဆီးထဲမွာသၾကားဓါတ္ရွိ၊ မရွိကုိက်န္းမာေရးဌာနေတြမွာ စမ္းသပ္စစ္ေဆးႏုိင္ေသာ္ လည္း ေသြးထဲမွာသၾကားဓါတ္ရွိ၊ မရွိစမ္းသပ္ စစ္ေဆးျခင္းကုိေတာ့ေဆး႐ုံးမွာ စမ္းသပ္ႏုိင္ ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ တစ္ခ်ဴိ႕ေသာ ေငြေၾကးတတ္ႏုိင္ေသာ ဆီးခ်ဴိသမားေတြကေတာ့ ေသြး ထဲသၾကားဓါတ္စစ္ေဆးမွဳအတြက္ စမ္းသပ္သည့္ ကရိယာကုိဝယ္သုံးႏုိင္ၾကပါသည္။ သ ၾကားဓါတ္စစ္ေဆးသည့္အေၾကာငး္ အက်ယ္တဝင့္အေသးစိတ္ေဖာ္ျပမွဳ မျပဳဝက ကုိခြင့္ လြတ္နာလည္ေပးေစခ်င္ပါတယ္။

ဆီးခ်ဴိေရာဂါျဖစ္ပြားၿပီးဆုိလ်ွင္ သူတုိ႕ေၾကာင့္ျဖစ္ေပၚတတ္တဲ့ ဆုိးက်ဴိးေတြနဲ႕ ေနာက္ဆက္တဲြျဖစ္တတ္တဲ့ေရာဂါေတြလဲ သိေစခ်င္ပါေသးသည္။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႕တေတြ ဆီးခ်ဴိေရာဂါျဖစ္တာသိၿပီးလုိ႕ ကုသမွဳမခံယူလ်ွင္ျဖစ္ပြားမွဳ အခ်ိန္ၾကာလာတဲ့အခါ အဲဒီေရာဂါဟာ ကၽြန္ေတာ္တုိ႕ရဲ႕ ခႏၶာကုိယ္ေတြ ပ်က္စီးခ်ဴိ႕ယြင္းသြား ေအာင္ အႏၲာရာယ္ေပးတတ္ၾကပါသည္။ ဘယ္လုိအႏၲာရာယ္မ်ဴိးလဲဆုိရင္

(၁) ေသြးေၾကာ ေရာဂါႏွင့္ပတ္သတ္လ်ွင္-----ေလျဖတ္ျခင္း၊ ႏွလုံးေရာဂါ (ႏွလုံးလုပ္ငန္း ခ်ဴိ႕ယြင္း)ျခင္း၊ ေျခ ဖ်ားလက္ဖ်ားမ်ားေအးစက္နာက်င္ျခင္း ဘာေၾကာင့္ျဖစ္သလဲဆုိလ်ွင္ ခႏၶာကုိယ္ရဲ႕အစြန္း အဖ်ား (ေျခ၊လက္)ေတြမွာ႐ွိတဲ့ ေသြးေၾကာကေလးေတြဟာ ေကာင္္းမြန္စြာလွည့္ပတ္မွဳ မ႐ွိျခင္း တုိ႕ျဖစ္တတ္္ၾကပါသည္။
(၂)ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါ (ေက်ာက္ကပ္လုပ္ငန္းခ်ဳိ႕ယြင္း)
(၃)မ်က္လုံးႏွင့္ပတ္သတ္ေသာေရာဂါ (အတြင္းတိမ္၊ေရတိမ္ႏွင့္မ်က္လုံးအိမ္ေနာက္ပုိင္း႐ွိ အျမင္လႊာ ပ်က္စီးၿပီးမ်က္စိေကာင္းေကာင္းမျမင္)
(၄)အာ႐ုံေၾကာပ်က္စီးျခင္း (ထုံက်င္၊ ေျခဖ်ားလက္ဖ်ားမ်ား ေအးစက္ျခင္း၊ ေအးစိမ့္နာက်င္ျခင္း)
(၅)ေျခေထာက္ျပႆနာ--ေကာင္းမြန္စြာသြားလာလွဳပ္ရွားမွဳမရျခင္း၊ ထုံက်င္ေနျခင္း (အဲဒီအတြက္ ေၾကာင့္ ဆီးခ်ဴိေရာဂါျဖစ္ပြားတဲ့ လူနာေတြဟာ ထိခုိက္မွဳျဖစ္လြယ္ၿပီး အနာျဖစ္တဲ့အခါ ေရာဂါပုိးဝင္ လြယ္ျခင္း) စသည့္--စသည့္ေနာက္ဆက္တြဲေရာဂါေတြေၾကာင့္ ဆီးခ်ေရာဂါဟာ ကၽြန္ေတာ္တုိ႕အတြက္ အႏၲာရာယ္ အလြယ္္တစ္ကူေပးတတ္ၾကပါသည္။

ဆီးခ်ဴိေရာဂါအတြက္ေဆးဝါးႏွင့္ကုသမွဳကုိ ေရာဂါအမ်ဴိးအစားေျပာခဲ့စဥ္တုန္းက ေဖာ္ျပခဲ့ၿပီး ျဖစ္ပါသည္။ ေသြးထဲမွာ႐ွိတဲ့သၾကားဓါတ္ေတြကုိ ေလ်ာ့က်ေအာင္ကုသျခင္းျဖင့္ေရာဂါသက္သာလာၿပီး ေရ႐ွည္မွာဆုိလ်ွင္ ခႏၶာကုိယ္ခ်ဳိ႕ယြင္းေအာင္ျဖစ္ပြားမွဳကေနလည္း ကာကြယ္၍ရႏုိင္ပါသည္။အကယ္၍သၾကားဓါတ္ကုိေလ်ာ့ခ်တဲ့ေနရာမွာ စားေသာက္မွဳ၊ ေနထုိင္မွဳ ေတြနဲ႕လည္းေလ်ွာ့ ခ်၍ရႏုိင္ပါသည္။ လုံးဝသၾကားဓါတ္ေလ်ွာ့က်မွဳမ႐ွိမွသာလ်ွင္ ေဆးဝါးႏွင့္ကုသမွဳကုိခံယူျခင္းက အ ေကာင္းဆုံးျဖစ္ပါသည္။ စားေဆးႏွင့္ကုသသည့္ ေဆးဝါးမ်ားမွာ ဂလီဘင္ကာမုိက္ (Glibencarmide)၊ ကလုိပ႐ုိပါ မုိက္ဒ္ (Chlorpropamide)၊ မက္ဝွာမင္း(Metformin) ေတြႏွင့္ကုသလုိ႕ရႏုိင္ပါသည္။ သၾကားဓါတ္ တည္႐ွိမွဳ အ နည္းအမ်ားအေပၚမူတည္ၿပီး ေဆးဝါးႏွင့္ကုသမွဳျပဳလုပ္ရပါသည္။

ဆီးခ်ဴိေရာဂါဟာ ျဖစ္ခဲ့ၿပီးၿပီးဆုိလ်ွင္ လုံးဝေပ်ာက္ကင္းသြားေအာင္ ကုသ၍မျဖစ္ႏုိင္ေသးပါ။ ဒါေပမယ့္ ကာကြယ္ထိန္းသိမ္းမွဳ အေနျဖင့္ ကုသသြားလုိ႕ရပါသည္။ ဆီးခ်ဴိေရာဂါဟာျဖစ္ခဲ့ၿပီးၿပီးဆုိလ်ွင္ ဆီးခ်ဴိလူနာရဲ႕ ခႏၶာကုိယ္ထဲမွာ အျမဲတမ္း႐ွိ ေနဦးမည္ ျဖစ္ပါ သည္။ တစ္မ်ဴိးေျပာရမည္ဆုိလ်ွင္ အဲဒီေရာဂါခုိစၿပီး သေႏၶေဆာင္တဲ့အခ်ိန္ကစၿပီး႐ွိမွာ ျဖစ္ပါသည္။ဆီးခ်ိဳေရာဂါႏွင့္ ပတ္သတ္ၿပီး ကၽြန္ေတာ့္အေနၿဖင့္ အေတြ႕အႀကဳံကေလး နည္းနည္းေလာက္ ေပးခ်င္ပါတယ္။

ဆီးခ်ိဳေရာဂါၿဖစ္ခဲ့ၿပီး ဆုိလ်င္ေဆးဝါးကုသမႈခံယူႏုိင္သလုိ ဆီးခ်ိဳလူနာေတြအေနၿဖင့္ လုိက္ နာရမည့္နည္းစနစ္ေတြကုိ လုိက္နာႏုိင္ဖုိ႕လုိအပ္ပါသည္။ ဒါမွလည္း ေရာဂါမၿပင္းထန္ေအာင္ထိန္းသြား ႏုိင္ပါသည္။ လုိက္နာရမည့္နည္းစနစ္ေတြကေတာ့-အစားအေသာက္အေနႏွင့္ဆုိလၽင္ လၹက္ရည္၊ သ ႀကားမ်ားမ်ားၿဖင့္ ၿပဳလုပ္ေသာ မုန္႕မ်ား၊ ပ်ားရည္၊ ႀကံရည္တုိ႕ကုိေရွာင္ရပါမည္။ အဝလြန္ေနတဲ့လူေတြမွာ ကုိယ္အေလခ်ိန္ေလ်ာ့ခ်ၿခင္းဟာလည္ ေသြးထဲမွာရွိ သႀကား ဓါတ္ေတြ ေလ်ာ့က်သြားႏုိင္ပါသည္။ ကဆီဓါတ္မ်ားမ်ားပါတဲ့ အစားအစာကုိ စာေသာက္ေပး ေနလ်င္ လည္း ေရာဂါကာကြယ္ႏုိင္ပါသည္။ (ထမင္း၊ အာလူး ၊ ေပါင္မုန္႕ ၊ ေခါက္ဆြဲ ၊ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ စ သည့္ၿဖင့္) ေနထုိ္င္မႈအေနၿဖင့္ဆုိလၽင္ ေလ့က်င့္ခန္းေတြကုိ ပံုမွန္လုပ္ေပး ႏုိင္လၽင္လည္း ေကာင္း ပါသည္။ ဥပမာ- လမ္းေလ်ာက္၊ ေဘာ္လံုကန္၊ ေရကူးခ်င္(မိမိႏွင့္သင့္ေလ်ာ္သလုိ) ကုိယ္ကာယလႈပ္ ရွားမႈမ်ားမ်ား လုပ္ေပးႏုိင္လ်ွင္ ပုိ၍ေကာင္းမြန္ပါသည္။ ဤကဲ့သုိ႕ လုပ္ေပးျခင္းျဖင့္ ေသြး ထဲ႐ွိ သၾကား ဓါတ္ေတြေလ်ာ့ခ်ႏုိင္ပါသည္။

ေနာက္တစ္ခုသတိေပးခ်င္တာက ဆီးခ်ဴိေရာဂါျဖစ္ေနတဲ့ ကုိယ္ဝန္ေဆာင္ အမ်ဴိးသမီးေတြ ဟာ ကုိယ္ဝန္္အဆိပ္တက္ျခင္း၊ ကေလးမီးဖြားလ်ွင္အဖတ္မတင္ျခင္း၊ လမေစ့တဲ့ ကေလးေမြးဖြားျခင္း၊ ကုိယ္အေလးခ်ိန္မျပည့္တဲ့ ကေလးေမြးဖြားျခင္း ႐ွိသကဲ့သုိ႕ ကုိယ္ခႏၶာဖြံ႕ထြားတဲ့ ကေလးေတြလည္းေမြး ဖြားျခင္း၊ ေတြ႕ရတတ္ပါသည္။သုိ႕ျဖစ္ပါ၍ ဆီးခ်ဴိေရာဂါ မျဖစ္ေစရန္ကာကြယ္ၿပီး ဤေရာဂါေၾကာင့္ အသက္အႏၲာရာယ္မထိ ခုိက္ရေလေအာင္ ထိန္းသိမ္းေနထုိင္ၾကဖုိ႕လုိအပ္မည္ဟု ကၽြန္ေတာ္ထင္ပါသည္။

ကၽြန္ေတာ္ႏွင့္အတူ က်န္းမာေရးေကာင္းမြန္ၿပီး ေပ်ာ္ရႊင္စြာေနထုိင္မွဳ လုိလားသူမ်ားသည္ ကၽြန္ေတာ္တုိ႕ ခႏၶာကုိယ္က်န္းမာဖုိ႕အတြက္ ဆီးခ်ဴိေရာဂါအျပင္အျခားျခားေသာ ေရာဂါမ်ားမျဖစ္ေလ ေအာင္ ထိန္းသိမ္းကာကြယ္ရင္းျဖင့္ ေရာဂါျဖစ္ပြားမွဳ ကင္းေဝးၿပီး ကုိယ္၏က်န္းမာျခင္း၊ စိတ္၏ခ်မ္းသာ ျခင္းျဖင့္ ေပ်ာ္ရႊင္စြာေနထုိင္သြားၾကပါစုိ႕။

ပႜဲသှာံ (၂၀၀၉) ဂိတုနဝ္ေဝန္ဗာ(၉)ဂွ္ ဒွ္တၛဲကဿာင္ၐါေလန္ (Berlin Wall) ပၚျခာလဝ္ ဂ်ာမန႘ဗဿံက္ကႝု ဂ်ာမန႘ပလုိတ္တအ္ သ႐ုိဟ္ေစွ္အာကႝု ျဇဟတ္ညးဍဳင္ကြာန္ဂွ္ လဿဳဟ္ေပင္ ၂၀ သှာံတုဲ ေကာန္ဍဳင္၊ ေကာန္ကြာန္ဂ်ာမန႘ လဿိဟ္ဂၜဳိင္ကႝုလက္တအ္ အာစုိပ္ပႜဲကဿာင္တုဲ သကုိပ္ ဝန္ေဇှာ္ ဂ်ာမန႘ အာန္ေဂ်ဝ္ဌာမာေဂဝ္ ဟီုဏာအေရဝ္ ပၚထကးအခိင္ေတံဂွ္ တုပ္တဵညံင္ရဵ ခ ရးေသွ္ဇးမံင္ေရာင္ ဂးရ။ ကႜဳိပ္သကုိပ္ဂၜးကဝ္တအ္ စပ္ကႝုတၛဲကဿာင္ၐါေလန္ သ႐ုိဟ္ေစွ္ေပင္ (၂၀) သှာံတုဲ ဂကူဂ်ာမန႘ပၚျခာလဝ္ ဍဳင္ၐါဍဳင္တအ္ ဂြံေကာံညးသကအ္ဂွ္ ဟီုဂးအေရဝ္မိပ္စုိတ္ ဗြဲမဂၜဳိင္ရ။ ကဿာင္ၐါေလန္ပၚျခာလဝ္ ဍဳင္ၐါဍဳင္ဂွ္ ဒးဒုင္သ႐ုိဟ္ေထာံ ပႜဲတၛဲ(၉) ဂိတုနဝ္ေဝန္ဗာ(၁၉၈၉) ရ။ ဝါဒေကာန္မ်ဴေနတ္ေလဝ္ သ႐ုိဟ္အာပႜဲကဿာင္ဝြံဂွ္တုဲ ဝါဒဒ႘မဝ္ကေရၿဇ႘ သၸစှးကႝုညးဍဳင္ကြာန္ ေဇာတ္တ္ မံက္ဂတဝ္ကၜဳင္ရ။ သကုိပ္ဝန္ေဇှာ္ အာန္ေဂ်ဝ္ဌာမာေဂဝ္ (Angeta Markel) ဝြံ ဒွ္ေကာန္ဍဳင္ဂ်ာမန႘လၸာ္ဗဿံက္တုဲ ဒွ္ကၜဳင္မှိဟ္ ပႜဲသဿဝ္အုပ္ဓုပ္ဝါဒ ေကာန္မ်ဴေနတ္ရ။
ယဿဳအာန္ေဂ်ဝ္ဌာမာေဂဝ္ ဗြဲမဍဳိက္ေပင္ဂွ္ အာန္ေဂ်ဝ္ဌာမာဒဝ္ရဒ႘ယ်ာကာသနာ မဒွ္ တုဲ ပႜဲသှာံ(၁၉၅၄) ဂိတုဂ်ဴလာင္(၁၇)ဂွ္ ကတႝုဒွ္မှိဟ္ လတူဍဳင္ေဢာံဟာန္ဗာတ္ရ။ သြက္ေဒ သဗုိလ္မာန္ဂွ္ ေသၢာံ႐ုဲစွ္အမာတ္ကၜတ္ထဝ္ ဍဳင္ဂ်ာမန႘တုဲ နဒဒွ္ဥကၠဌသမဂၢ ခေရတ္ယ်ာန္ ဒ႘ မႝုကေရတ္ေတတ္ Christian Democratic Union (CDU) ပႜဲသှာံ(၂၀၀၀) ဂိတုဨၿပ႘(၉)ဂွ္ စပၲံေကတ္ကၜဳင္တာလ်ဳိင္ရ။ စုိပ္သှာံ(၂၀၀၅) ဂိတုနဝ္ေဝန္ဗာ (၂၂)ေကၜာန္ဗဒွ္ေပါဲ႐ဲုမာဲ ဍဳင္ ဂ်ာမန႘တုဲ ပံင္ဗၥဳိပ္ကႝု ေဗာ္ေကာေဒံညးမှဳံယဿဳ သမဂၢခေရတ္ယွာန္ Christian Social Union (C.S.U) တုဲမၢး နကႝု ပေရင္ပံင္ေကာံည႘သာေဟင္ ညးကႜဳိက္ကၜဳင္ကႜဳိပ္ ေဗာ္သႝုေယွဝ္ဒ႘မဝ္က ေရတ္ေတတ္ ဂ်ာမန႘ရ။

ပႜဲလက္ထက္ညးေတံဂွ္ ကဿိန္ဍဳင္ဂ်ာမန႘ စပ္ကႝုကေမၜာန္မင္မြဲ ပေရင္ထတ္ယုက္ ေကုာံ ပေရင္ေကၜင္ေဍန္၊ ပေရင္ဇုက္လလ႘တအ္ ေဖာအ္ေျဗဝ္တဵတက္ကၜဳင္ရ။ အာန္ေဂ်ဝ္ဌာ မာေဂဝ္ဝြံ ကလိဂြံတဆိပ္ဒံက္တာ နကႝုဘာသာ႐ူ၊ ဓာတုတုဲ အပႜဲကဿိန္ဍဳင္ဂ်ာမန႘ ကေလင္ ပံင္ေကာံဂွ္ ညးေတံကတႝုဒွ္ သကုိပ္ဝန္္ေဇှာ္ ညးၿဗဵကုိပ္ကၜာအုိတ္ေရာင္။ ႏူကႝုပှာန္ဂၜးကဝ္ ဒုတိယ တုဲဒွ္အာတုဲ ပႜဲသကုိပ္ဝန္ေဇှာ္ဂ်ာမန႘ဂမၜဳိင္ဂွ္ ညးေတံဒွ္အယုက္ေဍာတ္အုိတ္ရ။ မဂၢ ေျဇန္ဂၜးကဝ္ ဒွ္ညးၿဗဵၾသဇာသၜဳင္အုိတ္ လတူဂၜးကဝ္ေရာင္။ ထဿံက္ထၞးလဝ္ အပႜဲဂေကာံ G.8 (ဍဳင္ကြက္စက္တဵတက္(၈)ဍဳင္)ဂွ္ကီု၊ ကင္ျဇ႘ယူရပ္ E.U ကီု ညးတအ္ဂြံပါလုပ္ နဒဒွ္ညး ကႜဳိက္ပ္ အၾကာကႜဳိပ္သၠဳိပ္ မှိဟ္ၾတဳံဂမၜဳိင္ စရာဲႏြံႏြံညးၿဗဵမြဲတၜ ဂြံပါလုပ္ဂွ္ ဒးေကတ္စရာဲသြက္ အေခါင္အရာညးၿဗဵတၛဲဏံရ။


ပေရင္တတ္ေကၜာံ ႏူဘဝေဍာတ္တ္
အပါအံက္မာေဂဝ္တအ္ဂွ္ မှဳံယဿဳဟႝုကာတ္သနာ မဒွ္တုဲ ညးဂွ္အၥာဘာစေရတ္ယွာန္ မြဲကီုရ။ မိအံက္ညးဂွ္ မှဳံယဿဳဟာေဌာန္ မဒွ္တုဲ အၥာေဢာံေဗၲာန္လိက္ေအဂၤလိက္မြဲေလဝ္ဒွ္ ညး လုပ္ဂေကာံသႝုေယွဝ္ဒ႘မဝ္ကေရတ္ေတတ္မြဲကုုီရ။ နာဲၿဗဵအာန္ေဂ်ာဝ္ဌာာမာေဂဝ္ဝြံ ႏူဘဝ ေဍတ္တ္ေတံ မင္တန္တဵကၜဳင္အပႜဲဍဳင္တာန္ပေဌန္မဒွ္တုဲ ႏူသှာံ(၁၉၇၃)စႝုစိုပ္ (၁၉၇၈)ဂွ္တုိန္ ကတ္ပညာ ပႜဲတကၠသႝုလိ(ပ္)ျဇာတ္ နကႝုဘာသာ႐ူပေဗဒရ။ ႏူကႝုသှာံ (၁၉၇၈)စႝုစုိပ္(၁၉၉၀) ဂွ္ အေႏွာန္ေကၜာန္ကေမၜာန္ ပႜဲသိပၸံဗဟႝုဓာတုဂွ္ေဟင္ ကလိဂြံတဆိပ္ၾကာဒံက္တာရ။


ဗီုပါလုပ္ကၜဳင္ ဗြိဳင္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္
သှာံ (၁၉၈၉)၊ ကဿာင္ၐါေလန္ သ႐ုိဟ္ေစွ္အာတုဲ နာဲၿဗဵပါလုပ္ခ်႘ဒရာင္ကၜဳင္ ပေရင္ဒ႘ မဝ္ကေရၿဇ႘ ညံင္ဂြံေဖာအ္ေျဗဝ္တဵတက္ ဗြဲမဂၜဳိင္ဂၜင္ရ။ တုဲမၢး နာဲၿဗဵေကတ္အဆက္ကႝု ေဗာ္တဿိ Demok-Ratiseher Aufbruch ပၜန္ရ။ ဂ်ာမန႘ဗံဿက္ ေကၜာန္ဗဒွ္ေပါဲ႐ဲုမာဲ အလန္ကုိပ္ကၜာမာန္ ကၜဳင္တဲု အပႜဲအလႝုအသ႘ (ယာယ႘) ဂွ္ နကႝုတာလ်ဴိင္ `ညးအေခါင္ဟီုဂးႏြံ`နာဲၿဗဵကလိဂြံကၜဳင္ ရ။
ဗြဲႀကဵ ဂ်ာမန႘ဗံဿက္ကႝုပလုိတ္ပံင္ေကာံဒွ္အာမြဲတုဲ သှာံ (၁၉၉၀) ဂိတုဒ႘ေျဇန္ဗာဂွ္ ေကၜာန္ဗဒွ္ေပါဲ႐ဲုမာဲမာန္ကၜဳင္ရ။ နာဲၿဗဵေလဝ္ နကႝုညးစှးခ႐ုိင္နဝ္ဗုိလ္ပုိန္မာန္ ေကုာံ ခ႐ုိင္႐ူ ေက်န ဒးဒုင္႐ုဲစွ္ရ။ ဗြဲၾကဵ နာဲၿဗဵေလဝ္ပံင္ေကာံကႝု ေဗာ္ခေရတ္ယွာန္ ဒ႘မဝ္ကေရတ္ေတအ္တုဲ ပႜဲအလႝုအသ႘ဟာဲမတ္ခုိဟ္ဂွ္ နာဲၿဗဵကတႝုဒွ္ဝန္ေဇှာ္ ပေရင္ညးၿဗဵ ေကုာံ ပေရင္မှိဟ္သဿတ္ရ။ ပႜဲသှာံ (၁၉၉၄) ဂွ္ ကတႝုဒွ္ကၜဳင္ဝင္ေဇှာ္ စပ္ကႝုပေရင္ပြ႘ဴပြဴသဘာဝ ေကုာံ ပေရင္ဓာတ္အႏု လက္ကၜဳိက္တဲု အသိင္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္နာဲၿဗဵ သၜဳင္ကၜဳင္ရ။ နာဲၿဗဵအာန္ေဂ်ဝ္ဌာမာေဂဝ္ဝြံ အရာ ဟီုအေရဝ္အဂၤလိက္ ေကုာံအေရဝ္ဘာသာခရတ္ယွာန္ဂွ္ေလဝ္ နာဲၿဗဵဟုီဂးေလပ္ခုိဟ္ခုိဟ္ရ္။ သှာံ(၁၉၇၇) နာဲၿဗဵ သၸမၛဳႝထပ္တဲကႝု တၜပညာ႐ူပေဗဒ မှဳံယဿဳေရတ္ယွမာေဂတ္တဲု သှာံ (၁၉၈၂)ဂွ္ ပၚၾတးေထာံညးသကအ္ပၜန္ရ။ စုိပ္သှာံ(၁၉၈၈)ဂွ္ နာဲၿဗဵထပ္ေစွ္ဒှါဲကႝု ပါေမာကၡဓာ တုေဗဒ မှဳံယဿဳ ဂ်ႝဝါေခ်င္ေခတ္ဝါ ပၜန္ရ။ ဆၢးေကာန္ဇာတ္မြဲေလဝ္ဟြံဂြံရ။
ပႜဲသှာံ(၁၉၈၈)ဂွ္ပၜန္ အလႝုအသ႘ဟာဲမတ္ခုိဟ္ က်ျဗမ္အာ ပႜဲလုပ္႐ုဲမာဲတဲု နာဲၿဗဵဒွ္ကၜဳင္ ညးအုပ္ကာနာနာ ပႜဲေဗာ္ခေရတ္ယွာန္ ဒ႘မဝ္ကေရတ္ေတတ္ (C.D.U) ရ။ စုိပ္သှာံ(၂၀၀၀) ဂိတုဨၿပ႘(၁၀)ဂွ္ နာဲၿဗဵဒွ္ကၜဳင္အမာတ္ကၜတ္ထဝ္ပၜန္တဲု ညးဂမၜဳိင္ ဒးသၸကၜဳင္အမ္သဝ္ရ။ ဗီုဂြံဒွ္ ပႜဲ အခိင္ဂွ္အကာဲအရာေဗာ္ (C.D.U) ဂွ္ ညးႀတဳံဗြဲမဂၜဳိင္ အုပ္ဓုပ္ဓလီုဂြံဒှါဲတဲု ညးမှဳံကႝုလညာတ္ ေႀတံႀတဟ္တအ္ ျဇဟတ္ေဇှာ္ဒဿံင္ရ။ ၐုိန္ဂွ္ေလဝ္ နကႝုပညာ႐ုန္ဂစာန္နာဲၿဗဵေဇှာ္ျဇဟတ္ေဟင္ ပႜဲသှာံ(၂၀၀၂)ဂွ္ ကတႝုဒွ္ဥကၠဌေဗာ္ (C.D.U) တုဲ ပႜဲကၜတ္ထဝ္သဿဝ္ဍဳင္ဂ်ာမန႘ဂွ္ နာဲၿဗဵအာကၜဳင္ ကႜဳိပ္ နဒဒွ္ေဗာ္ဒစႝုဒစးမြဲရ။
စုိပ္သှာံ(၂၀၀၅)ဂိတုေမဂွ္ နာဲၿဗဵအာန္ေဂ်ဝ္ဌာမာေဂဝ္ ဂြံဒုင္ပၜဳပ္စရင္ညးစှေဗာ္ CDU/CSU တအ္မဒွ္တဲု အဓိကဒးၿပဳိင္ပကာန္ကႝုေဗာ္ (SPD) ရ။ ပႜဲသှာံဂွ္ပၜန္ ဂိတုေသတ္ ေတန္ဗာဂွ္ နကႝုေဗာ္ နာဲၿဗဵအာန္ေဂ်ဝ္ဌာမာေဂဝ္တအ္ ကလိဂြံမာဲ (၃၅ ႕ ၃) ကႜဳိပ္ကၜံေဟင္ ကလိဂြံလၸာ္ေဗာ္ SPD ေတံ နကႝုလဿိဟ္မာဲ (၃၄ ႕ ၂)ကႜဳိပ္ကၜံေဟင္ ကလိဂြံကၜဳင္အမာတ္ကၜတ္ ထဝ္ ဗြဲမ႐ုမ္ဂပ္တုဲ ပြိဳင္(၃) သတၲဟ ဒးပည႘ပညပ္ သ႘ကၜ႘ညးသကအ္ရ။ နကႝုသြဟ္ကလိဂြံ ကၜဳင္ ႏူေပါဲသ႘ကၜ႘ပည႘ပညပ္ေဟင္ေဗာ္ S.P.D ကလိဂြံအမာတ္ (၂၆)ဒှါဲတုဲ အာန္ေဂ်ဝ္ဌာမာ ေဂဝ္ ကလိဂြံဒှါဲသကုိပ္ဝန္ေဇှာ္ရ။
အာန္ေဂ်ဝ္ဌာမာေဂဝ္ဝြံ နကႝုညးစှး(၂၁၇)တၜ ထံက္ဂလာန္ကတႝုဒွ္ကၜဳင္ သကုိပ္ဝန္ ေဇှာ္ရ။ သှာံ (၂၀၀၅) ဂိတုနဝ္ေဝန္ဗာ (၃၀)ဂွ္ နဒဒွ္သကုိပ္ဝန္ေဇှာ္မာေဂဝ္ ဟီုပဿိင္ဂလာန္ ကု ညးဍဳင္ကြာန္မွာဇန္ ဂ်ာမန႘တအ္တုဲ သြက္ဂြံသၜဳင္ပတုိန္ အသိင္ပေရင္ပိုန္ျဒပ္ဍဳင္ ေကုာံ ညး ေမၜာန္ကမိတ္ဟြံမြဲတအ္ ေသၢာံေအာန္ေစွ္အာမာန္ဂွ္ေလဝ္ ဂုိတ္ဂစာန္အာေရာင္ မာေဂဝ္ ဟီု ကၜဳင္ရ။ တုဲပၜန္ စပ္ကႝုကိစၥျပသှာေအတ္သေရကႝု ပါဠက္သတာင္ဂွ္ေလဝ္ ပႜဲစဿတ္တႜဲ (၂၀၀၇) ဂိတုဨၿပ႘ (၁)ဂွ္ နဒဒွ္ဥကၠဌသမဂၢ EU မြဲအာစုိပ္ပည႘ပညပ္လဝ္ႏြံရ။


ဂလာန္ထုိင္သး စပ္ကႝုမာေဂဝ္ဂမၜဳိင္
လိက္ပ႐ုိင္ပတိတ္ႏူဍဳင္ဂ်ာမန႘ဗြဲမဂၜဳိင္မာေဂဝ္ဝြံ အေစာန္စရာဲ မတုပ္တဵဗီုသကုိပ္ဝန္ ေဇှာ္ ဍဳင္အဂၤလိက္ မာကေရတ္တက္ခ်ာကီုေရာင္ ခ်ဴထဿံက္ကၜဳင္ႏြံရ။ ဗြဲစဿတ္တုန္ မာေဂဝ္ဂွ္ ဒွ္ကႜဳိပ္သၠဳိပ္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္မြဲ တၜပညာသိပၸံမြဲကီုဒွ္ညးေလပ္စီုသကီု အရာလိက္ပတ္၊ အေရဝ္ ဘာသာ အဂၤလိက္၊ ဂ်ာမာန္၊ ရတ္ယွာတအ္ရ။ ကလုတ္အမာတ္ စယွ္ဂၜးကဝ္ ေကတ္ေျဇန္ က်ာေလဝ္ ပေရင္အာကႜဳိပ္ အာန္ေဂ်ဝ္ဌာမာေဂဝ္ဂွ္ ဍိန္ၐတ္သိပ္ဂၜိပ္ေလာန္ ဒွ္ညးေလပ္ျပံင္ လွာဲေကတ္ သုိက္က္သ႘သ႘ေလာန္ရ။ ဒွ္ညးတၜပါမ႘မြဲကီုရ။ နာဲၿဗဵဏအ္ ဓဝ္ပေတွ္ေဇှာ္ေလာန္ တုဲ ခှံဒွ္ကႝုအရာ အံင္ဇှးဂမၜဳိင္ေရာင္ညာတ္ရ။ ပေရင္ဆက္ေဆာံကႝု ကဿိန္ဍဳင္ပံင္ေကာံ အေမ ရိကာန္ ေကုာံ ရတ္ယွာဂွ္ေလဝ္ ခ်ိင္ဆည႘သဿဟ္ကီုေလပ္ရ။
အပႜဲေပါဲရုဲမာဲ သှာံ(၂၀၀၉)ဂွ္ပၜန္ေလဝ္ နာဲၿဗဵအာန္ေဂ်ဝ္ဌာမာေဂဝ္ဂြံဇှးထပ္ဂြံဒှါဲ သ ကုိပ္ဝန္ေဇှာ္ (အလန္ဒုတိယ)ပၜန္မဒွ္တုဲ သြက္ဂြံဍဳိက္ဍဳိပ္ သမဂၢယူရပ္ဂွ္ အသိင္သၜဳင္ဒဿံင္ႏြံရ။ ဗီုျပင္ေကၜာန္ဗဒွ္ေပါဲရုဲမာဲ ဍဳင္ဂ်ာမန႘ ယွဳက္ထုဲေလာန္ ဒွ္မံင္ဂၜဳိင္ကႝုကဆံက္ဂွ္ ညးျဗဵမြဲတၜ ဂြံက တႝုဒွ္ကႜဳိပ္သၠဳိပ္ဂွ္ ဟြံေလာဲသြာရ။ ဗီုအရာနာဲၿဗဵ အာန္ေဂ်ဝ္ဌာမာေဂဝ္ ပတဝ္ဒဿံင္ပှးအၾကာကႜဳိပ္ သၠဳိပ္မှိဟ္ႀတဳံ မပၲံကႝု G8/G20 (ဂေကာံကြက္စက္တဵတက္ (၈) ဍဳင္၊ (၂၀)ဍဳင္တအ္ဂွ္ သြက္ ညးၿဗဵမန္ပ႙ု ဒးသၸအစာံေထက္ရ။ လိက္ပေရင္ အာန္ေဂ်ဝ္ဌာမာေဂဝ္ဏအ္ သြက္ညးၿဗဵမန္ ေကၜာန္ဒဿံင္ ပေရင္ဍဳင္ကြာန္တအ္ ဒွ္သှံင္တိုင္ စ႘ပ်းမြဲေရာင္ညာတ္တုဲ အုပ္ေကၜံနိဂီုရ။

ရာမညအီဆာဲ

ပႜဲကႝုသၻင္တၛဲပၜန္ဂတးမရႏုက္ကႝု (၆၃)ဝါ သှာံဏံဝြံညးျဗဵတံအာကၜဳင္ခ်႘ဒရာင္ဒဿံင္ဂွ္ ဂြံဆႝုညာတ္ ေကတ္သဿတ္ ျဗဵျဗဵတံ ဂၜိဳင္ႏူမှိဟ္ၾတံဳတံကႝုဆဏီရ။ ၐုိန္ဂွ္ေလဝ္ညးျဗဵရဲအာကႜိဳပ္ဂေကာံဂွ္ ေအာန္ဒဿံင္ ဏီဖုိဟ္ေရာင္။ ပႜဲသၻင္တၛဲခႜဲသ႘ေပင္ (ေကာ္) တၛဲပၜန္ဂတးဂွ္ ဂေကာံသင္သဿတ္၊ ဂေကာံသဿတ္၊ ဂေကာံ ကြးဘာတကၠသုႝတံ ပႜဲကႝုမှိဟ္ဂမၜိဳင္ ဗှတ္ (၆၅၀)ျပင္င္ဂွ္လဿိဟ္မှိဟ္ျဗဵၐုိတ္ (၄၅၀)တၜျပင္င္ တုိန္စုိပ္ပႜဲသၻင္ေရွ္ေသွ္သၠိဳပ္သဿာပၜန္ဂတးပႜဲကာလအခိင္လဿဳဟ္ဏံရ။ ဇဿာပ္ပေရင္ေကင္ကာမြဲမြဲမှိဟ္ျဗဵဂၜိဳင္ႏူမှိဟ္ၾတံဳလဿိဳန္ကီုေလဝ္ ပႜဲအာကႜိဳပ္ဂေကာံဂွ္ မှိဟ္ျဗဵတံေအာန္ဒဿံင္ဏီ

ပႜဲကႝုသၻင္တၛဲပၜန္ဂတးမရႏုက္ကႝု (၆၃)ဝါ သှာံဏံဝြံညးျဗဵတံအာကၜဳင္ခ်႘ဒရာင္ဒဿံင္ဂွ္ ဂြံဆႝုညာတ္ ေကတ္သဿတ္ ျဗဵျဗဵတံ ဂၜိဳင္ႏူမှိဟ္ၾတံဳတံကႝုဆဏီရ။ ၐုိန္ဂွ္ေလဝ္ညးျဗဵရဲအာကႜိဳပ္ဂေကာံဂွ္ ေအာန္ဒဿံင္ ဏီဖုိဟ္ေရာင္။ ပႜဲသၻင္တၛဲခႜဲသ႘ေပင္ (ေကာ္) တၛဲပၜန္ဂတးဂွ္ ဂေကာံသင္သဿတ္၊ ဂေကာံသဿတ္၊ ဂေကာံ ကြးဘာတကၠသုႝတံ ပႜဲကႝုမှိဟ္ဂမၜိဳင္ ဗှတ္ (၆၅၀)ျပင္င္ဂွ္လဿိဟ္မှိဟ္ျဗဵၐုိတ္ (၄၅၀)တၜျပင္င္ တုိန္စုိပ္ပႜဲသၻင္ေရွ္ေသွ္သၠိဳပ္သဿာပၜန္ဂတးပႜဲကာလအခိင္လဿဳဟ္ဏံရ။

ဗီုညးအုပ္ကာေဗာ္ဒ႘မဝ္ကေရျဇ႘ေကာန္ဂကူမန္ အာစာသဝ္နာဲေစာန္တဿး ေကုာံဖက္ေဆာညးအုပ္ကာ အစာသဝ္နာဲဟံင္ဍဳင္တံဟီုဏာဂလာန္ပႜဲတၛဲပၜန္ဂတးသၸသၻင္ေရွ္ေသွ္ကႜိဳပ္သၠိဳပ္သဿာပၜန္ဂတးတံဂွ္ သဿတ္ျဗဵျဗဵတံမြဲတၜေလဝ္ ဟီုပတုိန္ထၞးဂလာန္ေသာင္ထၞးပေရင္ဍဳင္ကြာန္ဟြံမာန္ရ။ ဟုိတ္ဒွ္မှိဟ္ျဗဵတံ ကၜိဳဟ္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ေအာန္တဲုပေရင္မှိဟ္ျဗဵအာကႜိဳပ္ဟြံမြဲဂွ္ ဂြံဆႝုေကတ္ပႜဲကႝုတၛဲခႜဲသ႘ ေပင္ (ေကာ္)တၛဲပၜန္ဂတးဂွ္ရ။ “ပႜဲဂေကာံေဗာ္တံေလဝ္ မှိဟ္ျဗဵတံပါလုပ္ေအာန္ေကြံေကြံ” သဿာပေရင္ ဍဳင္ကြာန္မြဲတၜ ဟီုရ။

ပႜဲကႝုဂေကာံေဗာ္တဿိ (ေဗာ္ဒ႘မဝ္ကေရျဇ႘အလံုေဒသရးမန္) ဂွ္ၐုိန္ရစဿ႘မံင္မှိဟ္ျဗဵတံ ညံင္ဂြံပါ လုပ္ပႜဲကႝုေဗာ္တဿိဂွ္ ဂၜိဳင္င္ကီုေလဝ္ ဂၜာဲဒံဿင္မှိဟ္ျဗဵအာကႜိဳပ္ဂွ္ ဟြံဂြဳိအ္ဏီဖုိဟ္ရ။ “ပႜဲဂေကာံလႝုမြဲဟြံဟီု မှိဟ္ျဗဵၐုိန္လဿိဟ္ပါဂၜိဳင္ကီုေလဝ္ ကာကရုဲစွ္မၢးရဲရုဲစွ္မှိဟ္တံဂွ္ ဝုိတ္ဒဿံင္လၸၚဂြံရုဲစွ္မှိဟ္ျဗဵတံဂွ္ လဿိဳန္ရေရာင္” သာ္ဝြံဂေကာံအၥာဘာဌာနပေရင္ပညာမြဲတၜဟီုရ။

စပ္ကႝုဗွ္ဝင္ ပႜဲတၛဲသၸေရွ္ေသွ္ ကႜိဳပ္သၠိဳပ္သဿာပၜန္ဂတးတံဂမၜိဳင္ပႜဲကႝုသဿာပၜန္ဂတးဂွ္ မှိဟ္ျဗဵမှံဳယဿဳမိဟံသာ ပါဒဿံင္ကီုတဲု ဝင္မိဟံသာဂွ္ေလဝ္ မှိဟ္ျဗဵသဿတ္ျဗဵျဗဵတံမြဲတၜ “ေထက္ကႝုဒးဗွ္ထၞးေသာင္ကလးဝင္ညး “ပႜဲတၛဲဂွ္ မာန္ကီုေရာင္။ “ညးျဗဵျဗဵတံအာကႜိဳပ္ဟြံမြဲသြက္ဂြံေသာင္ကလးဝင္ဂွ္ ေသာင္ဟြံမာန္တဲု မှိဟ္ၾတံဳၾတံဳတံေလဝ္ ဟြံေသာင္ထၞးကႝုရ” ဒှာဲကြာန္ညးစုတိလဝ္ဂွ္ ၐုိန္အာဟြံစုိပ္ကၜာေလဝ္ “ဝင္ညးယဝ္ရဗွ္ထၞးကႝုမာန္မၢးသြက္ဘဝညးျဗဵတံဂြံအာကႜိဳပ္မာန္ဂွ္ ဒွ္ကၜဳင္အထံက္ဗီုပံက္ထၞးကႝုမတ္ ကႝုကၜဳင္ဂၜံင္ကႝုဂေကာံသဿတ္ျဗဵျဗဵတံကီုရေရာင္” သာ္ဏံဂေကာံသဿတ္အာလဝ္တၛဲပၜန္ဂတးဂွ္ မြဲတၜဟီုရ။

ကမၼတ႘ေကၜာန္ဗဒွ္တၛဲေကာန္ဂကူဗဟႝုမရႏုက္ကႝု (၆၃)ဝါသှာံတဲုကၜဳင္ေတံကာလအာတရဵလၛတ္ဝင္ ေဒသႏၲရေလၛာဝ္က်ာ္ကၠသိယႝု ပႜဲစဿတ္တၛဲဂိတုေဖဖဝ္ဝါရ႘ (၂၂)သှာံ ၂၀၁၀ ညးကႜိဳက္ပ္ဂေကာံပၜတရဵ အစာသဝ္ေစာန္တဿး ဟီုပႜဲကႝုဘာဗဒုိပ္ကေပါဝ္ဂွ္ “ဒှာဲလႝုရံင္င္ညးျဗဵတံသဿးဂၜိဳင္မံင္ အာဂတႏူဏံပႜဲပေရင္ခ်႘ဒရာင္ဂေကာံညးျဗဵတံရေရာင္ဒးအာကႜိဳပ္မာန္” သာ္ဏံဂြံမိင္ေကတ္ဂလာန္အာစာသဝ္ဂွ္ဟီုရ။

ဇဿာပ္ပံက္ဂေကာံပႜဲဂေကာံဂွ္ မှိဟ္ျဗဵၐုိန္ရဂၜိဳင္ကီုေလဝ္ ပေရင္ရုဲစွ္မှိဟ္ျဗဵဂွ္ဟဿဲရ။ ပႜဲေဗာ္ဒ႘မဝ္ (ဒ႘မဝ္ကေရျဇ႘ေကာန္ဂကူမန္)ဂွ္ေလဝ္ ညးျဗဵတံဟြံမြဲရ။ ပႜဲေဗာ္ဍဳင္မန္တဿိ ကဆံင္ကမၼတ႘ဗဟႝု မိသာဍာမြဲတၜေဟင္ ပါလုပ္ႏြံ ဂြံဆႝုေကတ္ရေရာင္ ရဲေဗာ္မြဲတၜလဵကႝုရ။

ဂေကာံမှိဟ္မြဲမြဲ ဂြံတဵတက္အာပႜဲအနာဂတ္ဂွ္ တန္တဵဒဿံင္ကႝုေကာန္ငၛာ္ သဿတ္တအ္ တၛဲဏံရ။ မြဲနဲပၜန္မၢး ေကာန္ငၛာ္သဿတ္တၛဲဏံတံေဟင္ ျပဳျပင္စ႘ေရင္ကႝုပေရင္တဵတက္ဂေကာံမှိဟ္ အနာဂတ္မြဲရ။ ဆဂး ပေရင္တဵတက္ေကာန္ငၛာ္သဿတ္ တအ္ဂွ္ ဗြဲမတုိက္ရုိက္ဆက္စပ္ဒဿံင္ကႝု ဂေကာံမှိဟ္ပ႙ုတအ္တဲု ဂေကာံမှိဟ္တအ္ဂွ္ေဟင္ ဒးလုပ္ေကတ္တာလ်ဳိင္ ပႜဲအရာဒက္ပတုိန္ ပေရင္ေဖာအ္ေျဗဝ္ ေကာန္ငၛာ္သဿတ္တအ္ရ။ ဂေကာံမှိဟ္ဟီုဂွ္ မြဲကြာန္၊ မြဲဍဳင္၊ မြဲတြဳႝရး၊ မြဲကဿိန္ဍဳင္၊ မြဲဂကူပြမေရွ္ေသွ္ ဘာသာတုပ္တအ္ဂွ္ ဗီုကိတ္ည႘ပံက္ေကတ္အဓိပၸါယ္မာန္တဲု နကႝုဥပမာမၢး ေကာန္ဂကူမန္၊ ကဿိန္ဍဳင္ဗဿာ အာျဇ႘ယာန္ အ႘ယူတအ္ဂွ္ ဒွ္ဂေကာံမှိဟ္မြဲေပင္င္တဲု ေဍာတ္ကီုေဇှာ္ကီုဂွ္ တန္တဵကႝုပ႙ုခုတ္ ဗဒွ္လဝ္ ဗြိဳင္ဂေကာံမှိဟ္ပ႙ုရ။ မြဲသာ္ပၜန္မၢး ဂေကာံမှိဟ္မြဲမြဲဂြံအာ ဍာ္ဇမၜိင္မာန္ ပြမသၸမာန ဍဳႝဍိဳက္ညးသကအ္၊ ပြမၐုင္တက္ဂစုိတ္ညးသကအ္ ညံင္ဟြံဂြံ ကၲဳႝဒွ္ကၜဳင္မာန္ဂွ္ ႏြံပဿိက္ကၜဳင္ကႝု သၨိဳင္ေသှာဝ္ဥပေဒအုပ္ဓုပ္ဍဳင္ရ။ သၨိဳင္ေသှာဝ္ဥပေဒအုပ္ဓုပ္ဍဳင္ဟီုဂွ္ ဒွ္လိက္ကသုက္အၾကာ ညးဍဳင္ကြာန္ကႝု အလႝုအသီတအ္ ညံင္ေသၢာံပိုင္ျပ႘အုပ္ဓုပ္အာဍဳင္ရ။ ဟီုမြဲနဲပၜန္မၢး အလႝုအသ႘တအ္ ညံင္ေသၢာံေဒၢတ္ဗက္အာအတုိင္ေသှာဝ္ဥပေဒဂွ္တဲု ညံင္ေသၢာံသုိင္ ပတုိန္အာ ဂေကာံမှိဟ္ေဖာအ္ေျဗဝ္တဵတက္မြဲကီု၊ ဂေကာံမှိဟ္ဗၜးၐးမြဲကီုဂွ္ ဒွ္တာလ်ဳိင္အလႝု အသ႘ပှာန္တအ္ ဒးေရင္တၜဳင္ ဒးဓမံက္ရုပ္ရဵမဒွ္ရ။ ဒုင္သၨိဳင္လၲဴသၨိဳင္ေသှာဝ္ ဥပေဒတဲု ပေရင္ဖံက္ပကဝ္မြဲမြဲကီုဒွ္ ညးကလိေလာန္ဒုဟ္မြဲမြဲကီုဒွ္ ဒးရပ္စပ္အာပိုတ္တ္ သၠဳတ္တ္ ဗြဲမကိတ္ည႘ကႝုေသှာဝ္ေသှာဝ္တအ္ရ။

ဂေကာံမှိဟ္မြဲမဲြ ဂြံေဖာအ္ေျဗဝ္တဵတက္ကၜဳင္ ပႜဲအနာဂတ္မာန္ဂွ္ ပြမဒက္ပတုိန္ လညာတ္ပညာ ေကာန္ငၛာ္သဿတ္ဂွ္ ဒွ္သၨိဳင္ေကာန္ေဍင္ဒးေကၜာန္ ဓမံက္ရုပ္ရဵေပင္င္ရ။ မြဲသာ္ပၜန္မၢး ဒးဒွ္ဂေကာံမှိဟ္ေရွ္ေသွ္ အေခါင္အရာ ေကာန္ငၛာ္သဿတ္တအ္ရ။ ၐုိန္ရေဖ်ံလဝ္ ဗီုျပင္ကေမၜာန္စပ္ကႝုေဖာအ္ေျဗဝ္ ေကာန္ငၛာ္ တအ္ႏြံကီုေလဝ္ ယဝ္ခါရ ဟြံေရွ္ေသွ္ အေခါင္ အရာေဍံတအ္ ကလိဂြံမာန္ရ။

ပႜဲအရာဒက္ပတုိန္ ပေရင္ေဖာအ္ေျဗဝ္ေကာန္ငၛာ္သဿတ္တအ္ဟီုဂွ္ မှိဟ္ဗြဲမဂိၜဳင္ေထင္ေကတ္ဂွ္ ေကာန္ငၛာ္ပ႙ုဍိဳဟ္ေကက္စ႘ကၜးေဏာင္၊ လညာတ္ေဍံတအ္သၜဳင္တုိန္မာန္ေဏာင္ ဗီုတအ္ဏအ္ေထင္ေကတ္အုိတ္ရ။ ညးလၛဳႝတအ္ပၜန္ေလဝ္ ဒုင္သၨိဳင္လၲဴညာဏ္မူ IQ ေကာန္ငၛာ္တအ္တဲု ဟီုဂးကၜဳင္ေကာန္ငၛာ္ မဍိဳဟ္ေကက္စ႘ကၜးတအ္ဂွ္ ဟုိတ္ႏူမဗ႘ဇေဍံတဲု အလႝုလႝုေဍံစ႘ကၜးဒဿံင္တဲုတဲုရ။ ဆဂးစပ္ကႝုလညာတ္ဗီုဏအ္ဂွ္ ပႜဲဂေကာံမှိဟ္မန္ပ႙ုတံကီု၊ ဂေကာံမှိဟ္ဍဳင္ပ႙ုဗြဲမဂၜိဳင္ဂွ္ ရံင္ေကတ္ကႝုလညာတ္ ဗြဲလၲဴေတံတဲု ေျခာပ္ဟီုဏာမဒွ္ရ။

တန္တဵကႝုလညာတ္တအ္ ဟီုဂးလဝ္ဂွ္မၢး ပႜဲအရာဒက္ပၲိဳန္လညာတ္ ေကာန္ငၛာ္သဿတ္ဟီုဂွ္ မိမ၊ ကေလာေကာေဒံမသေကုာံ ဂေကာံဗြိဳင္မှိဟ္ဇကုမတန္တဵဒဿံင္တံဂွ္ ကိစၥပဿိက္ ေဇှာ္ဗြဲမေလာန္ရ။ ေကာန္ငၛာ္ဝြံ ကၲဳႝဒွ္မှိဟ္တဲု ႏူေဍာတ္တ္ေတံဂွ္ စုက္လုက္ကႝု မိမကၜာအုိတ္တဲု သြက္ေဍံ တအ္မၢး ဒွ္အရာစလၛတ္ကၜဳင္ စပ္ကႝုပေရင္ မှိဟ္တအ္ ႏူကႝုမိမေဍံတအ္ရ။ ကာလေဇှာ္ေဂါဝ္တုိန္ညိမွ မိပ္ေဝင္ကၜဳင္အၾကာ သၠအ္ရဲ ဂေကာံမှိဟ္တအ္ဂွ္ရ။ လညာတ္ေကၜင္ကႜဟ္ေကာန္ငၛာ္တံ ဂြံသၜဳင္တိုန္မာန္ဂွ္ မိမေကာန္ငၛာ္ တအ္ဝြံ ဒးဆက္ေဆာံကႝုေကာန္ငၛာ္တအ္ ဗြဲမဍိဳန္ၐတ္တဲု ဒးထၞးဒဿံင္ အေယာင္အလာဇကု ပြမစြံဂရုလၲဴေကာန္ဇကုဗြဲမျဇိဳဟ္ဟ္နက္ရ။ တဲုပၜန္ အေရဝ္ေကာန္ဇကုဟီုကၜဳင္ဂွ္ ဒးကီုေဗၜတ္ကီုဂွ္ ပၚပါဲတဲုညံင္ေသၢာံဒုင္တဲု ေခၜဝ္သွ္နကႝုဓဝ္ဂရုဏာ ေပင္င္ ညံင္ဟြံဂြံကဿာတ္ လဒႝုေကၜံ အေခါင္အရာဟီုဂးေကာန္ငၛာ္တံဂွ္ေလဝ္ ဒးသၸသတိေဇှာ္ေဇှာ္ရ။ တဲုပၜန္ မိမေကာန္ငၛာ္တံ ဒးတီလဝ္ပဿိက္စုိတ္ဓာတ္ေကာန္ဇကုစုိတ္လုပ္စတဲု ကေပါတ္ၾကိယာဒွ္ အထံက္အပင္ကႝု ပေရင္ေဖာအ္ေျဗဝ္ေကၜင္ကႜဟ္ေကာန္ငၛာ္တံဂွ္ ဒးဖန္ရာန္ကႝုၐိုတ္ ေထက္ၾကိဳက္ကီုေဏာင္။ ဂေကာံမှိဟ္တံဂွ္ေလဝ္ ညံင္ေသၢာံစြံဂရုပႜဲအရာ ဆက္ေဆာံကႝုေကာန္ငၛာ္တံသဿးဟြံက ညံင္ဟြံကႝုဒးျဇဟတ္ပြမဒွ္အႏၲရာယ္ ကုေကာန ငၛာ္တံရ။ ေကာန္ငၛာ္ဝြံ လညာတ္ကီု၊ ခႏၶကာယကီုဂွ္ ဍိဳန္ၐတ္ဒဿံင္တဲု ယဝ္ခါရ ကႝုဒးျဇဟတ္ ေကာန္ငၛာ္သဿတ္တအ္ လၸာ္ေဗၜတ္မၢး ဒွ္အာအႏၲရာယ္သြက္ေကာန္ငၛာ္သဿတ္တအ္ အလံုမြဲဘဝေဍံတံရ။

“ပႜဲအရာလြ႘ၐံင္ပေလာံပတုိန္ ေဒၢတ္ပဋိပတ္၊ စရုိတ္၊ လညာတ္ညာဏ္ပညာေကာန္ငၛာ္တံဂွ္ တုပ္တဵညံင္ရဵပ႙ုတႝုလြ႘တှံဆု ေကုာံ ကၜအ္ဥဒ်ာန္မြဲကီုရ။” ကၜံဒ်ာန္မြဲဂြံေက်ဝ္ဂွ္ နကႝုပၠဵမြဲေဍာင္ဓဝ္ ပၜးထာင္ရာင္ကဵဒံဿင္ဂွ္ ဒွ္ဟြံမာန္တဲု တှံပၠဵတံသီုဖအုိတ္ ဂြံပၜးထာင္ရာင္ကဵမာန္ဂွ္ ဒွ္တာလ်ဳိင္ပဿဝ္ ဥဒ်ာန္တံ ဒးလြ႘လြတ္ေစအ္ေပါတ္လြ႘ကႝုဍာ္ေလဿင္င္တၛဲ ေဟင္ရ။ ေဒၢတ္ပဋိပတ္၊ စရုိတ္လညာတ္ပညာေကာန္ငၛာ္သဿတ္တံ ဂြံေဖာအ္ေျဗဝ္အာ အနာဂတ္မာန္ဂွ္ေလဝ္ ဂေကာံမှိဟ္ပ႙ုတံေဟင္ ဒးေရင္တၜဳင္ျပဳျပင္ကႝုရ။ ဆဂးမှိဟ္မြဲၐါတၜဓဝ္ ကလိဂြံပညာ ကဆံင္သၜဳင္ဂွ္ ဂေကာံမှိဟ္ပ႙ု တဵတက္ဒဿံင္ေဏာင္ဟီုမၢးဒွ္ဟြံမာန္တဲု နကဆံင္ေသှာတ္ဗၞတ္မြဲမြဲ ညးဂမၜိဳင္ကၜိဳဟ္ေကတ္မာန္မၢး ပေရင္တဵတက္ဂေကာံမှိဟ္ပ႙ုႏြံေရာင္ ဟီုစဂြံရ။

ဍဳင္လႝုဒွ္ဒွ္ အလႝုအသ႘ဝြံ တာလ်ဳိင္ႏြံဒးဖန္ဗဒွ္ကႝု ေသှာဝ္ပေရင္ပညာဂတာပ္ေခတ္မြဲတဲု ေကာန္ငၛာ္သဿတ္တံ မြဲအဆက္ကႝုမြဲအဆက္ ေတှာဝ္ဒေတာဝ္ညံင္ဟြံဂြံပိုတ္အာဂွ္ ဒးဘုိင္ ထၞးလဘာ္ ေရင္တၜဳင္ကႝုဂၜံင္ေပင္င္ရ။ ေကာန္ငၛာ္တံတၛဲဏံ စီုသကီုစ႘ကၜး ကႝုကြတ္ပညာမွ အနာဂတ္ဍဳင္ပ႙ုဂြံတဵတက္အာမာန္ဂွ္ ဟြံဒးတံင္ခယ် ဟြံဒးေတာ္ေဗဒင္ရ။

ဆဂးကေလင္ရံင္ကႝုကြတ္ပညာဍဳင္ဗဿာဍဳင္ပ႙ုတၛဲဏံဂွ္ ေသှာတ္ဗၐုိတ္ပေရင္ပညာကီု၊ အေခါင္ အရာကတ္ေဗၲာန္ပညာကီု ကေပါတ္သုင္ေစာဲစပ္ကႝု ကြတ္ပညာကီု ပေရင္ထၞးလဘာ္ႏူ အလႝုအသ႘စပ္ကႝုပေရင္ပညာကီု၊ ပေရင္မိမေကာန္ငၛာ္ကၜိဳဟ္ခၜင္စပ္ကႝု ပေရင္ပညာတံကီုဂွ္ လၸာ္လႝုရံင္င္ ဍိဳန္လ်ဒဿံင္ဖအုိတ္တဲု ေကာန္ငၛာ္သဿတ္ပ႙ု ပႜဲအနာဂတ္ဏံ လညာတ္ပညာဂြံဍိဳဟ္ေကက္တဲု ဂြံဂံင္လုပ္ျပဳိင္ကႝုညးဂၜးတိတံဂွ္ ဝါတ္ဂါတ္ေလာန္ေကြံရ။ ဟုိတ္ႏူတင္ဗြဲလၲဴေတံ ကဿာတ္ကၜဳင္မတ္မိမေကာန္ငၛာ္တံ ညးဍဳင္ကြာန္တံ ဂၜိဳင္ကႝု ဗြဝ္၁၀သှာံတံ ေပှာ္ဂၜံင္ေကာန္ဇကုဂြံရုန္တိတ္၊ ဂြံဂြံအေခါင္ကတ္လၛတ္ပညာ လၸာ္မၛးဟီုဂွ္ ဖန္ဗဒွ္ကႝုဟြံမာန္ ျဇဟတ္ၾသန္ေသၢာံထံက္ပင္ဍိဳန္လ်တဲု ဆၐုိတ္ေထက္ၾကိဳက္ ေဟင္ေရင္ တၜဳင္ကႝုပေရင္ပညာ ကုေကာန္ဇကုမာန္ရ။

မြဲသာ္ပၜန္ကေလင္ရံင္မၢး ေကာန္ငၛာ္သဿတ္တံ ႏူေဍာတ္တ္ဂြံအံင္တုိန္အာ ၁၀တန္၊ ႏူဂွ္ပၜန္ ဂြံတုိန္စုိပ္အာတကၠသုိလ္ဂွ္ ဒးေစက္ကၜဳင္ျဇဟတ္ၾသန္၊ ျဇဟတ္အခိင္၊ ျဇဟတ္ကာယ ဗြဲမဂၜိဳင္ဂၜင္ကီုေလဝ္ တကၠသုိလ္တဲုအာဂွ္ ဍာ္ဒေကဝ္စပ္ကႝုကေမၜာန္ကီု၊ စရာဲပူဂႝုကီုတံဂွ္ ဘာတဲုအာကီုေလဝ္ ဟီုအေရဝ္ေအဂၤလိပ္ဒွ္ဒဿံင္တတတံင္င္ရ။ တုပ္ဗီုဂွ္ကီု ကြးဘာတဲုလဝ္ကႝု ေကာန္ပ်ဴတာဝြံေလဝ္ နဲကဲဂြံရပ္စပ္ေကာန္ပ်ဴတာ၊ ဂြံထိင္ဒဝ္အာေကာန္ပ်ဴတာဇကုဂွ္ ဍာ္ဒေကဝ္ဍိဳန္လ်ေလာန္ရ။ ေကာန္ဍဳင္ပ႙ုတံဝြံ နကႝုကဆံင္ BA ေဟင္ကလိဂြံ တဆိပ္ၾကာဒ႘ဂရ႘ဂၜိဳင္ရ။ မုဟုိတ္ညး ္ဗြဲမဂၜိဳင္တံ ဟြံမိက္တုိန္ MA, Ph.D ေရာဟီုဂွ္ ဟုိတ္ႏူဓဝ္ပေတွ္ စပ္ကႝုပေရင္ပညာဍဳင္ပ႙ုေအာန္ကီု၊ ပေရင္ရုီဗင္ႏူကႝုအလႝုအသ႘ ဍိဳန္လ်ကီု၊ ေပှာ္ဂၜံင္ဂြံအာညာတ္ကီု၊ ခက္ခုဲကႝုၾသန္စရိတ္ထံက္ပင္တံတဲု ဆက္ကတ္ကၜဳင္ပညာ ကဆံင္သၜဳင္ဂွ္ ေအာန္ေစွ္အာရ။

ဆဂးဟုိတ္ႏူပေရင္ပညာဍဳင္ပ႙ုဍိဳန္လ်ဒဿံင္တဲု ေကာန္ငၛာ္သဿတ္တံကီုသဿတ္လၛဳႝတံကီုဂွ္ ႏူကႝု ေပါဲကလိုက္ကဿႝဳဍဳင္ပ႙ု ၁၉၈၈ ေတံတဲုဒွ္အာဂွ္ ျဇဟတ္ကတ္ပညာဍဳင္မၛး နဗီုျပင္သကဝ္ဠေယွပ္ (Scholarship Abroad) ဂွ္လဿိဟ္ဂၜိဳင္ကၜဳင္ရ။ လၛဳႝတံဝြံ နဗီုျပင္ျဂိပ္ဒဵပှာန္ညးဒှာဲဝါဲလီု၊ ညးဒွ္ဒဒုိက္တဲု ဂြံအေခါင္မံင္ဍဳင္မၛးတဲု ဂြံကၜဳင္အေခါင္ကတ္ပညာဗြဲမဂၜိဳင္ရ။ မှိဟ္တံဏံဝြံ အနာဂတ္ဏံ ေထာံဍဳင္မၛးတဲု ဂြံစဵကၜဳင္ပတဲုဖႝု သြက္ဍဳင္ပ႙ုဂွ္ ဝါတ္ဂါတ္ေလာန္ေကြံရ။

ဒုင္သၨိဳင္လညာတ္ဗြဲလၲဴေတံတဲုအနာဂတ္ေတံေကာန္ငၛာ္သဿတ္တအ္ေဟင္ ေကတ္ကၜဳင္ဒှာဲတဲု ဂေကာံမှိဟ္ပ႙ုတံတၛဲဏံ ဘုိင္ထၞးလဘာ္အာ ေကာန္ငၛာ္တံမာန္မွ အနာဂတ္ဂေကာံမှိဟ္ပ႙ု ေဖာအ္ေျဗဝ္တဵတက္အာမာန္ေဏာင္။

ေစာနာဲ